Ngày soạn: 30/1/2026
Ngày giảng: 7C:
7D:
BÀI 13 – Tiết 33: ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN (1226-1400)
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Mô tả được sự thành lập nhà Trần.
- Trình bày được những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, tôn
giáo thời Trần.
- Nêu được những thành tựu chủ yếu về văn hoá của Đại Việt dưới thời Trần.
2. Năng lực
a. Năng lực chung: Giao tiếp và hợp tác; tự chủ và tự học; giải quyết vấn đề.
b. Năng lực chuyên biệt
- Tìm hiểu lịch sử: Quan sát, khai thác và sử dụng thông tin của một số tư liệu lịch sử,
hình ảnh, sơ đồ trong bài để tìm hiểu được những nội dung của bài học.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử:
+ Mô tả được sự thành lập nhà Trần.
+ Trình bày được những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa,
tôn giáo thời Trần.
+ Nêu được những thành tựu chủ yếu về văn hoá của Đại Việt dưới thời Trần.
+ Lập bảng thống kê những thành tựu chính chính trên các lĩnh vực chính trị, kinh
tế, văn hóa, khoa học - kĩ thuật của nhà Trần, so sánh với nhà Lý.
- Vận dụng:
+ Bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân về sự thành lập triều Trần thay cho triều Lý.
+ Viết bài giới thiệu về một thành tựu văn hóa của nhà Trần còn được bảo tồn và
phát triển cho tới ngày nay.
* Yêu cầu đối với học sinh tốt, khá
- Hiểu được ý nghĩa việc lập đền thờ và lấy tên các danh nhân thời Trần đặt tên các
đường phố trên cả nước, nhận thức được trách nhiệm của HS.
* Yêu cầu đối với học sinh hoà nhập
- Trình bày được những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá, tôn
giáo thời Trần.
- Nêu được những thành tựu chủ yếu về văn hoá của Đại Việt dưới thời Trần.
*Tích hợp GDCD: giáo dục ý thức trân trọng, lưu giữ những tín ngưỡng cổ truyền
Tốt đẹp của dân tộc. Ca ngợi, noi gương nhiều nho sĩ đỗ đạt trong các khoá thi tuyển
chọn nhân tài.
3. Phẩm chất
- Trung thực, nhân ái, có ý thức trách nhiệm trong học tập và hỗ trợ các bạn trong
việc thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Chăm chỉ: có cố gắng trong các hoạt động học tập, để đạt kết quả tốt; chi tiết, tỉ mỉ
khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Tự hào, trân trọng những giá trị văn hóa của đất nước được bảo tồn từ thời Trần.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Giáo viên: Máy chiếu, lược đồ, phiếu học tập, sưu tầm và chọn lọc tư liệu dạy học.
- Học sinh: Đọc thông tin SGK, quan sát các kênh hình, trả lời các câu hỏi SGK.

III. Tiến trình tổ chức dạy học
1. Ổn định tổ chức (1')
2. Kiểm tra đầu giờ (3')
H: Trình bày sự thành lập nhà Trần?
- Cuối thể kỉ XII, nhà Lý suy yếu, phải dựa vào họ Trần để dẹp các thế lực chống đối.
- Họ Trần từng bước thâu tóm quyền hành.
- 1/1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh
-> Nhà Trần được thành lập.
3. Tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Mở đầu (4')
a. Mục tiêu: Tạo sự tò mò, hứng thú ham học hỏi, mong muốn tìm hiểu những kiến
thức mới liên quan bài học; tạo không khí thoải mái cho giờ học.
b. Tổ chức hoạt động
- HS HĐCN (2') Tình hình kinh tế, xã hội thời Trần như thế nào?
- GV lắng nghe và dẫn vào bài: …..
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
2.3. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Mục tiêu: HS trình bày được những nét chính về tình hình kinh tế, xã hội nước ta
thời Trần.
b. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS

Nội dung
3. Tình hình kinh tế, xã hội
HS HĐCN (4') Đọc mục 3 “từ đầu … lập a. Tình hình kinh tế
điền trang” sgk/64 báo cáo, chia sẻ yêu
cầu sau:
1. Em hãy nêu những dẫn chứng chứng
tỏ nhà Trần chú trọng và khuyến khích
phát triển nông nghiệp?
2. Vì sao việc lập điền trang của các tôn
thất cũng là một biện pháp phục hồi và
phát triền nông nghiệp của nhà Trần?
Gợi ý:
1.
* Nông nghiệp
- Thi hành nhiều chính sách tích cực
nhằm phục hồi và phát triển nông
nghiệp:
+ Khai hoang, đắp đê phòng lụt
+ Xây dựng các công trình thuỷ lợi
+ Cho phép tôn thất lập điền trang
2.
- Nhà Trần cho phép tôn thất (vương hầu,
công chúa, phò mã…) chiêu tập những
người phiêu tán không có sản nghiệp làm
nô tì để khai khẩn ruộng đất bỏ hoang, lập
các điền trang, góp phần mở rộng diện tích

trồng trọt.
- HS HĐ cặp đôi (4') Đọc thông tin mục
3 từ “Các xưởng … hàng hoá” sgk/64 báo
cáo, chia sẻ yêu cầu sau:
1. Mô tả những nét chính về tình hình
thủ công nghiệp và thương nghiệp thời
Trần.
2. Quan sát hình 3,4 sgk/64, em có nhận
xét gì về sản xuất thủ công nghiệp thời
Trần?
Gợi ý:
1.
* Thủ công nghiệp
- Xưởng thủ công của nhà nước
chuyên việc đúc tiền, chế tạo vũ khí,...
- Trưng dụng thợ giỏi để xây dựng các
công trình lớn.
- Hình thành nhiều làng nghề, sản
phẩm thủ công đa dạng.
* Thương nghiệp
- Hoạt động buôn bán diễn ra ở khắp
nơi.
+ Kinh đô Thăng Long
+ Cửa khẩu dọc biên giới, cửa biển trở
thành nơi buôn bán tấp nập trong và
ngoài nước.
2.
- Sản xuất thủ công nghiệp thời Trần rất
phát triển với sản phẩm đa dạng, tinh xảo,
thể hiện trình độ thẩm mĩ và đời sống văn
hoá tinh thần phong phú của nhân dân thời
Trần.
- HS quan sát hình 5 kết hợp với phần
“Kết nối với ngày nay” sgk/64,65
H. Sự phát triển một số thương cảng
thời Trần chứng tỏ điều gì? Em biết gì
về cảng Vân Đồn?
- Thương nghiệp thời Trần phát triển với
nhiều thương cảng trở thành nơi thu hút
thuyền buôn và thương nhân nước ngoài
đến trao đổi buôn bán.
- Vân Đồn là một vùng đất có lịch sử lâu
đời và được xây dựng để trở thành thương
cảng đầu tiên của Đại Việt dưới thời vua
Lý Anh Tông với tên gọi là “trang Vân
Đồn”. Việc vua Lý Anh Tông chính thức
lập ra trang Vân Ðồn năm 1149, đánh dấu

việc hình thành một trong những thương
cảng sầm uất bậc nhất lịch sử Việt Nam.
Đến thời Trần thì Vân đồn mới trở thành
thương cảng có vị trí quan trọng nhất Đại
Việt. 
- GV chuyển ý: Sự phát triển nông nghiệp,
thủ công nghiệp và thương nghiệp đã dẫn
đến sự phân hoá khá sâu sắc trong xã hội
thời Trần.
- HS HĐCN (3') báo cáo, chia sẻ yêu cầu
mục 3b sgk/65
H. Xã hội thời Trần bao gồm những tầng
lớp nào? Nêu đặc điểm của mỗi tầng lớp.
Gợi ý:
- Tầng lớp quý tộc (vua, quan lại): có nhiều
đặc quyền, nắm giữ các chức vụ chủ chốt
của bộ máy chính quyền, chủ các thái ấp,
điền trang.
- Nhân dân lao động (chủ yếu là nông dân):
cày cấy ruộng đất công làng xã hoặc phải
lĩnh canh ruộng đất của địa chủ.
- Thợ thủ công và thương nhân tăng nhanh.
- Nông nô, nô tì: số lượng khá đông đảo,
cày cấy trong các điền trang hoặc phục
dịch gia đình quý tộc.

b. Tình hình xã hội

- Xã hội tiếp tục phân hoá:
+ Quý tộc (vua, quan lại)
+ Nhân dân lao động (chủ yếu là nông
dân)
+ Thợ thủ công và thương nhân
+ Nông nô, nô tì

4. Củng cố (2')
H: Em chiếm lĩnh được những kiến thức nào trong bài học này?.
5. Hướng dẫn về nhà (3')
- Bài cũ:
+ Học bài theo nội dung bài học đã tìm hiểu và ghi chép.
+ Nắm được những nội dung cơ bản đã ghi chép về: Tình hình kinh tế, xã hội.
- Bài mới: Chuẩn bị bài 13. Đại Việt thời Trần 1226-1400
+ Đọc thông tin mục 4 và trả lời các câu hỏi SGK/65,66,67. (Lưu ý những yêu cầu
sau: Tình hình văn hóa thời Trần.)
+ Luyện tập – vận dụng