Bài 44: ANĐEHIT – XETON
( Tiết 1 )

I. Mục tiêu bài học
1. Về kiến thức: học sinh nắm vững:
- Khái niệm, phân loại, đồng đẳng và cách gọi tên của các anđehit.
- Cấu tạo phân tử, tính chất vật lí đặc trưng của anđehit.
2. Về kĩ năng:
- Từ công thức phân tử viết được công thức cấu tạo, gọi tên các anđehit.
- Dựa vào đặc điểm cấu tạo dự đoán tính chất hóa học đặc trưng của anđehit.
- Dựa vào tính chất vật lí giải thích một số câu hỏi liên quan.
3. Về thái độ:
- Tính chất mới lạ của anđehit làm ham mê học tập bộ môn hóa học.
- Có tinh thần tìm hiểu ứng dụng của các anđehit trong thực tế.

II. Chuẩn bị
1. Giáo viên (GV):
Sách giáo khoa, giáo án, tranh ảnh (minh họa mô hình phân tử metanal, etanal dạng rỗng), phiếu học tập.
2. Học sinh (HS):
- Ôn tập kiến thức bài ancol, đặc biệt là tính chất hóa học của ancol bậc I.
- Kiến thức về bài trước và đọc bài mới ở nhà.

III. Phương pháp
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại gợi mở, tìm tòi.
- Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề.
- Phương pháp trực quan.
- HS hoạt động cá nhân và hợp tác nhóm.

IV. Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

Hoạt động 1:
- Kiểm tra bài cũ:
Hoàn thành phương trình phản ứng:




- GV nhận xét bài làm của HS và cho biết sản phẩm hữu cơ tạo thành được gọi là anđehit.
- GV giới thiệu bài mới.

Hoạt động 2:
- Dựa trên sản phẩm của các phương trình phần kiểm tra bài cũ,GV đưa ra một số ví dụ vềanđehit.

- GV yêu cầu HS:
+ Nhận xét về đặc điểm chung trong cấu tạo của các công thức trên.
+ Rút ra định nghĩa về anđehit.

-GV lưu ý:Nguyên tử cacbon này có thể của gốc hiđrocacbon hoặc của nhóm –CHO khác.
- GV giới thiệu –CHO là nhóm chức anđehit.

Hoạt động 3:
- GV đưa ra công thức cấu tạo tổng quát: R- (CHO)a, yêu cầu HS dựa vào đặc điểm cấu tạo để phân loại anđehit.

+ Gốc hiđrocacbon R gồm những loại nào? Phân loại anđehit dựa vào đặc điểm R? Cho ví dụ.

+ Phân loại anđehit dựa vào số lượng nhóm –CHO? Cho ví dụ.

- GV bổ sung: Tương tự ancol, anđehit cũng gồm nhiều loại. Trong nội dung chương trình, sẽ nghiên cứu về anđehit no, mạch hở,đơn chức.

Hoạt động 4:
- GV yêu cầu HS dựa vào cơ sở phân loại ở trên, nêu định nghĩa về anđehit no, mạch hở, đơn chức.

- GV yêu cầu HS:

+ Nhắc lại định nghĩa về gốc ankyl đã học ở bài ankan.

Lập công thức cấu tạo thu gọn của anđehit no, mạch hở, đơn chức.

+ Liệt kê một số chất đầu trong dãy đồng đẳng của anđehit no, mạch hở, đơn chức.

+ Từ công thức cấu tạo thu gọn, lập công thức phân tử chung của anđehit no, mạch hở, đơn chức.

- GVlưu ý HS sử dụng công thức phù hợp khi làm bài tập.
+ CxH2x+1CHO: bài tập liên quan đến nhóm chức.
+ CnH2nO: bài tập không sử dụng nhóm chức, ví dụ phản ứng đốt cháy.

- GV nhắc nhở: Đối với bài tập hữu cơ, sau khi xác định các hợp chất, một yêu cầu quan trọng là phải gọi tên các hợp chất. Vì vậy, cần nắm vững cách gọi tên các anđehit ở phần danh pháp.
Hoạt động 5:
-GV yêu cầu HS liên hệ với cách gọi tên ancol, từ đó rút ra cách gọi tên thay thế của anđehit no,mạch hở, đơn chức:
+ Cách chọn mạch chính.
+ Cách đánh số.
+ Nêu cách gọi tên.

- GV lưu ý: Khác với ancol, nhóm chức anđehit chứa cacbon nên số chỉ vị trí nhóm chức luôn bằng 1. Vì vậy, trong gọi tên anđehit không cần có số chỉ vị trí nhóm –CHO.

- GV cho ví dụ yêu cầu HS gọi tên:





- GV nhận xét và chỉnh sửa.

Hoạt động 6:
- GV hướng dẫn HS cách gọi tên