BÀI 45: AXIT CACBOXYLIC
(Tiết 1)
I. Mục tiêu
1. Về kiến thức:
HS trình bày được:
- Khái niệm, phân loại, danh pháp axit cacboxylic.
- Đặc điểm cấu tạo phân tử của axit cacboxylic.
- Tính chất vật lý của axit cacboxylic.
HS giải thích được:
- Tính phân cực của nhóm –OH trong phân tử axit cacboxylic.
- Sự khác nhau về tính chất hóa học của ancol và axit cacboxylic.
- Nhiệt độ sôi của axit cacboxylic cao hơn ancol có cùng khối lượng phân tử.
HS so sánh được:
- Mức độ phân cực của liên kết O-H trong phân tử axit cacboxylicvới liên kết O-H trong phân tử phenol và ancol.
2. Về kĩ năng:
- Dự đoán được tính chất của axit cacboxylic dựa vào cấu tạo phân tử.
- Dự đoán được khả năng tạo liên kết hiđro của axit cacboxylic.
- Viết được CTCT và gọi tên một số axit đồng phân.
- Trả lời được các câu hỏi có vấn đề liên quan đến axit cacboxylic.
- Kĩ năng làm việc độc lập, nghiên cứu tài liệu .
3. Về thái độ - tình cảm
- Có thái độ tích cực, chủ động khi tìm hiểu các vấn đề liên quan đếnaxit cacboxylic.
- Hứng thú say mê môn học, ham tìm tòi, khám phá.
4. Định hướng phát triển năng lực
- NL hợp tác: HS hợp tác làm việc, lập kế hoạch thực hiện nhiệm vụ cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung của cả nhóm.
NL giải quyết vấn đề: HS ý thức được tình huống học tập và giải quyết được các tình huống trong học tập.
Năng lực khác: NL giao tiếp, NL sử dụng ngôn ngữ hóa học,...
II. Chuẩn bị
1. Về giáo viên
Thiết bị dạy học
- Máy tính nối mạng, máy chiếu, giáo án powerpoint.
- Phiếu học tập
Tài liệu tham khảo
- SGK hóa học 11 cơ bản, các tài liệu tham khảo khác và nguồn tài liệu trên Internet…
2. Về học sinh
- Chuẩn bị tài liệu: SGK hóa học 11 cơ bản.
- Ôn lại bài cũ.
- Chuẩn bị bài mới ở nhà.
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại gợi mở
- Dạy học giải quyết vấn đề
- Dạy học hợp tác
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới (2 phút)
GV chiếu hình ảnh một số loại quả có vị chua và giới thiệu với HS vị chua trong một số loại quả là do trong thành phần có axit cacboxylic.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về định nghĩa, phân loại, danh pháp của axit cacboxylic (18 phút)
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung

- GV chiếu một số công thức hữu cơ và yêu cầu HS nêu một số chất có nhóm chức giống axit axetic đã học ở lớp 9.
CH2=CHCH2COOH,
C2H5COOH,
HCHO, C6H5COOH,
C2H5OH,
HOOC-COOH,
HOOC- (CH2)4-COOH
HCOOH
- GV hướng HS đến định nghĩa về axit cacboxylic.
- GV chia lớp thành 6 nhóm (sử dụng kỹ thuật khăn trải bàn), yêu cầu HS thảo luận và tiến hành hoàn thiện phiếu học tập trong thời gian 10 phút.
- Hết thời gian, GV yêu cầu các nhóm treo sản phẩm của nhóm mình lên bảng và yêu cầu các nhóm nhận xét.

- GV chốt kiến thức

- HS xác định các chất có nhóm chức giống với axit axetic.











- HS hoàn thiện phiếu học tập cá nhân và theo nhóm.


- HS treo sản phẩm của nhóm mình lên bảng và nhận xét sản phẩm của các nhóm khác.
- HS lắng nghe và ghi bài vào vở.








.








- Axit cacboxylic là những hợp chất hữu cơ có nhóm cacboxyl (- COOH) liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro.









- Phân loại axit cacboxylic:
+ Axit no, đơn chức, mạch hở: Có 1 nhóm cacboxyl liên kết trực tiếp với nguyên tử hidro hoặc gốc ankyl.
+ Axit không no, đơn chức, mạch hở: Gốc hiđrocacbon không no, mạch hở liên kết với một nhóm –COOH
+ Axit thơm, đơn chức: Gốc hiđrocacbon là vòng thơm liên kết với 1 nhóm –COOH.
+ Axit đa chức: Trong phân tử có hai nhiều nhóm -COOH.
- Tên thay thế:
Axit + tên của hiđrocacbon tương ứng theo mạch chính (mạch chính bắt đầu từ nguyên tử cacbon của nhóm –COOH) + oic
- Tên thông thường: Liên quan đến