Chuyên đề 2: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
LÝ THUYẾT
1.Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH?
2.Các đơn vị cấu tạo của BTH:
+ô nguyên tố: biết ý nghĩa các đại lượng về nguyên tố và nguyên tử nguyên tố có trong ô nguyên tố
+chu kì: định nghĩa, cách đánh số thứ tự chu kì, số chu kì trong BTH (nhỏ, lớn), số lượng nguyên tố trong các chu kì, đặc điểm chung về cấu tạo của 1 chu kì?
+nhóm nguyên tố: định nghĩa, cách đánh số thứ tự nhóm, số lượng nhóm trong BTH, đặc điểm về tính chất của các nguyên tố trong cùng 1 nhóm?
3.Biến đổi tuần hoàn là gì? Cấu hình e ngoài cùng của các nguyên tố có sự biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của ĐTHN hay không? Cho ví dụ? Nêu các đại lượng biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của ĐTHN nguyên tử?
4.Tính kim loại, tính phi kim là gì? Cho ví dụ về nguyên tố có tính kim loại, phi kim, giải thích rõ vì sao chúng thể hiện được tính kim loại, tính phi kim?
5.Độ âm điện là gì? Giá trị độ âm điện cho biết điều gì? Nguyên tố nào có độ âm điện lớn nhất, nhỏ nhất?
6.Hóa trị cao nhất của nguyên tố với oxi xác định như thế nào, cho ví dụ, nêu công thức oxit cao nhất tương ứng? Cách xác định hóa trị trong hợp chất khí với hidro của nguyên tố phi kim?
7.Hidroxit là gì? Cách xác định hiđroxit tương ứng với oxit cao nhất? Cho ví dụ?
8.Nêu quy luật biến thiên theo chiều tăng dần của ĐTHN nguyên tử nguyên tố đối với các đại lượng sau đây: tính kim loại, tính phi kim; độ âm điện; hóa trị cao nhất với oxi, hóa trị trong hợp chất khí với hidro; tính axit, bazơ của oxit cao nhất với oxi và hidroxit tương ứng?
BÀI TẬP
TỰ LUẬN
1/Cho hai nguyên tố X và Y ở hai ô liên tiếp trong một chu kì của bảng tuần hoàn và có tổng số proton bằng 27. Hãy viết cấu hình electron nguyên tử và xác định vị trí của chúng trong bảng tuần hoàn.
2/ Cho hai nguyên tố hóa học có cấu hình electron nguyên tử là:
Nguyên tử nguyên tố X: 1s22s22p63s2
Nguyên tử nguyên tốY: 1s22s22p63s23p64s2.
a.Hỏi chúng có ở trong cùng một nhóm nguyên tố không? Hãy giải thích.
b.Hai nguyên tố này cách nhau bao nhiêu nguyên tố hóa học? Có cùng chu kỳ không?
3/Cho 3 nguyên tố A, M, X có cấu hình electron ở lớp ngoài cùng (n = 3) tương ứng là ns1; np1, ns2np5.
Hãy xác định vị trí (chu kì, nhóm, phân nhóm, số thứ tự) của A, M, X trong hệ thống tuần hoàn.
4/ Cation R+ có cấu hình electron ở lớp ngoài cùng là 3p6.
a. Viết cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố R.
b. Xác định vị trí của nguyên tử R trong bảng tuần hoàn.
c. Tính chất hóa học đặc trưng nhất của R là gi? Lấy 2 phản ứng để minh họa.
d. Anion X- có cấu hình electron giống cấu hình electron của cation R+. Hãy cho biết tên và viết cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố X.
5/Tổng số hạt proton, electron, notron của nguyên tử nguyên tố A ở phân nhóm chính nhóm VII là 28; của nguyên tố B ở phân nhóm chính nhóm III là 40. Tính khối lượng nguyên tử và xác định nguyên tố.
6/ A, B là 2 nguyên tố ở cùng một nhóm và thuộc hai chu kì liên tiếp trong bảng hệ thống tuần hoàn. Tổng số hạt proton trong hai hạt nhân nguyên tử A và B bằng 32. Hãy viết cấu hình electron của A, B và của các ion mà A và B có thể tạo thành.
7/Có 2 nguyên tố R và M thuộc cùng nhóm ở 2 chu kì liên tiếp. Tổng số điện tích hạt nhân của R và M là 58. Viết cấu hình e, từ đó hãy suy ra vị trí của R và M trong bảng tuần hoàn.
8/ Hai nguyên tố X và Y ở hai nhóm A liên tiếp trong bảng tuần hoàn, X thuộc nhóm VA. Ở trạng thái đơn chất X và Y không phản ứng với nhau. Tổng số proton trong hạt nhân X và Y bằng 23. Xác định hai nguyên tố và viết cấu hình electron nguyên tử của chúng.
9/Phân tử A2X có tổng proton là 26. Biết rằng A và X ở hai nhóm A liên tiếp trong cùng một chu kì. Dựa vào cấu hình electron nguyên tử, hãy xác định chu kì, nhóm A, X .