Bài 18 - Tiết 73
Tuần 20
Ngày dạy: 06/01/2020






1. MỤC TIÊU
1.1. Kiến thức: Giúp HS:
- HS hiểu được nội dung, ý nghĩa Bài học đường đời đầu tiên.
- Nắm được những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả, kể chuyện và sử dụng từ ngữ.
- HS biết vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả.
1.2. Kĩ năng
- Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả.
- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích.
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả.
- Tích hợp KNS: tự nhận thức
1.3. Thái độ
HS thấy được tác hại của tính nghịch ranh làm hại đến kẻ khác và rút ra bài học khiêm tốn, tự biết mình, biết thương yêu, giúp đỡ kẻ yếu.
2. TRỌNG TÂM
- Đọc – tóm tắt văn bản
- Phân tích hình ảnh Dế Mèn
3. CHUẨN BỊ
3.1.Giáo viên: Tranh bảnh minh hoạ hoặc ảnh chân dung Tô Hoài.
3.2. Học sinh: Đọc kĩ văn bản: tóm tắt, trả lời các câu hỏi SGK/10,11.
4. TIẾN TRÌNH
4.1. Ổn định tổ chức và kiểm diện
4.2. Kiểm tra miệng: Không kiểm tra.
4.3. Bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh
 Nội dung bài học

* Hoạt động 1: vào bài
Giới thiệu: Dế Mèn phiêu lưu kí là tác phẩm nổi tiếng nhất của Tô hoài viết về loài vật dành cho thiếu nhi. Truyện viết về thế giới loài vật bé nhỏ ở đồng quê rất sinh động hóm hỉnh, đồng thời cũng gợi ra những hình ảnh của xã hội con người và thể hiện những khát vọng đẹp đẽ của tuổi trẻ. Bài học đường đời đầu tiên được trích trong chương I của tác phẩm thể hiện được nét đặc sắc của Tô Hoài trong cả hai phương thức miêu tả và kể chuyện.
* Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc – tìm hiểu chú thích
* GV Hướng dẫn HS đọc: thong thả, rõ ràng, thể hiện tâm trạng, ý nghĩ, thái độ của nhân vật đối với những gì xảy ra ở xung quanh và đối với chính mình.
Đọc mẫu 1 đoạn : Từ đầu đến “…sắp đứng đầu thiên hạ rồi.”
* Gọi HS đọc nối tiếp:
- Tiếp theo đến “không một chút bận tâm”.
- Phần còn lại
HS nhận xét – GV nhận xét.
Gọi HS kể tóm tắt đoạn trích.
* Tóm tắt truyện Dế Mèn phiêu lưu kí theo SGV/6,7.
GV hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích
? Nêu đôi nét về nhà văn Tô Hoài?
(cho HS xem ảnh chân dung Tô Hoài)

+ Trình bày theo SGK/8 (chú thích *)



? Nêu xuất xứ của đoạn trích “Bài học đường đời đầu tiên”?
- Bài học đường đời đầu tiên: trích từ chương I của Dế Mèn phiêu lưu kí (1941).
Gọi HS kể tóm tắt đoạn trích .
* Cho HS nêu nghĩa của một số từ khó: (6), (8), (15), (18), (30), (31).
* Hoạt động 4: Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản.
? Truyện được kể bằng lời của nhân vật nào?
+ Lời Dế Mèn, kể theo ngôi thứ nhất
? Bài văn có thể chia làm mấy đoạn , nội dung chính của mỗi đoạn?
+ HS Chia làm hai đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu đến…“sắp đứng đầu thiên hạ rồi.”: Miêu tả vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn.
- Đoạn 2: Còn lại: Câu chuyện bài học đường đời đầu tiên đối với Dế Mèn.
* GV Chốt ý bảng phụ
* Gọi HS đọc lại đoạn 1.
? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả hình dáng và hành động của Dế Mèn.
*Hình dáng:
- Một chàng Dế thanh niên cường tráng.
+ Càng: mẫm bóng.
+ Vuốt: cứng, nhọn hoắt.
+ Cánh: dài tận chấm đuôi.
một màu nâu bóng mỡ.
+ Đầu: to, nổi từng tảng rất bướng…
+ Răng: đen nhánh.
+ Râu: dài, cong.
* Hành động:
- Đạp phanh phách.
- Vũ lên phành phạch.
- Nhai ngoàm ngoạp.
- Trịnh trọng vuốt râu.
- Đi đứng oai vệ…dún dẩy (khoeo), rung…(râu)…
- Cà khịa