Bài 1
SỰ XUẤT HIỆN CỦA LOÀI NGƯỜI
VÀ BẦY NGƯỜI NGUYÊN THỦY
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
Hiểu được những mốc và bước tiến trên chặng đường dài, phấn đấu qua hàng triệu năm của loài người nhằm cải thiện đời sống và cải biến bản thân con người.
2. Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng sử dụng SGK – kỹ năng phân tích, đánh giá và tổng hợp về đặc điểm tiến hóa của loài người trong quá trình hoàn thiện mình, đồng thời thấy sự sáng tạo và phát triển không ngừng của xã hội loài người.
3. Tư tưởng, tình cảm:
Giáo dục lòng yêu lao động vì lao động không những nâng cao đời sống của con người mà còn hoàn thiện bản thân con người.
II. THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC:
- Tranh ảnh hiện vật về thời nguyên thủy.
- Máy chiếu.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1. Giới thiệu khái quát về chương trình lịch sử lớp 10.
2. Bài mới:
Chương trình lịch sử chúng ta đã học ở THCS được phân chia thành mấy thời kỳ? Kể tên các thời kỳ đó? Hình thái chế độ xã hội gắn liền với mỗi thời kỳ? Xã hội loài người và loài người xuất hiện như thế nào? Để hiểu điều đó chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.
3. Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Hoạt động của thầy và trò
Kiến thức cơ bản

* Hoạt động 1: Tìm hiểu sự xuất hiện loài người và đời sống của người nguyên thủy.
- GV kể câu chuyện về nguồn gốc của dân tộc Việt Nam sau đó nêu câu hỏi: Loài người từ đâu mà ra? Câu chuyện kể trên có ý nghĩa gì?
- HS qua hiểu biết, qua câu chuyện và đọc SGK trả lời.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt ý.
- GV nêu câu hỏi: Vậy con người ở đâu mà ra? Căn cứ vào cơ sở nào? Thời gian? Nguyên nhân quan trọng quyết định đến sự chuyển biến đó? Ngày nay quá trình chuyển biến đó có diễn ra không? Tại sao?
- GV tổ chức HS làm việc nhóm: chia 2 nhóm:
+ Nhóm 1: Tìm hiểu nguồn gốc loài người (Từ đâu? Từ bao giời? Như thế nào?).
+ Nhóm 2: Đời sống vật chất và quan hệ xã hội của người tối cổ.
- HS thảo luận thống nhất và trình bày trên 1/2 tờ A0.
- Đại diện nhóm trình bày kết qủa.
- GV nhận xét và chốt ý.
- GV dùng hình ảnh và biểu đồ để giải thích giúp HS hiểu và nắm chắc hơn:
+ Ảnh về Người tối cổ.
+ Ảnh về các công cụ đá.
+ Biểu đồ thời gian của người tối cổ.
+ Về hình dáng: Tuy còn nhiều dấu tích vượn trên người nhưng Người tối cổ không còn là vượn.
+ Người tối cổ đã biết chế tác và sử dụng công cụ lao động tuy còn thô sơ (Chiếc rìu đá còn thô kệch đơn giản).
* Hoạt động 2: Tìm hiểu về người tinh khôn và óc sáng tạo.
- GV trình bày: Qua quá trình lao động, cuộc sống của con người ngày càng phát triển hơn. Đồng thời con người tự hoàn thiện mình ( tạo bước nhảy vọt từ vượn thành Người tối cổ, rồi từ Người tối cổ thành Người tinh khôn.
- GV chia lớp thành 3 nhóm, nêu câu hỏi cho từng nhóm:
+ Nhóm 1: Người tinh khôn bắt đầu xuất hiện vào thời gian nào? Bước hoàn thiện về hình dáng và cấu tạo cơ thể được biểu hiện như thế nào?
+ Nhóm 2: Sự sáng tạo của Người tinh khôn trong việc chế tạo công cụ lao động bằng đá như thế nào?
+ Nhóm 3: Những tiến bộ khác trong cuộc sống lao động và vật chất của Người tinh khôn.
- HS đọc SGK, thảo luận, cử đại diện trình bày kết quả. Nhóm khác bổ sung. GV nhận xét, chốt ý.
* Hoạt động 3: Tìm hiểu cuộc cách mạng đá mới.
- GV trình bày: Cuộc cách mạng thời đá mới- Đây là một thuật ngữ khảo cổ học nhưng rất thích hợp với thực tế phát triển của con người. Từ khi Người tinh khôn xuất hiện thời đá cũ hậu kỳ, con người đã có một bước tiến dài: Đã có cư trú nhà cửa, đã sống ổn định và lâu dài (lớp vỏ ốc sâu 1m nói lên có thể lâu tới cả nghìn năm).
Như thế cũng phải kéo dài tích lũy kinh nghiệm tới 3 vạn năm. Từ 4 vạn năm đến 1 vạn năm trước đây mới bắt đầu thời đá mới.
- GV nêu câu hỏi: Công cụ đá mới có điểm khác như thế nào so với công cụ đá cũ?
- HS đọc SGK trả lời