SỞ GD & ĐT ĐỒNG THÁP
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG THCS-THPT
BÌNH THẠNH TRUNG
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2016-2017

Tên SKKN: “HỆ THÔNG KIẾN THỨC TỪ CƠ BẢN ĐẾN NÂNG CAO CỦA BÀI TOÁN XÁC ĐỊNH CÔNG THỨC HÓA HỌC (HÓA VÔ CƠ) CẤP THCS PHÙ HỢP VỚI TỪNG LOẠI HỌC SINH ĐỂ GIẢNG DẠY ĐẠT HIỆU QUẢ CAO”
Họ và tên tác giả: PHAN VĂN NGUYÊN
Chức vụ: Giáo viên
I. THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN
1.Thực trạng:
- HS thuộc địa bàn nông thôn nên tiếp cận kênh thông tin và sách tham khảo rất hạn chế
- Kiến thức SGK và sách tham khảo manh mún, rời rạc không hệ thống, rất khó để học sinh tổng hợp thành kiến thức cho bản thân.
Thống kê kết quả học sinh chưa tiếp cận cách giải bài toán xác định CTHH

Lớp

Kém
Yếu
Trung bình
Khá
Giỏi


SL
 TL
SL
 TL
SL
 TL
SL
 TL
SL
 TL

8/2
3
8,8%
8
23,5%
10
29,4%
7
20,5%
6
17,8%

9/1


4
11,1%
8
22,2%
10
27,8%
14
38,9%

 2. Nguyên nhân:
a. Nguyên nhân chủ quan:
- Khả năng phân loại, hệ thống và tổng hợp các dạng bài toán của học sinh còn yếu.
- Ý thức học tập chưa cao, cách rèn luyện bài tập chưa có hiệu quả, còn lơ đảng trong quá trình lắng nghe giáo viên giảng bài trên lớp
b. Nguyên nhân khách quan:
- Đây là loại bài tập kiến thức rất khó làm cho một số học chưa hứng thú học tập
- Bài toán xác định công thức hóa học có một số dạng mang tính trừu tượng cao, một số bài toán có nội dung kiến thức khó.
Từ đó bản thân nhận thấy để dạy học có hiệu qủa dạng bài toán này nên hệ thống các dạng bài toán từ dễ đến khó giúp học học tốt môn hóa học
II. CÁC BIỆN PHÁP VÀ GIẢI PHÁP
Dạng 1: Xác định CTHH của hợp chất khi biết % nguyên tố
a. Xác định CTHH của hợp dựa vào % nguyên tố và khối lượng mol chất (PTK)
* Phương pháp giải:
Bước 1: Đặt công thức tổng quát : AxBy và AxByCz ( x,y,z là số nguyên dương)
Bước 2: Tìm MA, MB, mC
Bước 3: Áp dụng biểu thức:

Bước 4: Tìm x, y, z và lập CTHH của hợp chất
Xác định CTHH của hợp chất A gồm 40% Cu; 20%S 40%0. Biết khối lượng mol hợp chất A là 160 g
Bước 1: Đặt công thức tổng quát : CuxSyOz ( x,y,z là số nguyên dương)
Bước 2: Tìm MCu, MS, MO => MCu= 64x ; MS =32y ; MO =16z ; MA =160
Bước 3: Áp dụng biểu thức:
=>

Bước 4: Tìm x, y, z và CTHH =>x=1; y=1;z =4.CTHH của hợp chất là: CuSO4
b. Xác định CTHH dựa vào thành phần % khối lượng nguyên tố
* Phương pháp giải:
Bước 1: Đặt CTTQ: AxByCz (x, y, z nguyên dương).
Bước 2: Tìm MA, MB, MC
Bước 3: Lập tỉ lệ về khối lượng: MA: MB: MC= %A : %B : %C
Bước 4: Tìm x, y, z và lập CTHH của hợp chất
Trường hợp 1: Đề bài cho biết tên nguyên tố
Tìm công thức đơn giản của hợp chất A gồm 40%Cu, 20%S, 40%O.
Bước 1: Đặt CTTQ CuxSyOz (x, y, z nguyên dương).
Bước 2: Tìm MA, MB, MC => MCu = 64x; MS = 32y; MO = 16z
Bước 3: 64x : 32y : 16z = 40 : 20 : 40 => x : y : z =

Bước 4: Tìm x, y, z và lập CTHH của hợp chất
x : y : z = 1 : 1 : 4 => x = 1; y = 1; z = 4. Vậy công thức đơn giản của A là CuSO4
Trường hợp 2: Đề bài