CHƯƠNG 7: HIDROCACBON THƠM – NGUỒN HIDROCACBON THIÊN NHIÊN – HỆ THỐNG HÓA VỀ HIDROCACBON
BÀI 35: BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG – MỘT SỐ HIDROCACBON THƠM KHÁC.
Sinh viên: Vũ Thị Sao Mai
Lớp thực tập: 11b
Trường: THPT chuyên ngoại ngữ Hà Nội.
Mục tiêu
Kiến thức
Nêu được công thức chung, đặc điểm cấu tạo, đồng phân, danh pháp của benzen và đồng đẳng.
Nêu được tính chất vật lí của các chất trong dãy dồng đẳng benzene.
Nêu được tính chất hóa học của benzene và đồng đẳng.
Nêu được cấu tạo phân tử, tính chất vật lí, tính chất hóa học của stiren và naphtalen
Kĩ năng
Viết được công thức cấu tạo của benzen và đồng đẳng.
Viết được phương trình phản ứng biểu diễn tính chất hóa học của benzen và đồng đẳng, stiren, naphtalen.
Gọi tên các hidrocacbon thơm.
Vận dụng kiến thức lí thuyết giải bài tập.
Trọng tâm bài học
Phản ứng thế H tại vòng benzen (quy tắc thế), phân biệt phản ứng thế H ở vòng benzen với thế H ở nhánh.
Phản ứng hóa học của stiren và naphtalen.
Chuẩn bị
Sách giáo khoa, giáo án.
Bảng tên và hằng số vật lí của một số hidrocacbon thơm.
Phương pháp dạy học
Đàm thoại gợi mở.
Thuyết trình nêu vấn đề.
Tiến trình bài học
Ổn đinh lớp
vào bài
Ở các chương trước chúng ta đã nghiên cứu về hidrocacbon no, không no. Bài hôm nay chúng ta sẽ đi nghiên cứu một loại hidrocacbon nữa đó là hidrocacbon thơm.
GV: yêu cầu HS nghiên cứu sách giáo khoa và cho biết khái niệm, phân loại hidrocacbon thơm.
Hidrocacbon thơm là nhưng hidrocacbon trong phân tử có chứa một hay nhiều vòng benzen.
GV: lí giải về tên thơm: Tên gọi "thơm" không phải tất cả các hidrocacbon thơm đều có mùi thơm mà là do tính thơm và để tìm hiểu tính thơm như nào thì chúng ta vào bài ngày hôm nay.


Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung ghi bảng

Benzen và đồng đẳng
Hoạt động 1:


GV: giới thiệu benzen C6H6 là chất đứng đầu dãy đồng đẳng, yêu cầu HS viết CTPT của các chất trong dãy đồng đẳng.
HS trả lời.
GV: nhận xét, bổ sung.
GV: dẫn dắt từ công thức chung cho các hidrocacbon CnH2n+2-2k (k là số liên kết π+ vòng) suy ra công thức chung của benzen và đồng đẳng (k=3π+1vòng)

GV: yêu cầu HS dựa vào bảng 7.1 sách giáo khoa, quan sát CTPT và CTCT của các chất trong dãy đồng đẳng cho biết có mấy loại đồng phân, là những loại nào?
GV: yêu cầu một HS lên bảng viết CTCT của các đồng phân có công thức phân tử là C8H10.
HS: trả lời.
GV: nhận xét, chỉnh lí.















GV: chuyển ý sang phần danh pháp

GV: nêu các bước gọi tên thay thế và lấy ví dụ với một số hidrocacbon thơm.















GV: cho ghi chú ý:










GV: lấy ví dụ






GV: yêu cầu HS quan sát bảng 7.1, GV giới thiệu tên thông thường của một số hidrocacbon thơm.







GV chuyển ý sang phần cấu tạo.
GV: benzen có 2 công thức cấu tạo



Công thức kekule
GV: cho HS ghi kết luận về cấu tạo của benzen.


Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp, cấu tạo
Dãy đồng đẳng của benzen
C6H6, C7H8, C8H10,…
Công thức chung: CnH2n-6. (n≥6)









Đồng phân, danh pháp.
Đồng phân
Từ C8H10 trở đi có 2 loại đồng phân cấu tạo:
Đồng phân vị trí tương đối của các nhóm ankyl.
Đồng phân cấu tạo mạch cacbon của nhánh.


etyl benzen



1,2-dimetylbenzen 1,3-dimetylbenzen


1,4-dimetylbenzen
Danh pháp
B1: chọn mạch chính (mạch chính là vòng benzen).
B2: đánh số trên vòng benzen sao cho tổng vị trí nhánh là nhỏ nhất.
B3: gọi tên.
Tên thay thế = vị trí nhánh – tên nhánh + benzen





Metyl benzen 1- etyl-2-metyl benzen





Chú ý:
o: orthor
m: meta
p: para)







o-dimetyl benzen


Tên thông thường: một