Một số kỹ thuật dạy học tích cực
Các kỹ thuật dạy học tích cực là kỹ thuật dạy học có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát duy sự tham gia tích cực của HS vào quá trình dạy học, kích thích t duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của HS. Các kỹ thuật dạy học tích cực đợc trình bày sau đây có thể đợc áp dụng thuận lợi trong làm việc nhóm. Tuy nhiên chúng cũng có thể đợc kết hợp thực hiện trong các hình thức dạy học toàn lớp nhằm phát huy tính tích cực của HS. Các kỹ thuật đợc trình bày dới đây đợc nhiều tài liệu gọi là các PPDH.
1. Động não
Khái niệm
Động não (công não) là một kỹ thuật nhằm huy động những t tởng mới mẻ, độc đáo về một chủ đề của các thành viên trong thảo luận. Các thành viên đợc cổ vũ tham gia một cách tích cực. Không hạn chế các ý tởng (nhằm tạo ra cơn lốc các ý tởng) kỹ thuật động não do Alex Osborn (Mỹ) phát triển dựa trên một kỹ thuật truyền thống từ độ.
Quy tắc của động não
- Không đánh giá và phê phán trong quá trình thu thập ý tởng của các thành viên
- Liên hệ với những ý tởng đã đựoc trình bày
- Khuyến khích số lợng các ý tởng
- Cho phép sự tởng tợng và liên tởng
Các bớc tiến hành
1. Ngời điều phối dẫn nhập vào chủ đề và xác định rõ một vấn đề
2. Các thành viên đa ra những ý kiến của mình trong khí thu thập ý kiến không đánh giá nhận xét. Mục đích là huy động nhiều ý kiến tiếp nối nhau.
3. Kết thúc việc đa ra ý kiến
4. Đánh giá
- lựa chọn sơ bộ các suy nghĩ chẳng hạn theo khả năng ứng dụng
- Có thể ứng dụng trực tiếp
- Có thể ứng dụng nhng cần nghiên cứu thêm
- Không có khả năng ứng dụng
- Đánh giá những ý kiến đó lựa chọn
- Rút ra kết luận hành động
dụng
- Dùng trong giai đoạn nhập đề vào một chủ đề
- Tìm các phơng pháp giải quyết vấn đề
- Thu thập các khả năng lựa chọn và ý nghĩa khác nhau
Ưu điểm
- Dễ thực hiện
- Không tốn kém
- Sử dụng đợc hiệu ứng cộng hởng, huy động, tối đa trí tuệ của tập thể.
- Huy động đợc nhiều ý kiến
- Tạo cơ hội cho tất cả các thành viên tham gia
Nhợc điểm
- Có thể đi lạc đề, tản mạn
- Có thể mất thời gian nhiều trong việc các ý kiến thích hợp
- Có thể có một HS quá tích cực, số khác thụ động
Kỹ thuật động não đợc áp dụng phổ biến và ngời ta xây dựng nhiều kỹ thuật khác dựa trên kỹ thuật này, có thể coi là các dạng khác nhau của kỹ thuật động não.
2. Động não viết
Khái niệm
Động não viết là một hình thức biến đổi của động não. trong động não viết thì những ý tởng không đợc trình bày miệng mà đợc từng thành viên tham gia trình bày ý kiến bằng cách viết trên giấy về một chủ đề.
Trong động não viết, các đối tác sẽ giao tiếp với nhau bằng chữ viết. Các em đặt trớc mình một vài tờ giấy chung, trên đó ghi chủ đề ở dạng dòng tiêu đề hoặc ở giữa tờ giấy. Các em thay nhau ghi ra giấy nhữ