Tuần: 6
Tiết: 6
NS: 6/9/2013


Bài 6. LỰC MA SÁT


1. MỤC TIÊU
1.1/ Kiến thức:
- Nêu được ví dụ về lực ma sát trượt.
- Nêu được ví dụ về lực ma sát lăn.
- Nêu được ví dụ về lực ma sát nghỉ.
1.2/ Kĩ năng:
- Đề ra được cách làm tăng ma sát có lợi và giảm ma sát có hại trong một số trường hợp cụ thể của đời sống, kĩ thuật.
1.3/ Thái độ: - Phát huy tính chủ động, tích cực của HS.
+BPGDBVMT: Để giảm thiểu tác hại ma sát, các phương tiện tham gia giao thông cần đảm bảo các tiêu chuẩn về khí thải và an toàn đối với môi trường
2. CHUẨN BỊ
2.1) Chuẩn bị của GV
- Nhóm HS: Một lực kế, một miếng gỗ (có mặt nhẵm, một mặt nhám), một quả cân.
- Tranh vòng bi.
2.2) Chuẩn bị của HS: đọc trước bài ở nhà
3. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
3.1) Ổn định lớp (1’)
KTSS
3.2) KTBC (4’)
? Khái niệm hai lực cân bằng ? Cho ví dụ vật có quán tính
Áp dụng làm bài tập 5.3/SBT
* Đáp án: Hai lực cân bằng là hai lực cùng đặt lên một vật, cùng cường độ, cùng phương, chiều ngược nhau.
Ví dụ: tùy HS
Áp dụng: 5.3 – D
3.3) Các hoạt động:

TRỢ GIÚP CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG GHI CHÉP

HĐ1: Tổ chức tình huống học tập (2’)
Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại


- Nêu vấn đề như phần đầu bài trong SGK
- Bài này giúp các em phần nào hiểu được ý nghĩa của việc phát minh ra ổ bi

- Đọc thông tin phần mở bài




HĐ2: Tìm hiểu về lực ma sát thường gặp (15’)
Phương pháp: vấn đáp, thảo luận nhóm, thí nghiệm, quan sát



- Thông qua VD thực tế về lực cản trở chuyển động để HS nhận biết đặc điểm của lực ma sát trượt
- Yêu cầu HS dựa vào đặc điểm về ma sát trượt, kể một số VD về ma sát trượt trong thực tế.


–Trong quá trình lưu thông của các phương tiện giao thông đường bộ, ma sát giữa bánh xe và mặt đường có ảnh hưởng gì đến môi trường?
-Ta có biện pháp gì để BVMT?
-Cần thường xuyên kiểm tra chất lượng xe và vệ sinh mặt đường.



- Phân tích về sự xuất hiện đặc điểm của ma sát lăn, ma sát nghỉ.


- Đọc thông tin và câu hỏi C1
- Thảo luận nhóm: rút ra đặc điểm của mỗi loại lực ma sát này và tìm Ví dụ về các loại lực ma sát trong thực tế đời sống và kĩ thuật.
- Đọc thông tin và câu hỏi C2, C3 cho ví dụ ma sát lăn
- Các bụi khí bay gây ra tác hại to lớn với môi trường: ảnh hưởng đến sự hô hấp của cơ thể người, sự sống của sinh vật…

- Để giảm thiểu tác hại ma sát, các phương tiện tham gia giao thông cần đảm bảo các tiêu chuẩn về khí thải và an toàn đối với môi trường.
- Mỗi nhóm HS cùng làm TN về ma sát nghỉ, ma sát trượt theo TN ở hình 6.2 SGK
- Trả lời các câu hỏi mỗi phần.
I. KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT?
1. Lực ma sát trượt
C1. Khi thắng xe, bánh xe ngừng quay, Ma sát giữa trục quạt bàn với ổ trục

2. Lực ma sát lăn
C2. Khi dịch chuyển vật nặng có thể kê những thanh hình trụ làm con lăn
C3. - Hình 6.1a SGK, giữa sàn với thùng có ma sát trượt
- Hình 6.1b SGK, Giữa bánh xe với thùng có ma sát lăn
- Độ lớn ma sát nghỉ rất nhỏ so với ma sát trược


3. Ma sát nghỉ
C4. Hình 6.2SGK dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên

HĐ3: Tìm hiểu về lợi ích và tác hại của lực ma sát trong đời sống và kĩ thuật (13’)
Phương pháp: vấn đáp, thảo luận nhóm, gợi mở





- Từ những hình 6.3a,b,c SGK gợi mở cho HS phát hiện các tác hại của lực ma sát và nêu biện pháp giảm tác hại này.
- Trong mỗi