Kế hoạch bài dạy
Ngày 24 /4 -2/5/2024
Tuần 33
Tiết 114-115

BÀI 47. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau bài học này, HS sẽ:
+ Trình bày được tác động của con người đối với môi trường qua các thời kì phát
triển xã hội; tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên và vai trò của
con người trong bảo vệ, cải tạo môi trường tự nhiên.
+ Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường. Trình bày được một số nguyên nhân hạn
chế ô nhiễm môi trường.
+ Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và biện pháp thích ứng.
+ Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ động vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng.
+ Điều tra được hiện trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương.
2. Năng lực
* Năng lực chung:
+ Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện một cách độc lập hay theo
nhóm; trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
+ Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm
và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
+ Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn vè làm việc nhóm,
tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
* Năng lực riêng:
+ Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên: Trình bày được tác động của con người đối
với môi trường qua các thời kì phát triển xã hội; tác động của con người làm suy
thoái môi trường tự nhiên và vai trò của con người trong bảo vệ, cải tạo môi trường
tự nhiên; nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường.
+ Năng lực tìm tòi, khám phá thế giới tự nhiên: Điều tra được hiện trạng ô nhiễm môi
trường ở địa phương.
+ Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Giải các bài tập vận dụng liên quan
đến bảo vệ môi trường.
3. Phẩm chất
+ Tham gia tích cực các hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
+ Cẩn thận, trung thực và thực hiện yêu cầu bài học.

+ Có niềm say mê, hứng thứ với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.
II.THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
+ Giáo án, SHS, SGV, SBT khoa học tự nhiên 8.
+ Tranh ảnh hoặc video có liên quan đến bảo vệ môi trường.
2. Đối với học sinh
+ SHS khoa học tự nhiên 8.
+ Tranh ảnh, tư liệu có liên quan đén nội dung bài học và dụng cụ học tập.
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
1. Mục tiêu: Đưa ra các câu hỏi thực tế gần gũi để khơi gợi hứng thú học tập.
2. Nội dung: HS trả lời câu hỏi mở đầu.
3. Sản phẩm: Đáp án cho câu hỏi mở đầu.
4. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV cho HS xem video clip sau:
https://www.youtube.com/watch?v=ei4_kjRhg7U
GV đưa ra câu hỏi: “Năm 1972, lần đầu tiên liên hợp quốc tổ chức hội nghị về
Môi trường con người phản ánh tính cấp bách đối với một số vấn đề môi trường trên
toàn cầu. Môi trường sống của con người đang bị đe dọa như thế nào? Cần có
những biện pháp gì để bảo vệ môi trường?”.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS suy nghĩ trả lời câu hỏi mở đấu.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
Các học sinh xung phong phát biểu trả lời.
Bước 4: Kết luận và nhận xét:
Đáp án:
GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài: “Môi trường sống của con người đang
bị đe dọa như thế nào? Cần có những biện pháp gì để bảo vệ môi trường?”. Để có
được câu trả lời đầy đủ và chính xác nhất cho câu hỏi này, chúng ta sẽ cùng đi tìm
hiểu Bài 47: Bảo vệ môi trường.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Tìm hiểu tác động của con người đối với môi trường qua các thời
kì phát triển xã hội

1. Mục tiêu: Trình bày được tác động của con người đối với môi trường qua các thời
kì phát triển xã hội; tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên và vai
trò của con người trong bảo vệ, cải tạo môi trường tự nhiên.
2. Nội dung: HS tìm hiểu thông tin trong sgk, kết hợp internet trả lời câu hỏi và thực
hiện hoạt động trong sách để hình thành kiến thức.
3. Sản phẩm: Tác động của con người đối với môi trường qua các thời kì phát triển
xã hội: nguyên thủy, nông nghiệp, công nghiệp và hậu công nghiệp.
4. Tổ chức thực hiện
HĐ CỦA GV VÀ HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
I. Tác động của con người đối với môi

 GV yêu cầu các nhóm HS báo cáo phần trường qua các thời kì phát triển xã
chuẩn bị của nhóm mình về tác động của hội
môi trường qua các thời kì phát triển của 1. Thời kì nguyên thủy
xã hội đã chuẩn bị ở nhà. (Các nhóm có - Con người chủ yếu khai thác thiên
thể báo cáo trên giấy A0 hoặc ppt)

nhiên thông qua

   

hái lượm và săn bắt thú.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

2. Thời kì xã hội nông nghiệp

- Các nhóm HS chuẩn bị bài để lên báo - Con người biết trồng cây và chăn nuôi.
cáo.

- Đáp án câu hỏi mục I.2 sgk trang

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

191:

- Đại diện nhóm HS lên bảng trình bày a) Tác động đến môi trường không lớn.
bài báo cáo.

b) Thường tác động đến một khoảng

- Đại diện nhóm HS khác khác nhận xét, không gian rộng lớn, thay thế các hệ
bổ sung cho bạn và đặt câu hỏi vấn đáp.

sinh thái tự nhiên bằng các hệ sinh thái

Bước 4: Kết luận, nhận định

nhân tạo.

- GV nhận xét kết quả thảo luận nhóm, c) Làm đa dạng hóa vật nuôi, cây trồng
thái độ làm việc của các HS trong nhóm. ví mục đích của con người, nhưng vật
- GV tổng quát lại kiến thức trọng tâm nuôi, cây trồng có thể bị suy giảm hoặc
và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

mất một số đặc điểm sinh học nào đó
liên
quan đến sinh sản hoặc khả năng tự vệ.
d) Cung cấp nước hợp lí cho các hệ sinh
thái nông nghiệp, tiết kiệm nước.
3. Thời kì xã hội công nghiệp và hậu
công nghiệp

- Con người đã bắt đầu cơ giới hóa sản
xuất vào các loại máy móc, nguồn
nguyên, nhiên, vật liệu như sắt, than đá,
… và năng lượng mới.
- Từ nửa sau thế kỉ XX, điện tử, công
nghê thông tin, cách mạng 4.0 được ứng
dụng để tự động hóa sản xuất hàng hóa
với số lượng lớn.
- Đáp án câu hỏi hoạt động mục I sgk
trang 192:
Câu 1: Tác động của hoạt động trồng
trọt lên môi trường qua các thời kì phát
triển xã hội:
- Thời kì nguyên thủy: Con người sống
hòa đồng với thiên nhiên.
- Thời kì xã hội công nghiệp: Con người
biết trồng cây lương thực và chăn nuôi;
hoạt động trồng trọt và chăn nuôi có thể
dẫn tới việc chặt phá, đốt rừng.
- Thời kì cách mạng công nghiệp: Con
người cơ giới hóa sản xuất, các loại
máy móc đã tác động mạnh mẽ tới môi
trường, làm biến đổi môi trường sống
một cách nhanh chóng.
Câu 2:
* Một số hoạt động của con người trong
các thời kì phát triển xã hội gây ô nhiễm
môi trường:
+ Phá rừng làm nương, rẫy, du canh, du
cư.
+ Khai thác quá mức tài nguyên sinh
vật.
+ Chuyển đổi mục đích sử dụng đất lâm
nghiệp.
+ Sử dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo

vệ thực vật.
* Một số hoạt động của con người trong
các thời kì phát triển xã hội có tác dụng
bảo vệ, cải tạo môi trường:
+ Quy hoạch.
+ Bảo vệ thiên nhiên.
+ Bảo vệ môi trường sống.
+ Thay đổi công nghệ để sử dụng hợp lí.
+ Tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.
+ Tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi
trường sống, …
* Kết luận:
Trong quá trình phát triển của xã hội
loài người, tác động của con người đến
môi trường ngày càng lớn.
* GV giao nhiệm vụ về nhà cho các nhóm: Yêu cầu các nhóm tìm hiểu các
nguyên nhân và biện pháp hạn chế gây ô nhiễm môi trường. (Có thể trình bày
bằng sơ đồ tư duy trên giấy A0, hoặc trình bày trên ppt).
Hoạt động 2: Tìm hiểu ô nhiễm môi trường
1. Mục tiêu: Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường. Trình bày được một số
nguyên nhân hạn chế ô nhiễm môi trường.
2. Nội dung: HS tìm hiểu thông tin trong sgk, kết hợp internet trả lời câu hỏi và thực
hiện hoạt động trong sách để hình thành kiến thức.
3. Sản phẩm: Khái niệm ô nhiễm môi trường, các nguyên nhân gây ô nhiễm môi
trường và các biện pháp bảo vệ môi trường.
4. Tổ chức thực hiện.
HĐ CỦA GV VÀ HS
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
II. Ô nhiễm môi trường

- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân, đọc 1. Khái niệm ô nhiễm môi trường
nội dung sgk, nêu khái niệm ô nhiễm - Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi tính
môi trường.

chất vật lí, hóa học, sinh học của thành
phần môi trường không phù hợp với

 - GV yêu cầu các nhóm HS báo cáo chuẩn kĩ thuật môi trường, tiêu chuẩn

phần chuẩn bị của nhóm mình về một số môi trường gây ảnh hưởng xấu đến sức
nguyên nhân và biện pháp hạn chế ô khỏe con người, sinh vật và tự nhiên.
nhiễm môi trường đã chuẩn bị ở nhà. 2. Một số nguyên nhân gây ô nhiễm
(Các nhóm có thể báo cáo trên giấy A0 môi trường
hoặc ppt)

a) Ô nhiễm do các chất thải từ hoạt

   

động công nghiệp sinh hoạt

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Các khí thải từ hoạt động công nghiệp

- Các nhóm HS chuẩn bị bài để lên báo có ảnh hưởng không tốt đến cơ thể sinh
cáo.

vật và gây hiệu ứng nhà kính

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

b) Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực

- Đại diện nhóm HS lên bảng trình bày vật
bài báo cáo.

- Các hóa chất bảo vệ thực vật góp phần

- HS các nhóm khác nhận xét, bổ sung tăng năng suất cây trồng nhưng có hại
cho nhóm bạn và đặt câu hỏi tương tác.

cho sức khỏe con người, ảnh hưởng đến

Bước 4: Kết luận, nhận định

toàn bộ hệ sinh thái nếu sử dụng không

- GV nhận xét kết quả thảo luận nhóm, đúng cách.
thái độ làm việc của các HS trong nhóm. c) Ô nhiễm do các chất phóng xạ.
- GV tổng quát lại kiến thức trọng tâm - Các chất phóng xạ gây biến đổi vật
và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

chất di truyền ở người và các loài sinh

 

vật, làm phát sinh một số bệnh, tật di
truyền.
d) Ô nhiễm do ví inh vật gây bệnh.
- VSV gây bệnh cho con người và động
vật từ các chất thải như phân động vật,
rác, nước thải sinh hoạt, rác thải bệnh
viện,… không được thu gom và xử lí
đúng cách.
- Đáp án câu hỏi mục II sgk trang
193:
* GV giao nhiệm vụ về nhà cho các nhóm: Yêu cầu các nhóm tìm hiểu các

biến đổi khí hậu và bảo vệ động vật hoang dã. (Có thể trình bày bằng sơ đồ tư
duy trên giấy A0, hoặc trình bày trên ppt).

Hoạt động 3: Tìm hiểu biến đổi khí hậu và bảo vệ động vật hoang dã.
1. Mục tiêu: 
+ Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và biện pháp thích ứng.
+ Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ động vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng.
2. Nội dung: HS tìm hiểu thông tin trong sgk, kết hợp internet trả lời câu hỏi và thực
hiện hoạt động trong sách để hình thành kiến thức.
3. Sản phẩm: 
+ Khái niệm biến đổi khí hậu, các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu
+ Trình bày các biện pháp bảo vệ động vật hoang dã
4. Tổ chức thực hiện.
HĐ CỦA GV VÀ HS
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
III. BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

- GV cho HS xem video clip về biến đổi 1. Khái niệm
khí hậu, và yêu cầu HS đưa ra khái - Là sự thay đổi giá trị trung bình của
niệm. https://www.youtube.com/watch? các yếu tố khí hậu như: nhiệt độ, độ ẩm,
v=L7KxvjRCjUg

lượng mưa,… giữa các giai đoạn, mỗi

 - GV yêu cầu các nhóm HS báo cáo giai đoạn từ vài thập kỉ đến hàng thế kỉ.
phần chuẩn bị của nhóm mình về biến Tác động của con người là nguyên nhân
đổi khí hậu và bảo vệ động vật hoang chính gây biến đổi khí hậu.
dã, đã chuẩn bị ở nhà. (Các nhóm có thể 2. Biện pháp thích ứng với biến đổi
báo cáo trên giấy A0 hoặc ppt)

khí hậu

   

- Chủ động xây dựng hệ thống đê điều

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

kiên cố.

- Các nhóm HS chuẩn bị bài để lên báo - Trồng rừng phòng hộ chắn sóng,
cáo.

chống xói mòn ở bờ biển, bờ sông.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Chuyển đổi cơ cấu của cây trồng và

- Đại diện nhóm HS lên bảng trình bày vật nuôi cho phù hợp.
bài báo cáo.

- Xây nhà chống lũ, …

- HS các nhóm khác nhận xét, bổ sung IV. BẢO VỆ ĐỘNG VẬT HOANG
cho nhóm bạn và đặt câu hỏi tương tác.

DÃ

Bước 4: Kết luận, nhận định

- Mỗi loài sinh vật là một mắc xích

- GV nhận xét kết quả thảo luận nhóm, trong hệ sinh thái. Vì một nguyên nhân
thái độ làm việc của các HS trong nhóm.

nào đó, nếu một loài bị biến mất sẽ ảnh

- GV tổng quát lại kiến thức trọng tâm hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái, giảm đa
và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

dạng nguồn gen, giảm đa dạng sinh học,

 

gây mất cân bằng sinh thái.
- Hiện nay, một số loài có nguy cơ tuyệt
chủng: tê giác, hổ, … để duy trì hệ sinh
thái và phát triển bền vững cần bảo vệ
những loài này theo công ước quốc tế về
buôn bán loài động vật và thực vật
hoang dã (CITES), đồng thời cần bảo vệ
và phục hồi môi trường sống của chúng
cũng như giữ gìn thiên nhiên hoang dã. 
Hoạt động 4: Tìm tòi mở rộng

1. Mục tiêu: Điều tra được hiện trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương.
2. Nội dung: HS thu thập các thông tin trả lời câu hỏi liên quan tới kiến thức thực tế.
3. Sản phẩm: Các câu trả lời của HS.
4. Tổ chức thực hiện.
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:
Câu hỏi 1. Liệt kê một số hoạt động của con người trong các thời kỳ phát triển xã
hội làm suy thoái hoặc có tác dụng bảo vệ, cải tạo môi trường tự nhiên.
Trả lời
Hoạt động của con

Hậu quả phá huỷ môi trường tự nhiên

người
Hái lượm

Mất nhiều loại sinh vật

Săn bắt động vật

Mất nhiều loại sinh vật

hoang dã

Mất cân bằng sinh thái

Đốt rừng lấy đất trồng Mất nhiều loại sinh vật, Mất nơi ở của sinh vật, Xói mòn và
trọt

thoái hoá đất

Khai thác khoáng sản

Ô nhiễm môi trường, Cháy rừng, Hạn hán, Mất cân bằng

Chiến tranh

sinh thái

Phát triển nhiều khu

Mất nhiều loại sinh vật, Mất nơi ở của sinh vật, Xói mòn và

dân cư

thoái hoá đất, Hạn hán, Mất cân bằng sinh thái

Chăn thả gia súc

Mất nhiều loại sinh vật, Mất nơi ở của sinh vật, Xói mòn và
thoái hoá đất
Ô nhiễm môi trường, Hạn hán, Mất cân bằng sinh thái

Câu hỏi 2. Những hoạt động nào tại trường học, gia đình và địa phương em có thể
gây ô nhiễm môi trường 
Trả lời
Hoạt động tại trường học, gia đình và địa phương em có thể gây ô nhiễm môi
trường là:
- Đốt cháy nhiên liệu (củi, than, dầu mỏ, dầu khí, khí đốt) trong các hoạt động giao
thông vận tải, sản xuất.
- Sử dụng không đúng cách thuốc trừ sâu trong nông nghiệp.
- Không xử lý các chất thải nông nghiệp, xây dựng, khai thác khoáng sản, y tế, các
chất thải trong các hộ gia đình.
- Vứt rác không đúng nơi quy định.
- Sử dụng quá nhiều túi nilon.