Ngày soạn: 14/09/2019

BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
- Nguyễn Công Trứ -
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Con người Nguyễn Công Trứ thể hiện qua “ông ngất ngưỡng”, tiêu biểu cho mẫu người tài tử hậu kì
- Lựa chọn từ ngữ, hình ảnh, âm thanh tạo sắc thái trào lộng.
2. Kĩ năng
- Đọc – hiểu một bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại.
- Phân tích, bình giảng thơ.
3. Thái độ : Có thái độ tôn trọng cá tính, bản lĩnh của mỗi cá nhân.
4. Năng lực hướng tới: cảm thụ văn chương, giao tiếp, thảo luận, thu thập và xử lí thông tin….
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên: Sách giáo khoa, sách giáo viên, chuẩn kiến thức kĩ năng, soạn giáo án…..
2. Học sinh: Sách giáo khoa sách tham khảo, soạn bài…
III. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
1. Phương pháp: Đọc sáng tạo, nêu câu hỏi, đàm thoại, thảo luận.
2. Kĩ thuật dạy học: Động não, hỏi và trả lời
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động khởi động: Em hãy đọc một bài thơ nói về chí nam nhi mà em biết?
GV dẫn dắt: Nửa đầ thế kỉ XIX, ở Việt Nam có một nhà Nho độc đáo bởi lẽ ông tự đối lập mình với tất cả, chống lại tập đoàn phong kiến. Đó chính là nhà thơ Nguyễn Công Trứ, tác giả nhiều bài thơ nổi tiếng. Chúng ta đã tìm hiểu bài Chí nam nhi, nay tiếp tục tìm hiểu Bài ca ngất ngưỡng.
2. Hoạt động hình thành kiến thức
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

 *Hoạt động 1:
KN: làm việc nhóm, trình bày sản phẩm
- Những nét nổi bật trong cuộc đời và con người NCT

- Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào? Thể loại?
Dự án nhóm 4
Hs trình bày
Các nhóm nhận xét
Gv chốt y

* Hoạt động 2: GV hướng dẫn học sinh đọc tìm hiểu chi tiết văn bản.
KN: làm việc độc lập, thảo luận nhóm, cảm thụ, trình bày.
- Từ ngất ngưởng diễn tả một tư thế ntn?
- Nếu từ ngất ngưởng diễn tả một quan niệm, thái độ sống thì thái độ sống đó là gì?
HS suy nghĩ trả lời.
GV hoàn thiện
- Mỗi từ ngất ngưởng gắn liền với quãng đời nào của nhà thơ, qua đoạn thơ nào?
- Từ khái niệm ngất ngưởng nêu trên, hãy cho biết NCT ngất ngưỡng như thế nào trong thời kì làm quan? Thể hiện qua các biện pháp nghệ thuật nào?
Gợi mở:
+ Em có nhận xét gì về câu thơ đầu trong bài thơ?
( K/đ vai trò, trách nhiệm của kẻ sĩ với nợ công danh:
Đã mang tiếng ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông )
+ Tại sao biết việc làm quan là gò bó nhưng ông vẫn ra làm quan?
+ Con đường làm quan được ông thuật lại như thế nào?
HS thảo luận trả lời.
GV hoàn thiện
- GV:6 câu đầu là bức chân dung tự họa của nhà thơ khi còn đương chức. Vậy lúc đã cáo quan rồi NCT có còn “Ngông” nữa không?
- Cái ngất ngưởng khi đã về hưu của NCT được thể hiện như thế nào ?
HS thảo luận với kĩ thuật mảnh ghép
+ Nhóm 1,3: Khi về hưu, cách sống, cách giải trí, ăn chơi của NCT có gì đáng chú ý ?
+ Nhóm 2,4: Phân tích quan niệm, thái độ sống của ông? Từ đó nhận xét về con người NCT?
Hs trình bày
Các nhóm nhận xét
Gv chốt ý
- Vì sao NCT dám sống như vậy ?
- Qua đó em hãy nêu cách hiểu đầy đủ về quan niệm sống ngất ngưỡng của NCT? HS trả lời.
GV hoàn thiện
- NCT đã khẳng định mình như thế nào trong 2 câu cuối?
HS trả lời.
GV hoàn thiện

* Hoạt động 3: GV hướng dẫn học sinh tổng kết.

- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm?

HS trả lời.
GV hoàn thiện
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Nguyễn Công Trứ (1778 – 1858), biệt hiệu là Hi Văn, xuất thân trong gia đình Nho học ở Hà Tĩnh.
- Có điều kiện tham gia sinh hoạt hát ca trù ở làng