Giáo sinh: Hồ Thị Thanh Hà

Bài 11: AXIT PHOTPHORIC VÀ MUỐI PHOTPHAT.

Mục tiêu bài học:
Kiến thức:
Biết được cấu tạo phân tử, tính chất vật lí của axit photphoric và muối photphorat.
Biết được những ứng dụng và phương pháp điều chế axit photphoric, úng dụng và cách nhận biết ion photphat.
Hiểu tính chất hóa học của axit photphoric, tính chất của các muối photphat.
Kỹ năng:
Kỹ năng viết phương trình.
Kỹ năng làm bài tập nhận biết và bài tập tính toán.
Chuẩn bị:
Đối với giáo viên:
Giáo án
Hóa chất: dung dịch acid sunfuric đặc, dung dịch AgNO3, dung dịch Na3PO4, dung dịch HNO3.
Dụng cụ thí nghiệm: ống nghiệm, kẹp ống nghiệm.
Đối với học sinh: nghiên cứu bài mới trước ở nhà.
Tổ chức hoạt động dạy học:
Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, tác phong.
Kiểm tra bài cũ:
Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung bài học


Hoạt động 1:
? Giáo Viên yêu cầu học sinh.
Viết công thức cấu tạo của acid photphoric
Cho biết số oxi hóa của Photpho trong hợp chất này.
Học sinh trả lời.


? Nghiên cứu sách giáo khoa, trình bày tính chất vật lí của acid photphoric.
Học sinh trả lời.

? Nhận xét về tính acid của acid Photphoric, chứng minh bằng phương trình phân li của H3PO4 trong dung dịch nước.






? Cho biết trong dunng dịch, H3PO4 tồn tại những ion nào. Tên của những ion đó.
Học sinh trả lời.

?Khi cho tác dụng với kiềm, Giáo Viên hướng dẫn cho Học Sinh dựa vào tỷ lệ số mol để xác định muối sinh ra.












? Acid photphoric có tính oxi hóa không?
Học sinh trả lời.
Giáo viên nhận xét và giải thích nguyên nhân.
*Vì trong Acid photphoric, photpho có số oxi hóa cao nhất là +5, nó chỉ có thể giảm xuống trong các quá trình hóa học và thể hiện tính khử, không thể hiện tính oxi hóa.
?Giáo Viên yêu Cầu Học Sinh:
Nghiên cứu SGK và cho biết các phương pháp điều chế Acid photphoric trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp.
Viết phương trình và cân bằng các phản ứng điều chế.







? Học Sinh hãy cho biết các ứng dụng của Acid photphoric.
Học sinh trả lời.

Hoạt động 2:
?Giáo Viên yêu cầu học sinh cho biết các loại muối photphat. Cho ví dụ.
Gợi y ‎: dựa vào sự phân li của acid photphoric.





? Dựa vào bảng tính tan, hãy cho biết tính tan
của các muối photphat.




Hoạt động 3:
Giáo viên làm thí nghiệm, yêu cầu Học Sinh theo dõi tiến trình, quan sát hiện tượng, giải thích và viết phương trình phản ứng.
Thí nghiệm:
Nhỏ từ từ dung dịch AgNO3 vào ống nghiệm chứa dung dịch Na 3PO4, sau đó nhỏ thêm vài giọt HNO3 vào sản phẩm vừa thu được.
HS nhận xét: có kết tủa vàng sinh ra, kết tủa tan trong acid HNO3.
Hoạt động 4:
Giáo Viên củng cố lại kiến thức.
Hướng dẫn bài tập.
Dặn dò và giao bài tập về nhà.
ACID PHOTPHORIC
Cấu tạo phân tử:
H O
H O P==O
H O

Trong hợp chất H3PO4, Photpho có số oxi hóa cao nhất là +5
Tính chất vật lí:
Acid photphoric là tinh thể trong suốt, nóng chảy ở 42,5oC.
Rất háo nước và tan vô hạn trong nước.
Tính chất hóa học:
Acid Photphoric là acid 3 nấc, có độ mạnh trung bình. Nó có tất cả những tính chất chung của acid.
Phương trình phân li:
Nấc 1: H3PO4 ( H+ + H3PO4-
Nấc 2: H2PO4- ( H+ + HPO42-
Nấc 3: HPO42- ( H+ PO43-
Sự phân li chủ yếu xảy ra ở nấc 1, nấc 2 và nấc 3 yếu.
Trong dung dịch , H3PO4 có các ion:
H2PO4- : dihidrophotphat
HPO42- : hidrophotphat
PO43- : photphat và ion H+
Khi tác dụng với dung dịch kièm: tùy theo lượng chất tác dụng mà acid photphoric tạo ra muối acid, muối trung hòa hoặc hỗn hợp mưới đó.
Ví dụ: cho tác dụng với NaOH
Đặt a =

Nếu a = 1:
H3PO4 + NaOH
Na H2PO4 + H2O (1)
Nếu a = 2 :
H3PO4 + NaOH
Na2 HPO4 + 2H2O (