Bài 1: MỔ VÀ QUAN SÁT NỘI TẠNG ẾCH

A. Đặc điểm của lớp lưỡng cư:
Gồm 3 bộ: Lưỡng không chân, Lưỡng cư có đuôi và Lưỡng cư không đuôi
Hiện đã biết khoảng 3000 loài. Ở Việt Nam có khoảng gần 150 loài
Đặc điểm:
Sống cả dưới nước và trên cạn
Da trần và nhầy (không phủ vảy hoặc lông)
Đa số di chuyển bằng 4 chi
Hô hấp bằng mang và da
Tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu pha
Đa số thụ tinh ngoài. Đẻ trứng. nòng nọc phát triển qua biến thái chủ yếu ở trong nước
Biến nhiệt
B. Quan sát cấu tạo ngoài và trong của đại diện:
1. Lớp lưỡng cư:
Ếch đồng: Hoplobatrachus rugulosus
Họ ếch: Ranisdae
Bộ Lưỡng cư không đuôi: Ecaudata
Lớp Lưỡng cư: Amphibia
Phân ngành Có xương sống: Vertebrata
Ngành Có dây sống: Chordsata
2. Quan sát một số hoạt động của ếch:
Để ếch trong hộp nhựa trong, quan sát tư thế ngồi, sau đó cho vào hộp một ít nước đủ để xem ếch bơi
Theo dõi sự hô hấp của ếch theo nhịp năng lên hạ xuống của thềm miệng và sự đóng mở của van mũi
3. Quan sát cấu tạo ngoài:





















Miệng rộng, lỗ mũi có van và thong với miệng, mí mắt cử động, màng nhĩ ở sau mắt
Da ẩm, lưng màu sẫm, bụng màu sáng trắng
Chi trước 4 ngón không có màng bơi. Chi sau to khỏe, 5 ngón có màng bơi
Lỗ huyệt ở cuối thân, thiên về phía lưng
4. Cách mổ:
Đặt ếch nằm ngửa trên khay, ghim 4 chân. Cắt da từ trước lỗ huyệt. Lật da để xem mạch máu ở mặt trong da và lớp cơ bên trong là vị trí các túi bạch huyết. Cơ bụng và cơ đùi. Cắt tiếp phần xương ở bụng ếch như cắt sda ở phần trên để lộ nội quan trong xoang bụng
5. Quan sát cấu tạo trong:












































Tim: có 3 ngăn (2 tâm nhĩ và 1 tâm thất) nên máu đi nuôi cơ thể là máu pha, 2 vòng tuần hoàn.
Phổi: nằm hai bên tim, một bên phổi to hơn bên còn lại, màu hồng với nhiều mạch máu. Phổi của ếch còn chưa phát triển, cấu tạo rất đơn giản, chỉ là một đôi túi khí có vách ngăn ở trong thành nhiều lỗ tổ ong
Gan: nằm ở phía bên phải trong ổ bụng. Lá gan đóng một vai trò chính yếu trong việc biến đổi thức ăn thành những chất thiết yếu cho cuộc sống. Gan cũng tạo ra mật, một chất dịch màu nâu hơi xanh lục cần thiết cho sự tiêu hóa.
Mật: được dự trữ trong túi mật. Túi mật cô đặc và tiết mật vào trong ruột, giúp cho sự tiêu hóa.
Dạ dày: là một túi phồng hình chữ J, nằm ở phía bên trái trong ổ bụng. Dạ dày có chức năng nghiền cơ học thức ăn, thấm dịch vị, phân huỷ thức ăn nhờ hệ enzyme tiêu hóa trong dịch vị. Sau đó thức ăn sẽ được đưa xuống ruột
Ruột: nằm dưới dạ dày. Ruột non hấp thu các chất dinh dưỡng và ruột già hấp thu nước, cúi cùng tạo ra phân
Lá lách: hình cầu, màu đỏ thẫm, nối ruột non và ruột già, sản xuất tế bào máu
Tuyến tụy: nằm ở giữa dạ dày và ruột non
Buồng trứng và ống dẫn trứng (ếch cái): rất bé, chỉ dễ phát hiện ở ếch cái đang trong thời kì sinh sản
Thể vàng (ếch cái): một tổ chức có màu vàng, hình thành trên buồng trứng sau khi nang Grap vỡ và thải trứng. Chỉ có thể thấy ở ếch cái trong thời kì sinh sản
Tinh hoàn (đây là ếch cái nên không quan sát thấy tinh hoàn)
Trực tràng: phía dưới ruột già, gần như thẳng, ngay trước hậu môn
Bài 2: TÍNH THẤM MỘT CHIỀU CỦA DA ẾCH

1. Ý nghĩa, mục đích:
Biết cách lấy da ếch.
Quan sát cấu tạo của da ếch: biểu mô(màng cutin, lớp tế bào sừng, các lớp tế bào sinh trưởng biểu mô, lớp tế bào màng nền, các sắc tố) và mô liên kết.
Xác định cơ chế vận chuyển vật chất qua màng tế bào: cơ chế vận chuyển thụ động, cơ chế vận chuyển tích cực.
Nắm vững phương pháp dùng chất màu( dung dịch xanh methylen 0.05% trong dung dịch sinh