Ngày soạn: 28/1/2023
Ngày dạy: 31/1/2023
Tiết 75
VĂN BẢN 3: CON MỐI VÀ CON KIẾN
(Nam Hương)
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
* Mục tiêu: Củng cố lại cho hs về đặc điểm của truyện ngụ ngôn.
Tổ chức thực hiện
Nội dung/Sản phẩm
- Em hãy nhắc lại bài học rút ra từ truyện ngụ ngôn:
Ếch ngồi đáy giếng
HS nhớ lại kiến thức
- Hai văn bản truyện ngụ ngon đã học có đặc điểm
chung là:
+ Cùng có nhân vật là con vật
Hay + Đều viết dưới hình thức văn xuôi.

hs chia sẻ: 2 văn bản đã học
đều có điểm chung là truyện
ngụ ngôn viết theo hình thức
văn xuôi.

+ GV dẫn dắt: và hôm nay cô và các em sẽ cùng trải
nghiệm một bài học thú vị trong truyện ngụ ngôn được
viết dưới hình thức văn vần qua văn bản "Con mối và
con kiến"

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 2.1: Đọc và tìm hiểu chung
* Mục tiêu: Hs nắm được những nét chung về văn bản và tác giả
Tổ chức thực hiện
Nội dung/Sản phẩm
I.
Đọc,
tìm
hiểu chung:
- Chia nhóm cặp đôi
- Các cặp đôi trao đổi sản phẩm đã chuẩn bị cho 1.Tác giả
nhau để cùng nhau trao đổi về sơ đồ tư duy đã
chuẩn bị từ ở nhà, có thể chỉnh sửa nếu cần thiết
Phiếu học tập số 1
Họ tên..............................Nhóm......................
Hãy nêu những nét chính về tác giả Nam Hương

- HS quan sát phiếu học tập của bạn, cùng nhau
chia sẻ, trao đổi và thống nhất ý kiến.
- GV yêu cầu 1 vài cặp đôi báo cáo sản phẩm.
- HS đại điện cặp đôi trình bày sản phẩm. Các cặp
đôi còn lại theo dõi, nhận xét và ghi chép kết quả
thảo luận của các cặp đôi báo cáo.
HS: Những cặp đôi không báo cáo sẽ làm nhiệm
vụ nhận xét, bổ sung cho cặp đôi báo cáo (nếu
cần).
GV:
- Nhận xét thái độ làm việc và sản phẩm của các
cặp đôi.
- Chốt kiến thức, chuyển dẫn sang mục sau
- Hướng dẫn cách đọc bài thơ.
- Yêu cầu HS đọc bài thơ theo hướng dẫn.
- HS lắng nghe GV hướng dẫn
GV chỉ định HS đọc bài thơ
HS đọc bài thơ, các HS còn lại theo dõi, lắng nghe
và nhận xét cách đọc của bạn.
- Nhận xét cách đọc của HS
- Chuyển dẫn sang nội dung tiếp theo
? Văn bản được trích từ đâu?
? Xét số tiếng của mỗi dòng thơ , hãy cho biết văn
bản thuộc thể loại gì? PTBĐ?
Tuy viết bằng thơ song đây là văn bản kể chuyện,
vậy câu chuyện trog văn bản là gì?
-văn bản mượn chuyện con mối và con kiến để
khuyên nhủ con người ->truyện ngụ ngôn bằng thơ

2.Tác phẩm

- Xuất xứ: bài thơ in trong tuyển
tập Văn học dân gian Việt Nam
- Thể loại: song thất lục bát (hai
câu 7 tiếng 1 câu 6 tiếng, 1 câu 8
tiếng)
- Văn bản mượn chuyện con mối và
con kiến để khuyên nhủ con người
- PTBĐ: tự sự vì có cốt truyện và
lời nhân vật.
- Nhân vật: con vật- mối và kiêns.
- Bố cục: 2 phần
+ Đoạn 1: từ đầu đến tủ hòm thiếu
đâu-> thái độ với bầy kiến đang
làm việc và quan niệm sống của
mối

+ Đoạn 2: còn lại: quan niệm sống
của kiến và dự đoán số phận cuả
mối.
Hoạt động 2.2: Khám phá văn bản
* Mục tiêu: Hiểu được về lối sống, suy nghĩ của 2 loài kiến và mối. Nêu những
bài học rút ra từ câu chuyện của hai loài mối và kiến
Tổ chức thực hiện
Nội dung/Sản phẩm
? Nêu hiểu biết của em về con mối và con II. Khám phá văn bản
kiến? Sau đó hoàn thiện phiếu học tập số 2
1. Lối sống Kiến và Mối
- Thời gian: 6 phút
Theo dõi vào bài thơ kết hợp với hiểu biết
của em hãy hoàn thành PHT sau
Mối
Kiến
Việc làm (1)
Hình dáng(2)
Lối sống(3)
Hậu quả(4)
Lối sống của
mối, kién
Hỗ trợ: (GV gợi ý HS bằng cách hướng dẫn
các em đọc đoạn thơ được chiếu trên màn
hình có in đậm những từ, cụm từ gợi ý (theo
các màu)
HS
- Quan sát những chi tiết trong SGK (GV đã
chiếu trên màn hình). Và hoàn thành phiếu
học tập
GV:
- Yêu cầu HS trình bày.
- Hướng dẫn HS trình bày (nếu cần).
HS:
- Đại diện một nhóm trình bày sản phẩm.
- HS còn lại theo dõi, quan sát, nhận xét, bổ
sung cho nhóm bạn (nếu cần).
- Nhận xét câu trả lời của HS.
- Chốt kiến thức, bình giảng và chuyển dẫn

Việc
làm
Hình
dáng
Lối
sống

Hậu
quả

Mối
Kiến
Ngồi trong Cả đàn tha
nhà -> lười mồi
nhác
->chăm
chỉ
Béo
trục, Gầy gò
béo tròn
Đục khoét Có làm mới
nơi
ở
- có ăn, vì cả
>hưởng thụ, đàn ->
phá hoại
sống vì tập
thể
Nhà đổ -> Vì tổ vì đàn
cuộc sống đi -> ấm no
đời

sang mục
Mối là côn trùng có hại đối với các công trình
xây dựng, thậm chí nhiều vật dụng quan
trọng của con người. Sức ăn của đàn mối có
thể phá hoại nhà cửa, đê điều, hồ chứa nước,
thuyền bè, cầu cống..., thậm chí tiêu hủy
nhiều tài liệu thư viện quý giá...
Kiến có kích thước nhỏ bé nhưng kiến lại có
sức mạnh rất phi thường. Chúng có thể mang
vật nặng có trọng lượng gấp 50 lần trọng
lượng cơ thể chúng. Loài kiến đặc biệt chăm
chỉ và có kỷ luật
- mối là đại diện cho loại người lười biếng,
ích kỉ. Còn kiến tượng trưng cho con người
chăm chỉ, lo xa và sống có trách nhiệm.

Mối: coi thường, chế giễu sự chăm chỉ
của kiến
Kiến: chỉ rõ tác hại của lối sống hưởng
thụ đục khoét của mối sẽ dẫn đến hậu
quả tự diệt

2. Bài học rút ra
- Lối sống phá hoại, hưởng thụ sẽ dẫn đế
? Nêu những bài học rút ra từ câu chuyện của hậu quả tự giết mình
hai loài mối và kiến?
- Phải chăm chỉ, có làm mới có ăn, một
người vì mọi người là lối sống cao đẹp
cần hướng tới
Hoạt động 2.3: Tổng kết
* Mục tiêu: Khái quát được giá trị nghệ thuật, nội dung và ý nghĩa của bài thơ
Tổ chức thực hiện
Nội dung/ Sản phẩm
? Khái quát những nét đặc sắc về nghệ thuật 1. Nghệ thuật
và nội dung của bài thơ?
- Sử dụng thể thơ cổ
GV yêu cầu và hướng dẫn HS trình bày.
- Mượn chuyện loài vật để đưa ra lời
- GV nhận xét câu trả lời của HS
khuyên răn bổ ích đối với con người.
2. Nội dung
Từ câu chuyện con mối và con kiến
rút ra bài học:
-Lối sống phá hoại, hưởng thụ sẽ dẫn đế
hậu quả tự giết mình.
Phải chăm chỉ, có làm mới có ăn, một
người vì mọi người là lối sống cao đẹp
cần hướng tới
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
* Mục tiêu: Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cũng như củng cố kiến thức bài học
bằng việc làm các bài tập cụ thể.

Tổ chức thực hiện

Kết quả/Sản phẩm học tập

GV: Chiếu bài tập
1. Văn bản Con mối và con kiến là loại truyện gì

Câu trả lời của học sinh

A.
B.
C.
D.

Cổ tích
Truyền thuyết
Truyện ngụ ngôn
Truyện cười

2. Từ ngữ nào nói đúng hình ảnh con mối trong
bài?
A.Béo tròn và có ích
B. Gầy gò và chăm chỉ
C. Béo tròn và lười biếng
D. Gầy và ham chơi
3. Quan niệm sống của kiến trong bài thơ là?
A. Không cần khó nhọc vẫn có cái ăn
B. Có làm thì mới có ăn, vì cộng đồng chung.
C. Vừa làm vừa rong chơi thì mới vui
D. Cần vun vén cuộc sống của riêng mình.
HS: Đọc yêu cầu của bài và lựa chọn đáp án
B3: Báo cáo, thảo luận:
- GV yêu cầu HS lựa chọn đáp án.
- HS trả lời, các em còn lại theo dõi, nhận xét, đánh
giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá bài làm của
HS bằng điểm số hoặc bằng cách chốt đáp án đúng.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
* Mục tiêu: Qua bài tập viết đoạn, kiểm tra khả năng cảm thụ văn học của học
sinh.
Kết quả/Sản phẩm học tập
Tổ chức thực hiện
Viết một đoạn văn ngắn từ 5-7 câu nêu suy nghĩ của HS nộp sản phẩm cho GV theo
em về bài học rút ra từ văn bản Con mối và con kiến. hướng dẫn.
GV gợi ý cho HS bằng việc bám sát văn bản và từ
lối sống của loài mối và loài kiến từ đó rút ra bài học
gì trong cuộc sống
HS đọc lại văn bản, suy nghĩ cá nhân và viết đoạn
văn.
GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm vào tiết
sau.
- Nhận xét ý thức làm bài của HS.

* Hướng dẫn về nhà:
- Về học kĩ nội dung của bài học.
- Nộp sản phẩm đoạn văn đã viết.
- Chuẩn bị trước bài: Thành ngữ ( sưu tầm thành ngữ )