TIẾT 17, 18
VIỆT BẮC
Tố Hữu
A. MỤC TIÊU BÀI DẠY
Gíup HS:
- Cảm nhận được tình cảm thiết tha, lòng biết ơn sâu nặng của người cán bộ cách mạng đối với Việt Bắc và sự gắn bó của VB đối với cách mạng qua dòng gồi tưởng về cảnh và người ở chiến khu VB
- Thấy được nghệ thuật giàu tính dân tộc của bài thơ, thể hiện trong kết cấu, hình ảnh, giọng điệu, thể thơ và ngôn ngữ
B. CHUẨN BỊ
1. Gíao viên: SGK, SGV, Tư liệu tham khảo
2. Học sinh: bài soạn, SGK, sách bài tập
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Kiểm tra bài cũ:
- Phân tích bức tranh núi rừng Tây Bắc và những cuộc hành quân gian khổ của đoàn quân Tây Tiến qua nỗi nhớ của tác giả
- Phân tích bức chân dung của người lính Tây Tiến qua nỗi nhớ của tác giả
2. Giới thiệu bài mới: Việt Bắc là một trong những đỉnh cao của thơ Tố Hữu, cũng là một trong những thi phẩm xuất sắc nhất của văn học VN thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp
3. Nội dung bài mới



HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ GS

NỘI DUNG BÀI DẠY



GV: đọc tiểu dẫn và cho biết bài thơ được sáng tác tring hoàn cảnh nào? Cảm xúc bao trùm?
HS: dựa vào tiểu dẫn và bài thơ trả lời
GV: nhận xét, bổ sung







GV: nhận xét kết cấu của đoạn trích bài thơ. Nó có tác dụng ntn trong việc thể hiện tư tưởng, tình cảm trong đoạn trích?
HS: nhận xét, so sánh với ca dao
GV: nhận xét, định hướng




HS: đọc 8 câu đầu
GV: nhận xét cách sử dụng hai từ mình và ta. Việc sử dụng có khác gì so với ca dao?
HS: nhận xét, so sánh
GV: định hướng







HS: đọc câu 25 – 52
GV: hình ảnh nào của thiên nhiên, con người, cuộc sống sinh hoạt của VB được nhà thơ tái hiện?
HS: chia nhóm thảo luận, trình bày
GV: nhận xét, định hướng



























HS: đọc 53 – 88
GV: khí thế hào hùng của cuộc kháng chiến được tái hiện qua những hình ảnh, sự việc nào? Bút pháp, giọng điệu ra sao?
HS: trao đổi, trả lời
GV: định hướng

















4. Củng cố
GV: hãy phân tích tính dân tộc trong nội dung và nghệ thuật của đoạn trích
HS: phân tích, lí giải
GV: nhận xét, bổ sung



GV: hướng dẫn thực hiện bài tập nâng cao
HS: thảo luận, đại diện trình bày
GV: nhận xét, định hướng

5. Dặn dò
- Đọc tri thức đọc hiểu
- Trả lời câu hỏi hướng dẫn học bài Bác ơi





I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Hoàn cảnh sáng tác:
- Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, tháng 15 – 1954, cơ quan Trung ương Đảng và chính phủ chuyển từ VB về Hà Nội. Tố Hữu là một trong những người từng gắn bó với VB, phải chia tay với nơi này
- Cuộc chia tay đầu lưu luyến, bịn rịn của những người từng sống gắn bó, đầy ân tình với những hồi ức đẹp đẽ và sự khẳng định nghĩa tình thuỷ chung, hướng về tương lai tươi sáng
2. Kết cấu


- Theo lối đối đáp quen thuộc của ca dao, dân ca -> không chỉ là lời hỏi đáp mà còn là sự hô ứng, đồng vọng ngân vang
- Là lời độc thoại của tâm trạng, sự phân thân -> tâm trạng được bộc lộ đầy đủ và sân sắc hơn
- Thể thơ lục bát, âm điệu ngọt ngào như lời ru -> đưa người đọc vào thế giới tâm tình đằm thắm, giàu ân nghĩa
=> Kỉ niệm và nỗi nhớ tha thiết -> không gian và thời gian tâm tưởng cho bài thơ
II. ĐỌC HIỂU
1. Cách sử dung hai từ mình và ta
- Mình, ta: tiếng gọi, cách xưng hô đầy thân thiết, cảm mến -> đại từ truyền thống của ca dao
- Mình: người về miền xuôi (cán bộ kháng chiến)
- Ta: người ở lại ( đồng bào VB và cả núi rừng VB)
- Mình – ta có sự chuyển hóa, trong ta có mình, trong mình có ta, hai mà như một, thống nhất hòa hợp -> sự