Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội
Trường THPT dân lập Đinh Tiên Hoàng





Giáo án đọc hiểu văn 11

Chiều tối
Hồ Chí Minh





Người soạn: Phạm Thị Hà



A.Mục tiêu bài học
Giúp HS:
Thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh: dù hoàn cảnh khắc nghiệt đến đâu vẫn luôn lạc quan, yêu đời, yêu cuộc sống ( chất thép và chất tình).
Thấy được bút pháp tả cảnh ngụ tình vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ.
B. Kiến thức trọng tâm
- Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên và bức tranh sinh hoạt của con người trong bài thơ
- Nét đẹp tâm hồn của một nhà thơ chiến sĩ: yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, lạc quan.
- Vẻ đẹp cổ điển và hiện đại của bài thơ.
C. Phương pháp, phương tiện
1. Phương pháp: Đọc sáng tạo, tái hiện kiến thức, đặt câu hỏi gợi ý HS tiếp cận văn bản.
2. Phương tiện: sgk Ngữ văn 11 tập 2, tập thơ “ Nhật kí trong tù”.
D.Tiến trình lên lớp
GV dẫn: Ở các tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu các tác giả tiêu biểu của phong trào thơ Mới: đó là Xuân Diệu luôn thiết tha, băn khoăn, rạo rực trước thiên nhiên và cuộc đời, đó là Huy Cận với nỗi sầu miên man cùng vũ trụ… Đó chính là những đỉnh cao của thơ Mới, những người đã làm nên thời kì hoàng kim của thơ ca dân tộc. Hôm nay chúng ta sẽ sang một dòng văn học mới là dòng văn học cách mạng với tác giả Hồ Chí Minh và bài thơ “ Chiều tối”.
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
 Kiến thức cần đạt

HĐ1. Tìm hiểu chung
- GV cho HS đọc Tiểu dẫn.
- GV yêu cầu HS trình bày hoàn cảnh ra đời của tập thơ “ Nhật kí trong tù” và bài thơ
“ Chiều tối”.
- GV nhận xét, bổ sung và mở rộng






HĐ2. Đọc hiểu
- GV gọi HS đọc phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ.
- GV hỏi: Em hãy chia bố cục bài thơ?
- GV nhận xét, định hướng



- GV hỏi: Em hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả thiên nhiên trong hai câu thơ đầu? So sánh phiên âm, dịch thơ và đưa ra nhận xét?
- GV nhận xét, bình giảng.



- GV hỏi: Em có nhận xét gì về bức tranh thiên nhiên và tâm trạng của nhân vật trữ tình ?
- GV nhận xét, định hướng, bình giảng.



- GV yêu cầu HS so sánh phiên âm và dịch thơ?








- GV hỏi: Bức tranh sinh hoạt ở hai câu thơ này có hình ảnh nào nổi bật? Ý nghĩa?
- GV nhận xét, định hướng, bình
- GV bình giảng chữ “hồng”








- GV thuyết trình cho HS về nét cổ điển và hiện đại trong thơ nói chung. Định hướng HS tìm hiểu sự vận động tứ thơ trong bài “Chiều tối”.


HĐ3. Tổng kết





HĐ4. Luyện tập
- GV hướng dẫn HS luyện tập theo câu hỏi của sgk


HS đọc, trả lời
HS lắng nghe
HS ghi chép















HS đọc, trả lời
HS lắng nghe
HS ghi chép













HS trả lời
HS lắng nghe
HS ghi chép















HS trả lời
HS lắng nghe
HS ghi chép













HS trả lời
HS lắng nghe
HS ghi chép





I. Tiều dẫn
Hồ Chí Minh và tập “ Nhật kí trong tù”.
Tháng 12/1941 sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc về nước.
Tháng 8/1945 Người lấy tên là Hồ Chí Minh sang Trung Quốc tranh thủ sự viện trợ quốc tế, khi đến huyện Túc Vinh (Quảng Tây- Trung Quốc) bị bắt giam.
Trong thời gian 13 tháng ở tù Người đã sáng tác tập NKTT gồm 134 (133 bài + bài “ Mới ra tù tập leo núi”).
NKTT là bức chân dung tự hoạ của Hồ Chí Minh và phê phán xã hội phong kiến TQ đương thời, nét phong cách chính của tập thơ là cổ điển và hiện đại.
Bài thơ “Mộ”- Chiều tối.
Bài thơ số 31 trong tập NKTT
Được sáng tác trên đường chuyển