Bài 25: Ankan (tiết 1)
Tính chất vật lý
Kiến thức
Học sinh biết:
Định nghĩa hidrocacbon no, ankan
Biết đồng đẳng, đồng phân, danh pháp của ankan
Tính chất vật lý, TCHH đặc trưng của ankan là phản ứng thé
Phương pháp điều chế ankan
Biết được tầm quan trọng của hidrocacbon no trong công nghiệp và trong đời sống.
Học sinh hiểu:
Nguyên nhân gây ra tính chất hóa học đặc trưng của ankan
Nguyên tắc điều chế ankan trong phòng thí nghiệm, cũng như trong công nghiệp
Hóc sinh vận dụng:
Viết CTCT, gọi tên các ankan
Viết các PTPU chứng minh tính chất hóa học của ankan
Vận dụng quy tắc thế xác định sản phẩm chính của phản ứng thế
Vận dụng các kiến thức đã học giải quyết được các tình huống thực tiễn cuộc sống đặt ra: thảm họa tràn dầu trên biển và biện pháp khắc phục, tại sao ở các trạm xăng dầu lại cấm lửa, cấm sử dụng điện thoại di động, tại sao khi dập tắt các đám cháy xăng dầu lại không dùng nước…
Kỹ năng
Viết các đồng phân, gọi tên
Viết phương trình phản ứng, gọi tên các sản phẩm phản ứng
Xuất phát từ đặc điểm cấu tạo, dự đoán tính chất hóa học
Thái độ, phát triển năng lực
Thái độ
Ankan có rất nhiều ứng dụng gần gũi trong thực tiễn cuộc sống: nhiên liệu nguyên liệu như xăng, dầu, gas…, từ đó giúp học sinh thấy được sự cần thiết của hóa học đối với cuộc sống, học về hóa học sẽ giúp các em phát triển được thế giới quan.
Tiết kiệm nguyên nhiên liệu, bảo vệ môi trường
Phát triển năng lực
Năng lực tự học
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: phân tích được tình huống mà giáo viên đặt ra từ đó dự đoán kết luận về TCHH
Năng lực thể chất: nêu được cơ sở của các biện pháp xử lý khi xảy ra tai nạn tràn dầu, khai thác dầu mỏ từ biển
Năng lực giao tiếp: sử dụng thành thạo tên gọi của các chất, chủ động giao tiếp, tự tin trình bày ý hiểu của mình trước lớp hoặc biện luận cho câu trả lời của mình
Năng lực hợp tác: làm việc nhóm, giải quyết nôi dung học tập mà bài học đặt ra
Năng lực tính toán: làm bài tập định lượng liên quan đến bài học
Chuẩn bị
Tiến trình dạy học
Vào bài: Tại các trạm đổ xăng người ta thường treo biển cấm hút thuốc, cấm sử dụng điện thoại di động, tại sao lại như vậy ?. Hay các vụ tràn dầu trên biển gây ra những thảm họa rất lớn đối với môi trường sinh thái.Bài học hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu về một loại hidrocacbon đầu tiên trong hóa học hữu cơ và nội dung của bài sẽ giúp các em trả lời các câu hỏi trên.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

Hoạt động 1: Định nghĩa
- Ở bài trước các em đã được học về đặc điểm liên kết trong các hợp chất hữu cơ, một bạn hãy nhắc lại cho cô biết đặc điểm cấu tạo của mêtan: đặc điểm liên kết, dạng hình học của phân tử metan?




- Trên cơ sở đó và kết hợp với sách giáo khoa một bạn hãy phát biểu cho cô khái niện hidrocacbon no?


- Cô có ví dụ về các hidrocacbon sau:


- Cấu tạo của các hidrocacbon trên có điểm gì giống nhau? ( Gợi ý: về đặc điểm liên kết, đặc điểm của mạch cacbon.)






- Hidrocacbon có các đặc điểm như vậy được gọi là ankan.Vậy một bạn hãy phát biểu định nghĩa ankan?


- Tương tự như cấu tạo của metan các góc CCH, HCH, CCC bằng góc tứ diện 109,50
- Với đặc điểm góc liên kết như vậy theo các em các nguyên tử cacbon trong phân tử ankan có nằm trên một đường thẳng không?
- Các em quan sát hình 5.1 trong sách giáo khoa: Mô hình phân tử butan và isobutan, các em lưu ý ta dùng thuật ngữ mạch không nhánh và mạch có nhánh chứ không nói mạch thẳng
Hoạt động 2: Đồng đẳng, phân phân, danh pháp
Đồng đẳng
- Cô có ankan: CH4 một bạn hãy lên bảng viết cho cô CTPT các đồng đẳng kế tiếp theo của metan ( viết đến C5)

- Các em nghiên cứu trog sách giáo khoa và cho biết tên gọi của dãy đồng đẳng trên?

- Các em có nhận xét gì về tương quan gữa số nguyên tử cacbon với số nguyên tử hidro:
Ví dụ đối với C2H6 cô có 6= 2.2 + 2, tương tự với C3H8 : 8= 2.3 + 2…
- Nếu một ankan có n số nguyên tử cacbon thì sẽ có bao nhiêu nguyên tử hidro

- Vậy một bãn hãy