GIÁO ÁN: NGỮ VĂN – LỚP 8
Ngày soạn: 2/3/2008 Ngày dạy: 10/3/2008
Tuần: 25
Bài: 25
Tiết 101: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận học pháp)
La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp
I. Mục tiêu cần đạt: Giúp H/S
- Thấy được mục đích, tác dụng của việc học chân chính: học để làm người, học để biết và làm, học để góp phần làm cho đất nước hưng thịnh, đồng thời thấy được tác hại của lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi.
- Nhận thức được phương pháp học tập đúng, kết hợp học với hành. Học tập cách lập luận của tác giả, biết cách viết bài văn nghị luận theo chủ đề nhất định.
- Phương pháp: Nghiên cứu, tái hiện, gợi tìm, đọc sáng tạo.
II. Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: SGK, SGV, Giáo án, Thiết kế bài giảng, các tái liệu liên quan tới bài.
- HS: SGK, Đọc văn bản trên và trả lời câu hỏi của bài.
III. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp: 1 phút.
- Kiểm diện học sinh.
2. Kiểm tra bài cũ: 3 phút.
- GV: Hãy phân biệt các thể loại : Chiếu, Hịch, Cáo?
- HS:
- GV gọi HS nhận xét, sau đó GV đánh giá, cho điểm, GV nhắc lại kiến thức bài học cũ.
3. Bài mới:
a. Giới thiệu bài: 1 phút.
- Học để làm gì? Học cái gì? Và học như thế nào?... Nói chung, vấn đề học tập đã được ông cha ta bàn đến từ lâu. Một trong những ý kiến tuy ngắn gọn nhưng rất sâu sắc và thấu tình đạt lí là đoạn (Luận về phép học) trong bản tấu dâng vua Quang Trung của nhà nho lừng danh La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài học này.
b. Các hoạt động: 36 phút.
Hoạt động của GV - HS
Nội dung
Bổ sung

* HĐ1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu chung đoạn trích.
- GV: Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm thông qua việc đọc phần chú thích ở SGK.
- HS:Suy nghĩ phát biểu, HS khác nhận xét, bổ sung.
- GV: Nhận xét, bổ sung, nhấn mạnh thêm :
+ Quang Trung Nguyễn Huệ không chỉ là vị Hoàng Đế anh hùng mà còn là nhà chính trị, nhà văn hoá có tầm nhìn xa trông rộng. Ông rất chú ý đến viêïc trọng dụng nhân tài chấn hưng văn hoá, giáo dục để xây dựng đất nước vững mạnh lâu bền. Ông đã nhiều lần viết thư mời Nguyễn Thiếp (đang ở ẩn ở La Sơn Hà Tĩnh) đem tài ra giúp nước nhưng vì trung thần với vua Lê nên ông từ chối nhưng trước sự chân thành của vua Quang Trung, ông đã nhận lời vào Phú Xuân (Huế) giúp vua phát triển giáo dục. Tháng 8/1791 ông đã dâng vua bản tấu này.
- GV hướng dẫn HS đọc:
+ Cần đọc với giọng rõ ràng, nghiêm cẩn, chậm rãi.
+ GV đọc mẫu, Gọi HS đọc tiếp, GV uốn nắn, sửa chữa cách đọc.
- GV: Cho HS đọc thầm chú thích sau đó giải thích một số từ khó không nhìn SGK. GV nhận xét.
- GV:Văn bản này thuộc thể loại gì?
- HS phát biểu…, GV nhấn mạnh:
+ Tấu( bản tấu, biểu sớ, nghị, khải, đối sách…) chỉ những loại văn thư của thần tử, bầy tôi, quan tướng… dâng lên vua chúa trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị, cảm ơn… Tấu có thể viết bằng văn vần, hoặc văn xuôi, văn biền ngẫu thuộc thể văn hành chính nghị luận.
+ Khác với bài tấu, nghệ thuật biểu diễn độc tấu, tấu nói là loại hình kể chuyện trước công chúng, thường có nhiều yếu tố hài hước, vui, dí dỏm.
+ Còn bài tấu của Nguyễn Thiếp đề nghị một vấn đề thuộc lĩnh vực giáo dục.
- GV: Bài học hôm nay chỉ là một đoạn trích vì trước đó còn hai phần nữa:
+ Phần 1: Bàn về quân đức: Mong nhà vua có một lòng tu đức, lấy sự học vấn mà tăng thêm tài bởi học mà có đức.
+ Phần 2: Bàn về dân tâm (lòng dân) khẳng định dân là gốc nước. Gốc có vững, nước mới yên.
+ Phần 3: Bàn về học pháp(bài học hôm nay). Đoạn này không có phần mở đầu mà nói ngay luận điểm, luận cứ.
*HĐ2:Hướng dẫn tìm hiểu