Bài 10: ÂM THANH VÀ SỰ TRUYỀN ÂM THANH (T1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức
- Nhận biết được những âm thanh xung quanh.
2. Kĩ năng
- Biết và thực hiện được các cách khác nhau để lam cho vật phát ra âm thanh.
- Nêu được ví dụ hoặc làm thí nghiệm đơn giản chứng minh về sự liên hệ giữa
rung động và sự phát ra âm thanh.
3. Phẩm chất
- Có ý thức tạo ra những âm thanh hài hoà, dễ chịu, có tác động tích cực tới
cuộc sống.
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác,...
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: Một số đồ vật khác để tạo ra âm thanh.
- HS: ĐỒ DÙNG DẠY HỌC theo nhóm: ống bơ, thước, vài hòn sỏi, trống nhỏ,
một ít vụn giấy. 
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: quan sát, hỏi đáp, thảo luận, trò chơi học tập, thí nghiệm.
- KT: Động não, chia sẻ nhóm đôi, tia chớp
II. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:

Hoạt đông của giáo viên
1. Khởi động:
Trên đường từ nhà đến trường em có thể
nghe thấy những âm thanh nào?

Hoạt đông của của học sinh
- HS trả lời câu hỏi

- GV nhận xét, khen/ động viên, dẫn vào
bài mới.
2. Khám phá:

- Nêu một số âm thanh mà em biết?
Vậy các em có muốn biết âm thanh được
tạo thành như thế nào không?  ….

- HS lần lượt nêu.
 

* HĐ2:Tiến trình đề xuất:
Bước1: Đưa tình huống xuất phát và
nêu vấn đề:
Âm thanh có ở khắp mọi nơi, xung quanh
các em. Theo các em, âm thanh được tạo
thành như thế nào?
Bước 2: Làm bộc lộ biểu tượng ban đầu
của HS:
- GV yêu cầu HS ghi lại những hiểu biết
ban đầu của mình vào vở ghi chép khoa
học .
 
 
- GV cho HS đính phiếu lên bảng
- GV gọi nhóm 1 nêu kết quả của nhóm
mình.
- GV yêu cầu các nhóm còn lại nêu những
điểm khác biệt của nhóm mình so với
nhóm đó.
Bước 3: Đề xuất câu hỏi và phương án
tìm tòi:
- GV giúp các em đề xuất câu hỏi liên
quan đến nội dung kiến thức tìm hiểu bài
học.
- GV tổng hợp câu hỏi của các nhóm và
chốt các câu hỏi chính:
+ Âm thanh được tạo thành như thế nào?
- GV cho HS thảo luận đề xuất phương án
tìm tòi .
- GV chốt phương án : Làm thí nghiệm
 
Bước 4: Thực hiện phương án tìm tòi:
- Để trả lời câu hỏi: Âm thanh được tạo
thành như thế nào?, theo các em chúng ta
nên tiến hành làm thí nghiệm như thế
nào?
*Thí nghiệm 1: Rắc một ít giấy vụn lên
mặt trống. Gõ trống và quan sát xem
hiện tượng gì xảy ra.
- HS vừa làm thí nghiệm, GV vừa đưa ra
câu hỏi tìm hiểu:
+ Khi gõ trống, em thấy điều gì xảy ra ?
Nếu gõ mạnh hơn thì các vụn giấy ntn?

 

 - HS theo dõi .
 
- HS ghi chép hiểu biết ban đầu của
mình vào vở ghi chép : Chẳng hạn:
- Âm thanh do không khí tạo ra.
- Âm thanh do các vật chạm vào nhau
tạo ra.
- HS thảo luận nhóm  thống nhất ý
kiến ghi chép vào phiếu.
- HS so sánh sự khác nhau của các ý
kiến ban đầu

 - HS  nêu câu hỏi: Chẳng hạn:
+ Không khí có tạo nên âm thanh
không?
+ Vì sao các bạn cho rằng âm thanh
do các vật phát ra tiếng động?
- Chẳng hạn: HS đề xuất các phương
án
+ Làm thí nghiệm ; Quan sát thực tế.
+ Hỏi người lớn; Tra cứu trên mạng
v.v..
 
- Một số HS nêu cách thí nghiệm, nếu
chưa khoa học hay không thực hiện
được GV có thể điều chỉnh:
- Một HS lên thực hiện lại thí nghiệm
- Cả lớp quan sát. 

+ Các mẩu giấy vụn rung động. Nếu
gõ mạnh hơn thì mặt trống rung

 
 

* Thí nghiệm 2: Hãy đặt tay lên cổ, khi
nói tay các em có cảm giác gì?
- Gọi 1 HS trả lời.
- GV giải thích thêm: Khi nói, không khí
từ phổi đi lên khí quản, qua dây thanh
quản làm cho các dây thanh rung động.
Rung động này tạo ra âm thanh.
Bước 5: Kết luận kiến thức:
- GV cho HS đính phiếu kết quả sau quá
trình làm thí nghiệm.

mạnh hơn nên âm thanh to hơn.
+ Nếu đặt tay lên mặt trống rồi gõ thì
mặt trống ít rung nên kêu nhỏ.
+ Âm thanh do các vật rung động
phát ra.
- HS thực hành theo nhóm và rút ra
kết luận:
+ Khi nói tay em thấy rung.

- Nghe.
 
 
 
- HS đính phiếu – nêu kết quả làm
việc
- HS so sánh kết quả với dự đoán ban
- GV: Như vậy âm thanh do các vật rung đầu.
động phát ra. Đa số trường hợp sự rung  
động này rất nhỏ và ta không thể nhìn
- HS đọc lại kết luận.
thấy trực tiếp.
 
3. HĐ Trải nghiệm:
- Ghi nhớ kiến thức.
4. HĐ Củng cố, dặn dò:
- Hãy tạo ra âm thanh từ các vật xung
quanh. Nhận xét về các âm thanh đó
(to, nhỏ, mang lại cảm giác dễ chịu
hay khó chịu,...)
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY (nếu có):
...............................................................................................................................

Bài 10: ÂM THANH VÀ SỰ TRUYỀN ÂM THANH (T2)
I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức
- Biết âm thanh có thể lan truyền qua chất rắn, lỏng, qua không khí.
2. Kĩ năng
- Thực hành được thí nghiệm để tìm hiểu về sự lan truyền âm thanh
- Nêu ví dụ về âm thanh có thể lan truyền qua chất rắn, chất lỏng, chất khí.
3. Phẩm chất
- Ham thích tìm tòi và khám phá khoa học
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác, NL sáng tạo
GD BVMT: Mối quan hệ giữa con người với môi trường: Con người cần đến
không khí, thức ăn, nước uống từ môi trường.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: Tranh vẽ minh hoạ.

- HS: Chuẩn bị theo nhóm: 2 ống bơ (lon); vài vụn giấy; 2 miếng ni lông; dây
chun; một sợi dây mềm (bằng sợi gai, bằng đồng,…); trống; đồng hồ, túi ni lông
(để bọc đồng hồ), chậu nước.
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: quan sát, hỏi đáp, thảo luận, trò chơi học tập, thí nghiệm.
- KT: Động não, chia sẻ nhóm đôi, tia chớp
II. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:

Hoạt đông của giáo viên
1, Khởi động:
+ Âm thanh được tạo thành như thế nào?
+ VD để chứng tỏ âm thanh do các vật
rung động phát ra.
- GV nhận xét, khen/ động viên, dẫn vào
bài mới.
2. Khám phá:

Tai ta nghe được âm thanh là do âm
thanh truyền qua nhiều môi trường và
truyền đến tai ta. Vậy các em có muốn
biết âm thanh truyền qua những môi
trường nào không? …
HĐ2:Tiến trình đề xuất:
Bước1: Đưa tình huống xuất phát và
nêu vấn đề:

Hoạt đông của của học sinh
- TBHT điều khiển các bạn chơi trò
chơi: Hộp quà bí mật
+ Âm thanh do các vật rung động
phát ra
+ Gõ trống phát ra âm thanh vì bề
mặt trống bị rung lên

- Lắng nghe
+ Âm thanh truyền được qua chất
lỏng.

- Âm thanh có ở xung quanh các em,
theo các em, âm thanh lan truyền được
qua những môi trường nào?
Bước 2: Làm bộc lộ biểu tượng ban
đầu của HS:
- GV yêu cầu HS ghi lại những hiểu biết
ban đầu của mình vào vở ghi chép khoa
học .
 
 
 
 
- GV cho HS đính phiếu lên bảng
- GV gọi nhóm 1 nêu kết quả của nhóm
mình.
- GV yêu cầu các nhóm còn lại nêu
những điểm khác biệt của nhóm mình so
với nhóm đó.
Bước 3: Đề xuất câu hỏi và phương án
tìm tòi:
- GV giúp các em đề xuất câu hỏi liên
quan đến nội dung kiến thức tìm hiểu bài
học.
- GV tổng hợp câu hỏi của các nhóm và
chốt các câu hỏi chính:
+ Âm thanh truyền được qua chất rắn,
chất lỏng, không khí hay không?
+ Âm thanh yếu đi hay mạnh lên khi
khoảng cách đến nguồn âm xa hơn?
- GV cho HS thảo luận đề xuất phương
án tìm tòi
- GV chốt phương án: Làm thí nghiệm
Bước 4: Thực hiện phương án tìm tòi:

- HS suy nghĩ

- HS ghi chép hiểu biết ban đầu của
mình vào vở ghi chép :Chẳng hạn:
+ Âm thanh truyền được qua cửa sổ.
+ Âm thanh truyền được qua bàn ghế,
cửa, nền nhà....
+ Ở gần nghe âm thanh to...
- HS thảo luận nhóm  thống nhất ý
kiến ghi chép vào phiếu.
- HS so sánh sự khác nhau của các ý
kiến ban đầu
- Chẳng hạn: HS đề xuất các phương
án
+ Làm thí nghiệm ; Quan sát thực tế.
+ Hỏi người lớn; Tra cứu trên mạng
v.v..
- Một số HS nêu cách thí nghiệm, nếu
chưa khoa học hay không thực hiện
được GV có thể điều chỉnh.
- HS tiến hành làm thí nghiệm như
hình 3, HS thống nhất trong nhóm tự
rút ra kết luận, ghi chép vào phiếu.
 + Âm thanh truyền được qua không
khí.

* Trả lời câu hỏi Âm thanh truyền
được qua không khí không, theo các em
chúng ta nên tiến hành làm thí nghiệm
như thế nào?
- Đặt đồng hồ đang đổ chuông trên bàn,
em nghe thấy tiếng chuông đồng hồ reo.
Âm thanh truyền đến tai em qua chất nào?
- Đưa đồng hồ đang đổ chuông vào túi nilông, buộc chặt túi rồi thả vào bình nước
(Hình 3). Áp một tai vào thành bình, tại
kia được bịt lại. Em có nghe tiếng chuông
đồng hồ không? Âm thanh truyền đến tai
em qua những chất nào?

+ Từ thí nghiệm trên chứng tỏ điều gì?
GV tiểu kết.
* Trả lời câu hỏi Âm thanh truyền
được qua chất rắn không, theo các em
chúng ta nên tiến hành làm thí nghiệm
như thế nào?

- Các nhóm làm thí nghiệm: Áp một
tai xuống bàn, bịt tai kia lại, sau đó gõ
thước vào hộp bút trên mặt bàn sẽ
nghe được âm thanh…và đưa ra kết
luận: Âm thanh truyền qua chất rắn
- HS làm thí nghiệm H4 –trang 41

- HS vừa làm thí nghiệm, GV vừa đưa ra
câu hỏi tìm hiểu.
+ Từ thí nghiệm trên chứng tỏ điều gì?
* Trả lời câu hỏi: Âm thanh yếu đi hay
mạnh lên khi khoảng cách đến nguồn
âm xa hơn.

- HS làm thí nghiệm: H5 Một bạn
đứng đầu lớp nói một câu và cho 2
bạn: 1 bạn đứng gần, 1 bạn đứng xa.
Nhận xét về âm thanh nghe được và
kết luận: Âm thanh lan truyền đi xa
sẽ yếu đi.
- HS đính phiếu – nêu kết quả làm
việc
- HS so sánh kết quả với dự đoán ban
đầu.
- HS nối tiếp nêu VD

Bước 5:Kết luận kiến thức:
- GV cho HS đính phiếu kết quả sau quá
- HS liên hệ
trình làm thí nghiệm.
- GV rút ra tổng kết.
* Kết luận, rút ra bài học
3. HĐ ứng dụng trải nghiệm:
- Lấy VD về âm thanh bị yếu đi khi lan - Trò chơi "Nói chuyện điện thoại"
truyền ra xa
* GDBVMT: Âm thanh rất cần cho cuộc
sống của con người nhưng cần tạo ra
những âm thanh có cường độ vừa phải
để không làm ô nhiễm môi trường, tạo
không khí thoải mái để làm việc và học
tập
4. HĐ: Dặn dò:
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY (nếu có):
...............................................................................................................................