Chương V Hiđrocacbon no
Tiết 45 Ankan : Đồng đẳng, đồng phân và danh pháp
Soạn ngày : 11/12/2007
Mục tiêu :
Kiến thức : Học sinh biết : + Sự hình thành liên kết và cấu trúc không gian của ankan
+ Gọi tên các ankan với mạch chính không quá 10 nguyên tử cacbon
Học sinh vận dụng : Biết viết các đồng phânvà một số công thức phân tử của ankan
Kĩ năng : Viết công thức phân tử, công thức cấu tạo của ankan
Chuẩn bị : Giáo viên : Bảng 5.1 trang 137 SGK dưới dạng bảng câm
Học sinh : Xem lại cách đọc tên và viết đồng phân của hợp chất hữu cơ
Phương pháp chủ đạo : Đàm thoại gợi mở
Hệ thống các hoạt động :
Hoạt động 1 : Đồng đẳng đồng phân
Giáo viên
Đồng đẳng là gì ?


Với phân tử đầu tiên là CH4, em hãy xây dựng nên các phân tử là đồng đẳng của CH4
Dãy này người ta còn gọi nó là dãy đồng đẳng của metan
Bắt đầu từ phân tử có số nguyên tử cacbon là 4 trở đi thì mới xuất hiện đồng phân
Bằng những kiến thức đã học, em hãy viết tất cả các đồng phân có thể có của C4H10 và C5H12









Điều đó chứng tỏ nó có loại đồng phân nào ?
Em có nhận xét gì về bậc cacbon trong các phân tử sau với số nguyên tử cacbon liên kết xung quanh nó ?
H H H H

H – CI– CII – CII – CI – H

H H H H
H H CH3 CH3 H

H – CI– CII – CIII – CIV – CI – H

H H H CH3 H
Em có nhận xét gì về bậc của cacbon với mạch cacbon trong các hợp chất đó ?


Vậy ta có thể biết mạch của cacbon khi biết trong công thức phân tử có những loại cacbon bậc bao nhiêu không ?

Học sinh
Là những phân tử hợp chất hữu cơ có công thức cấu tạo tương tự nhau, công thức phân tử hơn kém nhau một hoặc nhiều nhóm -CH2-

CH4 ; C2H6 ; C3H8 ; C4H10 ; ... ; CnH2n+2




C4H10 : CH3-CH2-CH2-CH3 (1)
CH3-CH-CH3

CH3 (2)
C5H12 : CH3-CH2-CH2-CH2-CH3 (3)
CH3-CH-CH2-CH3

CH3 (4)
CH3

CH3-C-CH3 (5)

CH3
Nó chỉ có đồng phân mạch cacbon








Bậc của nguyên tử cacbon bằng số nguyên tử cacbon liên kết trực tiếp với nó
Với mạch cacbon là mạch thẳng chỉ chứa cacbon bậc I và bậc II
Với mạch cacbon là mạch có nhánh có chứa cacbon bậc III và IV
Có, với ankan mà phân tử chỉ chứa cacbon bậc I và II là ankan không phân nhánh
Với ankan mà phân tử có chứa cacbon bậc III hoặc bậc IV là ankan có nhánh


Hoạt động 2 : Danh pháp
Giáo viên
< Giáo viên cho học sinh thảo luận và điền bảng câm sau >






Công thức
Tên
Công thức
Tên

CH4
.......an
CH3-
......yl

CH3CH3
.......an
CH3CH2-
......yl

CH3CH2CH3
.......an
CH3CH2CH2-
......yl

CH3[CH2]2CH3
.......an
CH3[CH2]2CH2-
......yl

CH3[CH2]3CH3