GIÁO DỤC GIỚI TÌNH, SỨC KHỎE SINH SẢN
VỊ THÀNH NIÊN

Khái niệm về tuổi vị thành niên Lứa tuổi vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi ấu thơ sang người lớn Đây là giai đoạn phát triển mạnh mẽ và phức tạp nhất của cuộc đời mỗi con người. Biểu hiện của giai đoạn này là xảy ra
1. Khái niệm về tuổi vị thành niên
Lứa tuổi vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi ấu thơ sang người lớn
Đây là giai đoạn phát triển mạnh mẽ và phức tạp nhất của cuộc đời mỗi con người. Biểu hiện của giai đoạn này là xảy ra đồng thời một loạt những thay đổi bao gồm sự chín muồi về thể chất, sự biến đổi điều chỉnh về tâm lý và các quan hệ xã hội, bước đầu hình thành nhân cách. Nhưng đây cũng là giai đoạn nảy sinh nhiều rối nhiễu về tâm lý nhất so với các lứa tuổi khác.
Theo tổ chức y tế thế giới, vị thành niên nằm trong độ tuổi từ 10->19. Cũng có một số nước vị thành niên là từ 13->20 hoặc từ 15->24 tuổi.
Trẻ em bước vào tuổi vị thành niên bằng những dấu hiệu của tuổi dậy thì. Tuổi dậy thì đối với nữ giới được tính từ khi xuất hiện kinh nguyệt lần đầu tiên( Khoảng 13->14 tuổi), còn đối với nam giới kể từ khi xuất tinh lần đầu tiên( khoảng 14->15 tuổi).
Ngày nay đối với toàn thế giới, tuổi dậy thì sớm hơn nhiều: nữ lên 10, nam 12->13. Cá biệt có thể đến sớm hơn hoặc muộn hơn bình thường.
Tuổi dậy thì là tuổi có khả năng sinh sản, nhưng cơ thể các em đang ở vào độ tuổi vị thành niên, nên chưa chín muồi về sinh dục, chưa ổn định về mặt tâm sinh lý và chưa thể làm cha, làm mẹ được. Vì vậy, phải tiến hành giáo dục sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, tạo điều kiện cho các em vượt qua được giai đoạn khủng hoảng của tuổi dậy thì để trở thành người lớn thực sự.
2. Sức khỏe sinh sản vị thành niên
2.1 Những biến đổi về thể chất
Bước vào tuổi dậy thì, tuyến yên tiết ra lượng hoocmon FSH và LH có tác dụng kích thích hoạt động của buồng trứng( nếu là nữ), tinh hoàn ( nếu là nam). Nhận lệnh của tuyến yên, buồng trứng của nữ giới tăng cường sản xuất ra 2 hoocmonlaf estrogen và progesteron; còn tinh hoàn nam giới sản xuất ra hoocmon testosteron. Các hoocmon này khiến cho cơ thể có những biến đổi sinh học bên trong và bên ngoài thật kỳ diệu: biến đổi nhanh về vóc dáng cơ thể, cơ quan sinh dục phát triển, các đặc điểm giới tính khác như lông, râu, ngực trở nên rõ rệt, các em gái bắt đầu có kinh nguyệt, các em trai có hiện tượng xuất tinh. Sự phát triển đó đưa trẻ em bước vào một cuộc sống mới của tuổi vị thành niên.
Những thay đổi cơ thể ở tuổi vị thành niên
Nữ
Nam

- Phát triển về chiều cao
- Phát triển về chiều cao

- Phát triển về cân nặng
- Phát triển về cân nặng

- Phát triển về vú
- Phát triển về vú

- Phát triển lông mu
- Phát triển lông mu

- Thay đổi giọng nói
- Giọng nói trầm

- Tăng tiết mồ hôi và chất nhờn
- Tăng tiết mồ hôi và chất nhờn

- Da mỡ màng, mọc trứng cá trên mặt
- Da mỡ màng, mọc trứng cá trên mặt

- Ngực, vai và các cơ không phát triển như ở nam
- Ngực và vai phát triển, các cơ phát triển rắn chắc

- Hông nở rộng, vòng eo thu hẹp
- Lông trên cơ thể và râu phát triển

- Đùi trở nên thon
- Dương vật và tinh hoàn phát triển

- Tử cung và buồng trứng to ra
- Bắt đầu xuất tinh

- Bộ phận sinh dục ngoài phát triển
- Các tuyến nội tiết phát triển

- Sự rụng trứng xảy ra, bắt đầu có kinh nguyệt
- Ngừng phát triển bộ xương sau khi hình thể đã hoàn thiện

- Các tuyến nội tiết phát triển
 

- Ngừng phát triển bộ xương sau khi hình thể đã hoàn thiện
 

 
2.2.Những biến đổi về sinh lý và tâm lý
Cùng với sự biến đổi về thể chất, ở VTN xuất hiện những hiện tượng sinh lý đặc biệt
a. Hiện tượng kinh nguyệt ở nữ giới
Kinh nguyệt hay còn gọi là hành kinh lần đầu tiên xảy ra khi một em gái bước vào tuổi dậy thì, đa số ở khoảng 12 tuổi, một số ít có kinh lần đầu có thể sớm hơn hoặc chậm hơn
Đó là sự phát triển tự nhiên và hạnh phúc, một đảm bảo về nữ tính và là dấu hiệu thông