Tuần : 7 Ngày soạn : 22/9/2012
Tiết : 25 Ngày giảng : 24/9/2012

BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
I . Mục tiêu
1. Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Hồ Xuân Hương.
- Vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ Bánh trôi nước.
- Tính chất đa nghĩa và hình tượng trong bài thơ.
2. Kĩ năng:
- Nhận biết thể loại của văn bản.
- Đọc – hiểu, phân tích văn bản thư Nôm Đường luật.
3. Giáo dục: Bồi dưỡng lòng yêu mến, tôn trọng người phụ nữ; Bồi dưỡng ý thức rèn luyên bản lĩnh vững vàng.
II . Chuẩn bị :
- Thầy : Nghiên cứu SGK, SGV soạn bài - Bảng phụ ghi bài thơ.
- Trò : Đọc, xem trước bài, trả lời câu hỏi.
III. Phương pháp.
Nêu vấn đề, vấn đáp, thuyết giảng.
IV. Các bước lên lớp
1 . Ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số
2 . Kiểm tra bài cũ :
- Đọc và phân tích một khổ trong Sau phút chia li
- Nêu nghệ thuật , nội dung của Sau phút chia li
3 . Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò
 Nội dung

Đọc , tìm hiểu chung
GV hướng dẫn , đọc , gọi HS đọc
Gọi HS đọc chú thích *
H : Nêu vài nét chính về tác giả ?
GV : gặp nhiều trắc trở trong tình yêu ...
H : Bài thơ thuộc thể thơ gì ? Vì sao em xác định như vậy?
Tìm hiểu văn bản
H : Bài thơ có mấy lớp nghĩa ? Đó những nghĩa nào ?
H : Với lớp nghĩa thứ nhất bài thơ đã cho ta biết gì về bánh trôi nước ?

H : Bài thơ có 2 lớp nghĩa , vậy lớp nghĩa thứ 2 là gì ? Vậy ở đây sử dụng nghệ thuật gì ?
H : Ngoài nghệ thuật bao trùm trên, bài thơ còn có những gì độc đáo trong cách nói ?
H : Câu thơ 1 cho ta biết gì ?
H : Nội dung của câu 2,3 là gì ?
GV : Thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ, trong ca dao, trong các tác phẩm khác
H : Câu thơ 4 muốn nói điều gì ?
H : Từ mà ở đây có tác dụng gì ?
H : Theo em trong 2 lớp nghĩa , đâu là lớp nghĩa chính ? Vì sao ?
H : Giá trị tư tưởng của bài thơ là gì ?
MR : Trong XH người phụ nữ không được coi trọng---> giá tri lớn
Tổng kết
H : Tóm tắt lại nghệ thuật của bài thơ?








H : Bài thơ giúp ta biết gì ?
Gọi HS đọc ghi nhớ




Luyện tập
Gọi HS đọc bài tập - Cho HS thi tìm

I. Đọc , tìm hiểu chung
1. Đọc
2. Chú thích
a. Tác giả
b. Tác phẩm.
c. Thể thơ

II. Tìm hiểu văn bản
1. Nghĩa tả thực : Nói về cách làm bánh trôi nước. Bánh trôi nước có màu trắng, hình tròn : Khi luộc chưa chín thì chìm, chín rồi nổi lên ; Bánh nhão hay cứng là do người nặn; nhân bánh màu hồng.
2. Nghĩa tượng trưng: Nói về người phụ nữ
- Ẩn dụ, cách nói ca dao, dùng thành ngữ, từ trái nghĩa
- Hình dáng người phụ nữ xinh đẹp, hài hoà

- Thân phận chìm nổi, lênh đênh, gian truân , không tự chủ.

- Nhưng phẩm chất luôn trong sạch, vẹn toàn, thuỷ chung, nghĩa tình.
---> nghĩa tượng trưng là nghĩa chính của bài thơ ----> Vì nó tạo nên giá trị tư tưởng của bài :
+ Cảm thương thân phận người phụ nữ
+ Đề cao, trân trọng phẩm chất của người phụ nữ
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Vận dụng điêu luyện những quy tắc của thơ Đường luật.
- Sử dụng ngôn ngữ thơ bình dị, gần gũi với lời ăn tiếng nói hằng ngày, với thành ngữ, mô típ dân gian.
- Sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh nhiều tầng ý nghĩa.
2. Ý nghĩa văn bản.
Bánh trôi nước là một bài thơ thể hiện cảm hứng nhân đạo trong văn học Việt nam dưới thời phong kiến, ca ngợi vẻ đẹp, phẩm chất của người phụ nữ, đồng thời thể hiện lòng cảm thương sâu sắc đối với thân phận nổi chìm của họ.
IV . Luyện tập
- Các câu ca dao về thân phận người phụ nữ
- Mối liên hệ cảm xúc : Cảm xúc nhân đạo với người phụ nữ