Câu 1: Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân pháp ở Đông Dương ( 1919-1929). Nguyên nhân, nội dung, kết quả và tác động của nó?
a. Bối cảnh lịch sử:
Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất ( 1914-1918), đế quốc pháp tuy là nước thắng trận, nhưng nền kinh tế bị tàn phá nặng nề ( các ngành sản xuất công, nông, thương, giao thông vận tải bị giảm sút nghiêm trọng; số nợ nước ngoài tăng lên; các khoản đầu tư ở Nga bị mất trắng; đồng phơrăng mất giá). Cuộc khủng hoảng thiếu trong các nước tư bản càng gây nên khó khăn cho kinh tế Pháp.
Để hàn gắn những vết thương chiến tranh, bù đắp những thiệt hại to lớn trong chiến tranh, trên cơ sở khôi phục và củng cố lại địa vị kinh tế của mình trong hệ thống tư bản chủ nghĩa, đế quốc Pháp vừa bóc lột nhân dân lao động trong nước, vừa ráo riết đẩy mạnh khai thác các thuộc địa.
b. Sự thực hiện chương trình khai thác ở Đông dương
Thực hiện chương trình khai thác lần thứ hai ở Đông Dương sau chiến tranh, tư bản tài chính Pháp đã tăng cưòng đầu tư vào đông dương: Việt Nam - Miên( CamPuchia) – Lào với quy mô và tốc độ nhanh gấp nhiều lần so với thời kì trước chiến tranh. Riêng đối với Việt Nam, từ 1924 đến 1929 tổng số vốn đầu tư vào Việt Nam đã gấp hơn 6 lần vốn đầu tư vào trong 20 năm trước chiến tranh
Hai ngành được đầu tư nhiều nhất là nông nghiệp và công nghiệp
Về nông nghiệp, thực dân Pháp đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất của nông dân để mở thêm đồn điền ( chủ yếu là đồn điền cao su)
Về công nghiệp, đẩy mạnh khai mỏ ( chủ yếu là mỏ than) đồng thời còn mở thêm một số xí nghiệp chế biến không cạnh tranh với công nghiệp nước Pháp( sợi, rượu, diêm, đường…)
Về thương nghiệp, độc chiếm thị trường ( dựng hàng rào thuế quan, đánh thuế nặng vào hàng nhập của các nước khác…). Giao thông vận tải được phát triển, cả về đường sắt lẫn đường bộ và đường biển. Tất cả các hoạt động trên đều do ngân hang Đông Dương nắm.
Để phục vụ đắc lực cho chính sách khai thác, bóc lột kinh tế, thực dân Pháp còn ra sức tăng cường bộ máy cai trị, đàn áp mang tính chất quân sự và thi hành chính sách văn hoá giáo dục nô dịch.
Tình hình đó làm cho nền kinh tế thuộc địa ở Việt Nam có những chuyển biến quan trọng. Nhưng chính sách khai thác thuộc địa về cơ bản vẫn không thay đổi. Thực dân Pháp hết sức hạn chế công nghiệp phát triển, nhất là công nghiệp nặng, làm cho Việt Nam vẫn là một nước có nền nông nghiệp lạc hậu, què quặt phụ thuộc vào kinh tế Pháp.
Câu 2. Ảnh hưởng của cuộc khai thác thuộc địa lần hai của thực dân Pháp đối với sự phân hoá giai cấp trong xã hội Việt Nam?
Chính sách khai thác thuộc địa sau chiến tranh của thực dân Pháp đã đưa tới hậu quả về mặt xã hội chính trị làm cho sự phân hoá giai cấp ở Việt Nam thêm nhanh chóng và sâu sắc hơn.
a. Các giai cấp cũ
Đối với giai cấp địa chủ, trước sau thực dân Pháp vẫn áp dụng chính sách dung dưỡng để làm chỗ dựa cho nền thống trị của chúng. Sau chiến tranh, giai cấp địa chủ Việt Nam đã tăng thêm về số lượng và thế lực cùng với sự mở rộng khai thác của Pháp ( được mặc sức cướp đoạt ruộng đất của dân), đồng thời tăng cường đàn áp về chính trị đối với nông dân. Tuy nhiên cũng có một bộ phận địa chủ nhỏ và vừa có tinh thần yêu nước, nên có tham gia phong trào yêu nước khi có điều kiện
Giai cấp công nhân chiếm trên 90% số dân là nạn nhân chủ yếu của cuộc khai thác thuộc địa, gánh hậu quả nặng nề của chính sách cướp đoạt ruộng đất, sưu cao thuế nặng. Bị xô đẩy vào một quá trình bần cùng hoá và phá sản hàng loạt, không lối thoát vì bị tước đoạt ruộng đất mà chỉ một số ít được tiếp nhận vào các cơ sở kinh tế của Pháp.
b. Các giai cấp mới
Giai cấp tư sản ra đời sau chiến tranh ( kinh doanh trong các ngành dịch vụ, chế biến nông sản, công nghiệp nhẹ như bông vải sợi, xay xát, xà phòng…). Vừa ra đời đã bị đế quốc, tư bản nước ngoài chén ép, kìm hãm nên thế lực rất nhỏ yếu. Phát triển đến một mức nào đó thì phân hoá thành hai bộ phận: tầng lớp tư sản mại bản có lợi ích kinh tế gắn liền với thực dân Pháp nên câu kết chặt chẽ với chúng cả về kinh tế và chính trị;