Chương 1: Cấu tạo nguyên tử
☺Thành phần cấu tạo nguyên tử
☺Hạt nhân nguyên tử. Nguyên tố hóa học. Đồng vị. Nguyên tử khối trung bình
☺Cấu tạo vỏ nguyên tử
☺Cấu hình e nguyên tử. Mối quan hệ số e lớp ngoài cùng và loại nguyên tố
CHƯƠNG II: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN
Các nguyên tố đựơc sắp xếp vào bảng tuần hoàn theo nguyên tắc nào?
Mối quan hệ giữa cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố hoá học với vị trí trong bảng tuần hoàn
Tính chất các nguyên tố trong bảng tuần hoàn biến đổi như thế nào? Ý nghĩa của bảng tuần hoàn
BÀI 7:
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
(2 tiết)
Các nguyên tố đựơc sắp xếp vào bảng tuần hoàn theo nguyên tắc nào?
Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học có cấu tạo như thế nào ?
* Sơ lược về sự phát minh ra Bảng tuần hoàn
Câu hỏi:
+ Bảng tuần hoàn được phát minh vào năm nào ?
+ Bảng tuần hoàn do ai phát minh ra ?
+ Bảng tuần hoàn được phát minh vào năm 1869
+ Do nhà bác học người Nga Men-đê-lê-ép
(DẠNG DÀI)
I/ NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
Các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử
Các nguyên tố có cùng số lớp e trong nguyên tử được xếp thành 1 hàng
Các nguyên tố có số e hoá trị như nhau được xếp vào cùng 1 cột
Chú ý:
+ E hóa trị là những e có khả năng tham gia hình thành liên kết hóa học
+ E hóa trị thường nằm ở lớp ngoài cùng hoặc sát ngoài cùng (nếu chưa bão hòa)
(DẠNG DÀI)
II. Cấu tạo bảng tuần hoàn
1. Ô nguyên tố (ô số bao nhiêu)
2. Chu kì (chu kì mấy)
3. Nhóm (nhóm A hay B, STT nhóm)
Giải:
STT ô = 13
= Z (Số hiệu nguyên tử)
= Số đơn vị điện tích hạt nhân
= Số p = Số e
Ví dụ 1:
Al ở ô 13 trong bảng tuần hoàn. Số 13 cho biết những gì?
+ Mỗi nguyên tố xếp vào 1 ô gọi là ô nguyên tố
+ STT ô = Z (số hiệu nguyên tử)= số p=số e
Câu hỏi? Dựa bảng tuần hoàn
+ Mối ô nguyên tố xếp mấy nguyên tố?
+ Mối quan hệ STT ô nguyên tố với Z (số hiệu nguyên tử)
1. Ô nguyên tố
+ Mỗi nguyên tố xếp vào 1 ô gọi là ô nguyên tố
+ STT ô = Z (số hiệu nguyên tử)= số p=số e
1. Ô nguyên tố
Ví dụ 2:
Nguyên tố A có cấu hình e lớp ngoài cùng là 3s23p5. Hãy cho biết nguyên tố A ở ô số mấy trong bảng tuần hoàn
Giải:
Cấu hình e đầy đủ của A là: 1s22s22p63s23p5
→Z=17 →A ở ô 17
* Các thông tin của ô nguyên tố
Ng.tử khối trung bình
Số hiệu ng.tử
Kí hiệu hoá học
Tên ng.tố
Độ âm điện
Cấu hình e
Số oxi hoá
2. Chu kì.
Câu hỏi?
+ Các nguyên tố như thế nào được xếp vào 1 chu kì
+ Có bao nhiêu chu kì. Chu kì được xác định như thế nào?
- Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp e, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần
- Bảng tuần hoàn gồm 7 chu kì
- STT của chu kỳ = số lớp e trong ng.tử
Câu hỏi?
Quan sát bảng tuần hoàn và điền thông tin vào bảng sau
2
8
8
18
18
32
1
2
3
4
5
6
1
3
19
37
55
11
2
36
54
86
10
18
Chưa xây
dựng xong
7
87
?
Nhận xét
Chu kì 1, 2, 3 là chu kì nhỏ, chu kì 4, 5, 6 , 7 là chu kì lớn
Chu kỳ thường bắt đầu bằng một KL kiềm và kết thúc bằng một khí hiếm (trừ chu kỳ 1 và chu kỳ 7)
Số e ở lớp ngoài cùng của mỗi chu kỳ tăng dần từ 1 đến 8 (trừ chu kỳ 1 và chu kỳ 7)
* Số thứ tự của ô nguyên tố = số hiệu nguyên tử
* Số thứ tự của chu kì = số lớp e của nguyên tử
Củng cố:
Cách xác định STT ô nguyên tô, STT chu kì?
Vận dụng:
Xác định STT ô nguyên tô, STT chu kì của nguyên tố A có cấu hình e lớp ngoài cùng là 3s23p3
Giải:
Cấu hình e của A là: 1s22s22p63s23p3
→A ở ô số 15, chu kì 3
Vận dụng:
Chỉ ra nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn với các nguyên tố tử Li(Z=3) tới Ar(Z=18)
Nguyên tắc 3
Nguyên tắc 1
Nguyên tắc 2
Về nhà:
1. Cấu hình e.
2. Xác định STT ô, chu kì
3. Xác định nguyên tố s, p, d, f. Xác định số e lớp ngoài cùng
4. Đọc phần 3 nhóm nguyên tố từ đó chỉ ra cách xác định nhóm, STT nhóm