Bài 3





I / MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức :
- Biết cách xác định vị trí của một điểm trên bản đồ, quả Đại Cầu.
- Hiểu khái niệm kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lý vủa một điểm và cách viết tọa độ địa lý của một điểm.
- Biết phương hường chính trên bản đồ.
2/ Kĩ năng :
Xác định được phương hướng, tọa độ địa lý của 1 điểm trên bản đồ và địa cầu.
II/ TRỌNG TÂM : Phương hướng trên bản đồ. Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lý.
III/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
1/ Giáo viên :
- Quả địa cầu – Bản đồ châu Á hoặc Đông Nam Á .
- Phóng to hình 10, 11, 13 SGK.
2/ Học sinh : SGK – Xem trước bài mới.
IV/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1/ Kiểm tra bài cũ:
* Tỉ lệ bản đồ có ý nghĩa như thế nào ?
* Một bản đồ có tỉ lệ 1 : 1.500.000 cho biết điều gì ?
Tỉ lệ bản đồ chỉ rõ mức độ thu nhỏ của bản đồ so với thực tế ,tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ chi tiết của nội dung bản đồ càng cao .
Nếu đo được trên bản đồ là 1 cm thì thực tế khoảng cách đó bằng 1.500.000 cm hay 150 km.
2/ Mở bài ::
Khi nghe đài báo có một cơn bão mới hình thành , để theo dõi diễn biến và hướng đi của nó cũng
như việc phòng tránh thì ta cần xác định đúng vị trí . Muốn làm được điều đó ta phải biết xác định được phương hướng, toạ độ, địa lí của nó. Bài học hôm nay ta sẽ tìm hiểu về điều đó .
3/ Phát triển bài :

NỘI DUNG
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

Hoạt động 1 : Tìm hiểu các phương hướng trên bản đồ. ( 7 phút ).

 1/ Phương hướng trên bản đồ :

- Phương hướng trên bản đồ được xác định dựa vào hệ thống kinh tuyến và vĩ tuyến .

- Qui ước :
+ Kinh tuyến : phía trên chỉ hướng Bắc , phía dưới chỉ hướng Nam .


+ Vĩ tuyến : bên trái chỉ hướng Tây , bên phải chỉ hướng Đông .










GV: Giới thiệu bản đồ , kết hợp kênh chữ SGK .
GV: Cho biết phương hướng trên bản đồ được xác định dựa vào đâu ?
GV: Thế nào là đường kinh tuyến ? Vĩ tuyến ?


GV: Qui ước hướng dựa vào kinh tuyến và vĩ tuyến ra sao ?


* Lưu ý : Hướng Tây và Đông không có điểm cố định như hướng Bắc, Nam .
GV: Hãy xác định các hướng ở hình sau :
Bắc
Đông Bắc






GV: Với bản đồ không có đường kinh tuyến và vĩ tuyến thì làm thế nào ?
Cho ví dụ để HS xác định các phương hướng khi biết mũi tên chỉ hướng Bắc .
* Liên hệ: Thực tế muốn xác định phương hướng ta dựa vào đâu ? Liên hệ xác định phương hướng trên bản đồ là rất quan trọng và cần thiết cho cuộc sống và cho việc học tập cũng như giảng dạy bộ môn.
Thực ra Mặt Trời không có di chuyển, đó là do ảo giác của ta mà thôi
HS: Quan sát, đọc SGK .

HS: Dựa vào kinh tuyến và vĩ tuyến .
HS: Kinh tuyến là những đường nối từ cực Bắc đến cực Nam .
Vĩ tuyến là những đường tròn song song với xích đạo.
HS: Kinh tuyến : Đầu phía trên chỉ hướng Bắc, phía dưới chỉ hướng Nam .
Vĩ tuyến : Bên trái chỉ hướng Tây, bên phải chỉ hướng Đông .

HS: Xác định .
Bắc
Đông Bắc Tây Bắc

Đông Tây


Đông Nam Nam Tây Nam

HS: Dựa vào mũi tên chỉ hướng Bắc. Rồi sau đó xác định các hướng còn lại.


HS: Dựa vào hướng Mặt Trời mọc (Đông) lặn phía (Tây) .


Hoạt động 2: Tìm hiểu về kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí. (12 phút)

 2/ Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lý:











- Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc .
- Vĩ độ của một điểm: là khoảng cách tính bằng số độ từ vĩ tuyến đi qua điểm đó đến vĩ tuyến