Người soạn: Nguyễn Thị Tuyết
Sinh viên lớp: Ngữ Văn K36
Trường: CĐSP Bắc Ninh


BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY
(Truyền thuyết)
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu sơ lược về truyền thuyết.
- Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy: Cách giải thích của người Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao động, đề cao nghề nông - một nét đẹp văn hoá của người Việt.
2. Kĩ năng:
- Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng kì ảo của truyện.
- Kể được truyện và nhận ra những sự việc chính trong truyện.
3. Thái độ:
- Giáo dục lòng tự hào, suy tôn tài năng, phẩm chất con người trong việc xây dựng đất nước.
II. Phương tiện thực hiện:
Đối với giáo viên
Sách giáo khoa, tư liệu tham khảo, giáo án
Đối với học sinh
Sách giáo khoa, vở soạn,...
III. Phương pháp
- Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn đề, gợi mở, giảng bình...
IV. Tiến trình tổ chức dạy - học
Ổn định tổ chức (1’)
- Kiểm tra sĩ số lớp.
2. Kiểm tra bài cũ: (3’)
? – Em hãy tóm tắt lại truyện “Con Rồng cháu Tiên”.
? – Nêu định nghĩa về truyền thuyết.
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài (1’)
- Hàng năm, mỗi khi xuân về Tết đến, nhân dân ta – con cháu của các vua Hùng – từ miền ngược đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng như vùng biển, lại nô nức, hồ hởi mua lá dong, xay đỗ, giã gạo, gói bánh. Quang cảnh ấy làm chúng ta thêm yêu quý, tự hào về nền văn hóa cổ truyền, độc đáo của dân tộc...Hàng năm, cứ tết đến thì gia đình chúng ta cũng chuẩn bị làm những món ăn ngon để cúng tổ tiên. Các em thử kể xem đó là những món nào?(H kể, GV chiếu hình ảnh các món ăn ngày tết....)Trong các món ăn ngày tết không thể thiếu Bánh chưng, bánh giầy. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu nguồn gốc của chiếc bánh chưng, bánh giầy này.


Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

*Hoạt động 1: Tìm hiểu chung văn bản.
GV: Cho học sinh đọc chú thích dấu (*) SGK trang 7.
? Truyền thuyết là một thể loại văn học như thế nào? Có đặc điểm gì?






- Lưu ý: tính truyền miệng, nhân vật và sự kiện lịch sử yếu tố tưởng tượng kì ảo.
- GV: Giới thiệu về tác phẩm.


- GV đọc mẫu
- GV hướng dẫn cách đọc và yêu cầu 3 học sinh đọc nối tiếp nhau.
GV: Nhận xét về giọng đọc?
- GV: Cho học sinh đọc các chú thích 3-5-6-9.
? Hãy chỉ ra bố cục và nêu nội dung từng phần?
- Bố cục truyện gồm 3 phần

- GV giới thiệu bức tranh minh hoạ truyện.
- Yêu cầu H tóm tắt truyện?
- GV nêu đáp án tóm tắt truyện : Sự việc chính:








I. Tìm hiểu chung (10’)
1. Đọc, tìm hiểu chú thích
* Khái niệm truyền thuyết (sgk trang 7)
- Là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử quá khứ.
- Thường có yếu tố tưởng tượng, kì ảo.
- Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật được kể.


*Tác phẩm thuộc nhóm các truyền thuyết thời đại Hùng Vương – Thời đại mở đầu lịch sử VN. (Đời HV thứ 7)



2. Bố cục và đại ý
- Đ1: Từ đầu đến chứng giám
ND: Hùng Vương chọn người nối ngôi.
- Đ2: Tiếp đến Hình tròn
ND: Lang Liêu được thần mách bảo cách làm bánh.
- Đ3:Còn lại
ND: Lang Liêu được nối ngôi.



3. Tóm tắt
* Tóm tắt truyện.
Nhân lúc về già, vua Hùng Vương thứ 7, trong ngày lễ Tiên vương có ý định chọn người nối ngôi. Các lang đua nhau dâng những mâm cỗ thật đầy, thật hậu. Riêng Lang Liêu được thần mách bảo dùng hai loại bánh dâng lễ Tiên Vương. Vua Hùng chọn bánh của Lang Liêu để lễ Tiên Vương và tế trời đất, nhường ngôi báu cho chàng.Từ đời Vua Hùng thứ 7, nước ta có tục lệ làm bánh chưng, bánh giầy trong các dịp