Tiết 14 § 9. AXIT NITRIC VÀ MUỐI NITRAT

Mục tiêu bài học
Kiến thức
Biết được: Cấu tạo phân tử, tính chất vật lí, ứng dụng, cách điều chế HNO3 trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp.
Hiểu được:
+ HNO3 là một trong những aixt mạnh nhất.
+ HNO3 là chất oxi hóa rất mạnh: oxi hóa hầu hết các kim loại, một số phi kim, nhiều hợp chất vô cơ và hữu cơ.
Kỹ năng
Dự đoán tính chất hóa học. kiểm tra dự đoán bằng thí nghiệm từ đó rút ra kết luận.
Quan sát thí nghiệm, hình ảnh…rút ra được nhận xét về tính chất của HNO3.
Viết các PTHH dạng phân tử, ion rút gọn minh học tính chất hóa học của HNO3 đặc và loãng.
Tính thành phần % khối lượng của hỗn hợp kim loại tác dụng với HNO3.
Thái độ
Thái độ tích cực.
Có ý thức đảm bảo an toàn khi sử dụng hóa chât và bảo vệ môi trường.

II. Phương pháp giảng dạy
Sử dụng phương pháp đàm thoại nêu vấn đề kết hợp với phương tiện trực quan.

III. Chuẩn bị
Giáo viên
Chuẩn bị nội dung kiến thức.
Hoá chất và dụng cụ làm thí nghiệm biểu diễn: dd HNO3 đặc, loãng; Cu; S bột; FeO. ống nghiệm, đèn cồn.
Học sinh
Cần chuẩn bị trước nội dung bài học ở nhà.

IV. Tiến trình lên lớp
Ổn định lớp
Bài cũ
Hoàn thành dãy chuyển hoá sau :
N2 → NH3 → NH4Cl
(
NH4NO3 →N2O
Bài mới
Hoạt động của GV và HS
Nội dung


Hoạt động 1
- Từ công thức phân tử yêu cầu học sinh viết công thức cấu tạo?
- GV giải thích về kí hiệu ”→” trong CTCT.
- Xác định số oxi hoá của nitơ trong phân tử axit nitric?



Hoạt động 2 Tính chất vật lí
- Gv cho học sinh quan sát lọ chứa axit nitric. Yêu cầu học sinh cho biết màu sắc, trạng thái?
- Yêu cầu học sinh bổ sung thêm một số thông tin?
- Dựa vào thông tin trong SGK GV gợi ý cho HS giải thích vì sao axit nitric để lâu có màu vàng ?




Hoạt động 3
- GV yêu cầu HS dựa vào đặc điểm cấu tạo, trạng thái oxi hóa của N dự đoán tính chất của HNO3.
Hoạt động 4
- GV cung cấp thông tin.

Dựa vào kiến thức đã học yêu cầu HS:
Viết PT điện li của HNO3.
Nêu tính chất chung của 1 axit


- Yêu cầu học sinh lấy ví dụ, viết phản ứng và phương trình ion rút gọn.







- Dựa vào các PTPƯ trên yêu cầu HS rút ra nguyên nhân tính axit của HNO3, và xác định các PƯ trên thuộc loại phản ứng nào?

Hoạt động 5
Đặt vấn đề: Cu là kim loại yếu. Cu có phản ứng được với HNO3 ko? Nếu phản ứng thì sản phẩm là gì? Nguyên nhân xảy ra phản ứng?
- GV làm thí nghiệm biểu diễn Cu + HNO3 đặc:
- Nhận xét gì về tính oxi hoá của HNO3?
- Gv cung cấp thêm các thí dụ khác.
- Yêu cầu học sinh nhận xét tính oxi hoá của HNO3?





Yêu cầu học sinh cho vài thí dụ khác.




- Nhận xét tương tác của HNO3 với kim loại?










- HNO3 đặc có thể oxi hoá với nhiều phi kim.
GV làm thí nghiệm: Cho một mẩu S bằng hạt đậu xanh vào ống nghiệm đựng HNO3 đặc. Sau đó đun nóng nhẹ. Khi phản ứng kết thúc nhỏ vài giọt BaCl2. Yêu cầu HS quan sát, nhận xét hiện tượng, viết PTPƯ.



- GV yêu cầu HS cân bằng và xác định số oxi hóa các nguyên tố trong pư của C với HNO3 loãng, P với HNO3 đặc.


- GV yêu cầu HS nhận xét phản ứng giữa phi kim với HNO3.


- Tác dụng với hợp chất



GV bổ sung:

- GV hướng dẫn HS kết luận về tính chất hóa học của HNO3.

Hoạt động 6
- HNO3 có những ứng dụng nào ?
- GV bổ sung thêm một số thông tin.

Hoạt động 7


- GV yêu cầu HS theo dõi hình 2.7 SGK . Từ đó rút ra nguyên tắc điều chế HNO3 trong PTN. Viết PTHH.

- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin trong SGK và cho biết trong công nghiệp điều chế HNO3 có mấy giai đoạn? Viết PTPƯ co mỗi giai đoạn.