GIÁO ÁN CHUYÊN MÔN

Trường: THPT Chu Văn An Giáo viên: Dương Văn Cư
Lớp: 10 Ngày soạn: …/…/……
Tiết: 29 Tuần: 30

CHƯƠNG III. VIRUT VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM
Bài 29. CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT

Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
Nêu được khái niệm virut.
Mô tả được cấu trúc, hình thái chung của virut.
Biết cách phân loại virut.
Nêu được ba tính chất cơ bản của virut
Phương tiện dạy học:
Hình ảnh và sơ đồ minh họa H. 29.1, 29.3, 29.3 SGK.
Phương pháp giảng dạy:
Trực quan, hỏi đáp, thuyết trình, giải thích, thảo luận tìm tòi bộ phận.
Lên lớp:
Ổn định lớp
Giới thiệu thầy cô dự giờ (nếu có).
Kiểm tra bài cũ:
Có những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của VSV ? Đặc điểm của từng loại đó ?
Câu 3 SGK trang 109 ?
Tại sao, dưa cà muối lại bảo quản lâu ? (axit lactic do VK lactic tiết ra kìm hãm sinh trưởng của các VK khác, đặc biệt là VSV gây thối rau quả)
Giảng bài mới:
Dẫn nhập: Hàng ngày các em xem trên các chương trình vô tuyến, báo đài và đã nghe nói rất nhiều về tác hại của virut đối với con người. Chúng có thể gây bệnh và làm chết rất nhiều người cũng như vật nuôi và cây trồng. Vậy virut là gì ? Chúng có đặc điểm và cơ chế gây bẹnh như thế nào ? Ta vào….

Bài 29. CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT

Hoạt động thầy giáo
Hoạt động học sinh
Nội dung

* GV đặt vấn đề: virut là gì ?
- cấu tạo của chúng ntn ?
- kích thước ra sao ?
- kích thước siêu nhỏ có tác dụng gì ?
- có lối sống ntn ?
- axit nuclêic có những dạng nào ?
* GV sử dụng H.29.1 SGK, yêu cầu HS quan sát hình:
- Virut được cấu tạo gồm mấy phần ?
- đó là những phần nào ?
- đặc điểm của từng phần đó ?
- nếu không có lớp vỏ gọi là gì ?

( Hãy phân biệt giữa bộ gen của virut với bộ gen của tế bào chủ ?
( capsit: lõi là axit nuclêic + vỏ prôtêin được bao bọc bên ngoài để bảo vệ bộ gen của virut.
Capsome:được cấu tạo bởi các đơn vị prôtêin.
Nuclêôcapsit: là phức hợp gồm: bộ gen và vỏ capsit).
* GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK và chỉ ra những hình thái đặc biệt của virut ?
- có những dạng cấu trúc nào ?
* GV yêu cầu HS mô tả lại thí nghiệm của Franken và Connat
* GV hỏi các cấu hỏi sau phần học:
- tại sao virut phân lập được không phải chủng B ?
-…. Virut là thể vô sinh ?










- có thể nuôi virut trong môi trường nhân tạo như vi khuẩn được không ?
* Như vậy virut chỉ được coi là cơ thể sống khi axit nuclêic và vỏ prôtêin ở trạng thái hoạt động. Đối với virut điều này chỉ xảy khi khi chúng xâm nhập vào tế bào sống. (có thể sống có khả năng TĐC, ST, SS độc lập).
* Phần mở rộng:






* HS nghiên cứu SGK, thảo luận và trả lời:


- trao đổi chất với môi trường nhanh.
- axit nuclêic có 2 dạng : ADN và ARN

* HS quan sát hình thảo luận và trả lời:
- gồn có 2 phần:
+ lõi axit nuclêic (bọ gen):
+ vỏ prôtêin: bao bọc bên ngoài
→ Một só có lớp vỏ bên ngoài gọi là VIRION
- không có gọi là virut trần


- bộ gen của tế bào chủ luôn là ADN dạng kép






* HS nghiên cứu SGK thảo luận và trả lời:

- có 3 dạng cấu trúc

* HS quan sát H.29.3 và mô tả lại thí nghiệm



- vì virut lai mang bộ gen của chủng A
- khi ở ngoài tế bào chủ chúng như thể vô sinh ARN có thể tách ra vỏ prôtêin. tạo 2 chất riêng. Nếu trộn lẫn ( virut hoàn chỉnh. Trong tế bào chủ thì virut biểu hiện như cơ sống và có thể tạo ra thế hệ virut mới. Mang đặc điểm di truyền của virut ban đầu.

- Không. Vì: virut sống kí sinh bắt buộc


















I. Khái niệm virut:
- Là một thực thể chưa có cấu tạo tế bào, có kích thước siêu nhỏ đơn vị