BÀI 7: NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ VIỆT NAM


I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1.1 Mục đích
- Trang bị cho sinh viên những nội dung cơ bản về nghệ thuật đánh giặc giữ nước của tổ tiên, nghệ thuật quân sự Việt Nam từ khi có Đảng.
- Xây dựng niềm tự hào dân tộc, phát huy tinh thần thượng võ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
1.2 Yêu cầu
- Đề cao trách nhiệm trong học tập, phát huy sức sáng tạo của tuổi trẻ, tích cực hoạt động góp phần giữ gìn kế thừa và phát triển các nội dung đó trong sự nghiệp bảo về Tổ quốc
II. NỘI DUNG
2.1 Truyền thống và nghệ thuật đánh giặc của ông cha ta
2.1.1 Những yếu tố tác động đến việc hình thành nghệ thuật đánh giặc
- Về địa lí:
+ Nước ta có vị trí chiến lược quan trọng ở khu vực Đông Nam Á và biển Đông
+ Chúng ta có hệ thống giao thông đường bộ, đường biển, đường sông, đường không bảo đảm giao lưu trong khu vực châu Á và thế giới thuận lợi
+ Đã từ lâu nhiều kẻ thù đã nhòm ngó, đe doạ và tiến công xâm lược nước ta
- Về kinh tế:
+ Kinh tế nước ta là tự cung tự cấp, sản xuất nông nghiệp là chính, trong đó trồng trọt, chăn nuôi là chủ yếu, trình độ canh tác thấp
+ Quá trình phát triển, tổ tiên ta đã kết hợp chặt chẽ tư tưởng dựng nước phải đi đôi với giữ nước, thực hiện nhiều kế sách như: “phú quốc, binh cường”, “ngụ binh ư nông”…Tích cực phát triển sản xuất, chăn nuôi để ổn định, nâng cao đời sống nhân dân, đồng thời phát huy tính sáng tạo trong lao động, tự tạo ra vũ khí để chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc
- Về chính trị, văn hoá – xã hội
+ Chúng ta có 54 dân tộc anh em chung sống hoà thuận, đoàn kết
+ Dân tộc ta đã sớm xây dựng được nhà nước, xác định chủ quyền lãnh thổ, tổ chức ra quân đội để cùng toàn dân đánh giặc, xây dựng và bảo vệ đất nước
+ Dân tộc ta đã xây dựng được nền văn hoá truyền thống: đoàn kết, yêu nước thương nòi, sống hoà thuận, thuỷ chung, lao động cần cù, sáng tạo, đấu tranh anh dũng kiên cường, bất khuất
+ Chúng ta đã xây dựng được nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc với kết cấu vững chắc: đất nước bao gồm làng, xã, thôn, bản và có nhiều dân tộc cùng chung sống, mỗi làng, xã, thôn bản có phong tục tập quán riêng.
2.1.2 Các cuộc khởi nghĩa và chiến tranh chống xâm lược
- Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên
+ Cuộc kháng chiến chống quân Tần: trước năm 214 trước công nguyên, dưới sự lãnh đạo của vua Hùng và vua Thục Phán
+ Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược của Triệu Đà, từ năm 184 đến 179 trước công nguyên, do An Dương Vương lãnh đạo
- Những cuộc khởi nghĩa và chiến tranh chống xâm lược giành và giữ độc lập từ thế kỉ II trước công nguyên đến đầu thế kỉ X
+ Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng vào năm 40, đã giành được độc lập và giữ vững được trong 3 năm.
+ Năm 248, cuộc khởi nghĩa của bà Triệu Thị Trinh, nhưng bị thất bại
+ Năm 542 là cuộc khởi nghĩa của Lý Bôn, giành thắng lợi, Lý Bôn lên ngôi vua với hiệu Lý Nam Đế và đặt tên nước là Vạn Xuân
+ Ngoài ra còn có rất nhiều các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu khác như: Khởi nghĩa của Mai Thúc Loan (năm 722), khởi nghĩa Phùng Hưng (từ năm 766 đến 791), khởi nghĩa Ngô Quyền ….
- Các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược từ thế kỷ X đến thế kỷ XVIII
+ Kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất của nhà Tiền Lê năm 981
+ Cuộc kháng chiến chống Tống lần 2 (1075- 1077) của nhà Lý
+ Ba lần kháng chiến chống quân Nguyên của nhà Trần ở thế kỉ XIII
+ Cuộc kháng chiến chống quân Minh do Hồ Quí Ly lãnh đạo, cuối thế kỉ XIV
+ Khởi nghĩa Lam Sơn và chiến tranh giải phóng dân tộc do Lê Lợi, Nguyễn Trãi lãnh đạo (1418 - 1427)
+ Khởi nghĩa Tây Sơn và các cuộc kháng chiến chống quân Xiêm 1784 – 1785, kháng chiến chống quân xâm lược Mãn Thanh 1788 – 1789
2.1.3 Nghệ thuật đánh giặc của ông cha ta
- Về tư tưởng chỉ đạo tác chiến
+ Ông cha ta luôn nắm vững tư tưởng tiến công, tiến công liên tục, mọi lúc mọi