CấU TạO ADN
I/ Tóm tắt kiến thức cơ bản:
Phân tử ADN (acid đêôxiribonucleic) có kích thước và khối lượng lớn; có cấu tạo đa phân do nhiều đơn phân hợp lại.
Mỗi đơn phân là 1 nuclêôtit có chiều dài 3,4 A0 và có khối lượng trung bình là 300 đvc. Có 4 loại nuclêôtit là A, T, G, X (C)
Các nuclêôtit liên kết nhau tạo thành 2 mạch Polynuclêôtit. Các nuclêôtit trên 2 mạch của ADN liên kết với nhau theo từng cặp gọi là nguyên tắc bổ sung: A liên kết với T bằng 2 liên kết hidro; G liên kết với X bằng 3 liên kết hidro
Bốn loại nuclêôtit sắp xếp với rthành phần, số lượng và trật tự khác nhau tạo cho ADN vừa có tính đa dạng vừa có tính đặc thù.
II. Các dạng bài tập và phương pháp giải
Dạng 1: Tính chiều dài, số lượng nuclêôtit và khối lượng của phân tử ADN.
1. Hướng dẫn và công thức:
Hai mạch Polynuclêôtit của phân tử ADN xếp song song nhau nên chiều ADN bằng chiều dài của 1 mạch.
Kí hiệu:
N: số nuclêôtit của ADN
L: chiều dài của ADN
M: khối lượng của ADN
C: số vòng xoắn (chu kì xoắn)
Mỗi nuclêôtit dài 3,4 A0 và có khối lượng trung bình là 300 đvc nên ta có:
Chiều dài gen:

Tổng số nuclêôtit của gen:

Chu kì xoắn:

Khối lượng của gen:

2. Bài tập và hướng dẫn giải:
Bài 1: Một phân tử ADN dài 1,02 mm. Xác định số lượng nuclêôtit và khối lượng phân tử ADN. Biết 1 mm = 107 Ao
Giải:
Chiều dài của phân tử ADN:

Số lượng Nuclêôtit của phân tử ADN:


Khối lượng của phân tử ADN:


Bài 2: Có hai đoạn ADN:
Đoạn thứ nhất có khối lượng là 900000 đvc
Đoạn thức hai có 2400 nuclêôtit
Cho biết đoạn nào dài hơn và dài hơn bao nhiêu?
Giải:
Bài 3: Gen thư nhất có chiều dài3060 Ao. Gen thứ hai nặng hơn gen thứ nhất 36000 đvc. Xác định số lượng nuclêôtit của mỗi gen.
Giải:
3. Bài tập tự luyện
Bài 4: Một mạch của đoạn phân tử ADN có 2700 nuclêôtit. Xác định chiều dài và khối lượng của đoạn ADN nói trên.
Đáp số: dài: 9180 Ao, khối lượng: 1620000 đvc
Bài 5: Một đoạn của phân tử ADN mang 3 gen với chiều dài của mỗi gen lần lượt phân chia theo tỉ lệ 1: 1, 5: 2. Biết chiều dài của cả đoạn phân tử ADN là 9180 Ao. Xác định số lượng nuclêôtit và khối lượng của mỗi gen.
Đáp số:
Gen I: 1200 nuc, khối lượng: 360000 đvc
Gen II: 1800 nuc, khối lượng: 540000 đvc
Gen III: 2400 nuc, khối lượng: 720000 đvc
Dạng 2: Tính sô lượng và tỉ lệ từng loại nuclêôtit của phân tử ADN
1. Hướng dẫn và công thức:
Theo nguyên tắc bổ sung, trong phân tử ADN số nuclêôtit loại Ađênin luôn bằng Timin và Guanin luôn bằng XitôADNin
A = T và G = X
Số lượng nuclêôtit của phân tử ADN:
N = A + T + G + X
Hay N = 2A + 2G
Suy ra tương quan tỉ