Bài: 25- Tiết: 101
Tuần dạy: 27
BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận học pháp)
- La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp -
I .MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về thể tấu.
- Quan điểm tư tưởng tiến bộ của tác giả về mục đích, phương pháp học và mối quan hệ của việc học với sự phát triển của đất nước.
- Đặc điểm hình thức của văn bản.
2. Kĩ năng:
- Đọc hiểu một văn bản viết theo thể tấu.
- Nhận biết, phân tích trình bày luận điểm trong văn bản diễn dịch, quy nạp, cách sắp xếp và trình bày luận điểm trong văn bản.
3. Thái độ: Nhận thức được phương pháp học tập đúng, kết hợp học với hành.
II. NỘI DUNG HỌC TẬP:
- Khái niệm thể tấu.
- Quan điểm tư tưởng tiến bộ của tác giả về mục đích, phương pháp học và mối quan hệ của việc học với sự phát triển của đất nước.
- Đặc điểm hình thức của văn bản.
- Đọc hiểu một văn bản viết theo thể tấu.
- Nhận biết, phân tích trình bày luận điểm trong văn bản diễn dịch, quy nạp, cách sắp xếp và trình bày luận điểm trong văn bản.
III. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên: Nghiên cứu bài, bảng phụ.
2. Học sinh: Soạn bài theo hướng dẫn của gv.
IV.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1. Ổn định tổ chức và kiểm diện:
2. Kiểm tra miệng:
? Đọc thuộc lòng và diễn cảm văn bản “Nước Đại Việt ta”?
- Hs đọc diễn cảm (4đ)
?Quan niệm về độc lập dân tộc và lãnh thổ của Nguyễn Trãi trong bài “Nước Đại Việt ta”được thể hiện ở các yếu tố nào? (4đ)
- Nền văn hiến riêng
- Lãnh thổ riêng
- Phong tục riêng
- Lịch sử, chế độ riêng
=> Gv kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs (2đ)
3. Tiến trình bài học: (35p)

Hoạt động của GV và HS
Nội dung bài học

* HĐ 1: Vào bài ( 1p), Gv giới thiệu bài.
* HĐ 2: (7p) Gv hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu chú thích.
- Đọc với giọng khúc chiết, rõ ràng, chậm rãi, chân tình.
- Gv đọc mẫu 1 đoạn, hs đọc -> GV nhận xét.
? Hãy cho biết đôi nét về Nguyễn Thiếp?
? Nêu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm? Văn bản này là một phần của tác phẩm nào? Nó nằm ở vị trí nào trong tác?
- Hs trả lời, gv chốt ý.
? Tác phẩm được viết bằng thể loại nào? Thể loại này có đặc điểm gì?
- Kiểm tra một số chú thích, lưu ý nhấn mạnh 2,3,6,7.
? Văn bản này có thể chia làm mấy đoạn? Nội dung?
- Từ đầu đến “ … tệ hại ấy”: Bàn về mục đích của việc học.
- Tiếp đến “... chớ bỏ qua”: Bàn về cách học.
- Đoạn cuối: Tác dụng của việc học chân chính.
* HĐ2: (22 phút) Hướng dẫn HS đọc tìm hiểu văn bản
? Đọc câu đầu và giải thích ý nghĩa của câu này?
- Ngọc không mài thì không thể thành đồ vật cũng giống như người mà không học thì không biết rõ đạo.
? Luận điểm “Mục đích của việc học” được trình bày bằng mấy luận cứ?
- Bằng 2 luận cứ:
+ Luận cứ 1: nêu ra mục đích chân chính của việc học.
+ Luận cứ 2: phê phán thực trạng tiêu cực của việc học.
? Theo tác giả, học là để biết rõ đạo. Vậy đạo là gì? Từ đó cho biết mục đích của việc học chân chính là gì?
- Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người. Vậy học để biết đạo nghĩa là học cách làm người.
? Theo tác giả, thế nào là việc học sai trái lệch lạc?
- Học hình thức hòng cầu danh lợi ...
? Thế nào là học hình thức, cầu danh lợi? hãy nêu những biểu hiện của lối học hình thức, học cầu danh mà em thấy?
+ Học hình thức: học thuộc từng chữ, câu, đoạn, bài mà không hiểu nội dung (học vẹt - có danh mà không có chất).
- Học cầu danh lợi: là học chỉ nhằm có danh tiếng, được nhàn hạ, có nhiều lợi lộc.
? Phê phán lối học hình thức, cầu danh xong tác giả còn chỉ ra hậu quả của nó. Đó là hậu quả gì?
- Chúa tầm thường, thần nịnh hót