Tiết 16 Bài 10. BA ĐỊNH LUẬT NIU-TƠN (t1)

I – MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Nêu được quán tính của vật là gì và kể được một số ví dụ về quán tính.
- Phát biểu được đinh luật I Niu-tơn.
- Nêu được khối lượng là số đo mức quán tính.
- Nêu được mối quan hệ giữa lực, khối lượng và gia tốc được thể hiện trong định luật II Niu-tơn như thế nào và viết được hệ thức của định luật này.
2. Kỹ năng
- Vận dụng được mối quan hệ giữa khối lượng và mức quán tính của vật để giải thích một số hiện tượng thường gặp trong đời sống và kỹ thuật.
- Vận dụng được định luật II để giải một số bài tập
3. Thái độ
- Nghiêm túc, tích cực tư duy, tìm hiểu bài.
- Thấy được sự có mặt của quán tính trong các tai nạn giao thông từ đó nâng cao ý thức đề phòng tai nạn, tránh những hành vi nguy hiểm khi tham gia giao thông.
4. Năng lực hướng tới
- Năng lực giải quyết vấn đề.
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ.
- Năng lực tính toán.
- Năng lực sử dụng kiến thức vật lý.
- Năng lực về hợp tác.
II – CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên
Bài giảng điện tử (các hình ảnh, clip minh hoạ); phiếu học tập cho mỗi nhóm học sinh.
2. Học sinh
Ôn lại kiến thức đã học về cân bằng lực và quán tính.
III – PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC
Đặt và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, liên hệ thực tế.
IV – TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Kiểm tra bài cũ:
Phát biểu định nghĩa lực
Điều kiện cân bằng của chất điểm?
1. Hoạt động khởi động/ Tạo tình huống
Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập (đặt vấn đề)

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung cơ bản

Giáo viên yêu cầu học sinh thực hiện thí nghiệm:
- Thí nghiệm:Dùng tay đẩy quyển sách chuyển động trên bàn.
Nhận xét gì về chuyển động của quyển sách khi tay ngừng tác dụng.
- Vì sao quyển sách dừng lại?
- Để duy trì chuyển động của vật có nhất thiết phải tác dụng lực không?
Học sinh: Thực hiện thí nghiệm và trả lời các câu hỏi trên. Đưa ra phán đoán về mối liên hệ lực và chuyển động của vật.
Gv: Ngày nay chúng ta đều biết do ma sát mà cuốn sách dừng lại, nhưng trước đây, khi chưa biết đến ma sát, người ta cho rằng lực là cần thiết để duy trì chuyển động, nếu lực ngừng tác dụng thì vật cũng ngừng chuyển động. Tuy nhiên đã có người không tin như vậy và làm thí nghiệm nghiên cứu vê chuyển động của các vật. Đó là nhà vật lý người Ý, Ga-li-lê.


Tạo vấn đề cần giải quyết cho bài học


2. Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 2: Tìm hiểu định luật I Niu-tơn

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung cơ bản

 Gv: Mô tả thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê bằng video và đưa ra câu hỏi:
1. Ở thí nghiệm nào vật lăn được xa nhất?
Hs: Trả lời

Gv:Ở thí nghiệm 3, mặt phẳng không có ma sát thì vật chuyển động như thế nào?
Hs: Trả lời
Vậy có nhất thiết phải có lực thì mới duy trì được chuyển động của vật không?
Hs: Không.
Gv: Cho học sinh xem hình ảnh của vật lực tác dụng lên vật đứng yên và chuyển động thẳng đều.
Bằng nhiều quan sát và thí nghiệm Niu-tơn đã khái quát hóa kết quả này thành định luật I Niu-tơn.

 I – Định luật I Niu-tơn
1. Thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê
Kết luận: Nếu loại được lực ma sát thì không cần đến lực vật vẫn duy trì được chuyển động.





2. Định luật I Niu-Tơn
Nếu một vật không chịu tác dụng của lực nào hoặc chịu tác dụng của các lực có hợp lực bằng 0 thì vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên, vật đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều.


Hoạt động 3: Ôn tập và tìm hiểu khái niệm quán tính

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung cơ bản

Gv: Cho học sinh xem đoạn clip và yêu cầu học sinh giải thích.
Hs: Suy nghĩ và trả lời, do quán tính
Gv