TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ BẮC NINH






GIÁO TRÌNH
Bảo quản thuốc và
dụng cụ y tế
(Giáo trình lưu hành nội bộ)


DS. NGUYỄN VĂN KHOA












Tháng 09/2011


TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ BẮC NINH










Bảo quản thuốc và
dụng cụ y tế
(Giáo trình lưu hành nội bộ)


DS. NGUYỄN VĂN KHOA















Tháng 09/2011



Phụ lục

stt



Bài 1
Đại cương về bảo quản thuốc và dụng cụ y tế

4

Bài 2
Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, dụng cụ y tế

6

Bài 3
Kỹ thuật bảo quản thuốc, hóa chất, dược liệu

19

Bài 4
Kỹ thuật bảo quản dụng cụ thủy tinh

26

Bài 5
Kỹ thuật bảo quản dụng cụ kim loại

29

Bài 6
Kỹ thuật bảo quản dụng cụ cao su – chất rẻo

32

Bài 7
Kỹ thuật bảo quản bông, băng, gạc, chỉ khâu phẫu thuật

37





















BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ BẢO QUẢN THUỐC
VÀ DỤNG CỤ Y TẾ

MỤC TIÊU
Trình bày được nội dung, ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác bảo quản thuốc - dụng cụ y tế
Trình bày được những nội dung chính của môn bảo quản thuốc-dụng cụ y tế

NỘI DUNG
1. ĐẠI CƯƠNG VỀ BẢO QUẢN
Thuốc và dụng cụ y tế (DCYT) là phương tiện không thể thiếu được trong công tác phòng, chữa bệnh. Chất lượng của thuốc và DCYT (tốt hay xấu) có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng của người dùng thuốc.
Thuốc là loại hàng hoá đặc biệt, có nguồn gốc rất đa dạng (Tự nhiên: động vật, thực vật, khoáng vật,... ; Nhân tạo: tổng hợp hoá học, sinh học..), do có bản chất khác nhau nên có tính chất lý – hoá khác nhau, mức độ bền vững khác nhau với các yếu tố vật lý, hoá học, sinh học (Ví dụ: Aspirin dễ bị thuỷ phân, dễ bị hỏng bởi ẩm, nhiệt; Vitamin C dễ bị oxy hoá, ố vàng khi để ngoài không khí...). Vì vậy, thuốc nếu bảo quản không tốt, không đúng rất dễ bị hư hỏng trong quá trình tồn trữ, lưu thông và sử dụng, điều này không chỉ gây thiệt hại về mặt kinh tế mà quan trọng hơn là có thể gây nguy hại cho tính mạng, sức khoẻ của người dùng.
Công tác bảo quản không chỉ có ý nghĩa về mặt chuyên môn, đảm bảo chất lượng thuốc, mà còn có ý nghĩa về mặt kinh tế xã hội của một quốc gia giúp sử dụng nguồn thuốc có hiệu quả, kinh tế nhằm giảm chi phí khám chữa bệnh từ ngân sách, cũng như của bệnh nhân. Vì vậy, công tác bảo quản thuốc - DCYT được đặt ra như là một nhiệm vụ không thể thiếu được đối với người Dược sĩ và những cán bộ làm công tác bảo quản.
Với ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo quản thuốc và DCYT như trên, người Dược sĩ là người trực tiếp tham gia công tác dược cần phải có những kiến thức về môn học bảo quản.
Mục tiêu của công tác bảo quản thuốc và DCYT là nhằm “Đảm bảo đủ, kịp thời thuốc có chất lượng, giá cả hợp lý cho công tác phòng và chữa bệnh cho cộng đồng” mà chính sách thuốc Quốc gia đã đề ra.
Bảo quản là môn học nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của thuốc - dụng cụ y tế và các biện pháp bảo quản thuốc - DCYT nhằm đảm bảo giữ được chất lượng tốt khi sử dụng.
Như vậy, đối tượng chính của môn học bảo quản là thuốc và dụng cụ y tế.
Ngày nay, đối tượng của môn bảo quản được mở rộng hơn, nó không chỉ quan tâm đến chất lượng thuốc - DCYT, mà còn nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng và các kỹ thuật bảo quản đối với tất cả các nguyên liệu, vật tư, bao bì dùng trong sản xuất, mọi bán thành phẩm trong quá trình sản xuất và các thành phẩm trong kho...
Bảo quản (hay tồn trữ) bao gồm cả quá trình xuất, nhập hàng hoá