Tiết 15 + 16 THỰC HÀNH
MỔ QUAN SÁT GIUN ĐẤT
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Học sinh nhận biết được loài giun khoang, nhận biết và chỉ rõ được cấu tạo ngoài (đốt, vòng tơ, đai sinh dục). Thấy được cách di chuyển của giun đất.
2. Kĩ năng
- Tập cách xử lý mẫu vật sống. Cách quan sát mẫu vật sống.
- Sử dụng các dụng cụ thực hành (khay, bàn để mẫu vật, kim nhọn, panh. ...), dùng kính lúp quan sát.
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức tự giác, kiên trì và tinh thần hợp tác trong giờ học thực hành.
4. Định hướng phát triển năng lực học sinh.
- Hình thành năng lực hợp tác nhóm, khả năng thuyết trình.
- Năng lực tư duy phân tích, thực hành, quan sát so sánh phát hiện kiến thức.
II. CHUẨN BỊ
- GV: Hình thức tổ chức: dạy học theo nhóm. Phương pháp: trực quan, thực hành, hoạt động nhóm.
Các tình huống: HS không chuẩn bị được mẫu giun.
GV chuẩn bị thêm một số mẫu giun đất.
Bộ đồ thực hành cần thiết.
Tranh câm hình 16.1 – 16.3 SGK.
Phiếu thực hành.
- HS: Mỗi nhóm Chuẩn bị :1-2 con giun đất
Cá nhân HS tìm hiểu trước bài 15, 16.
III. TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC
Tiết 15:
1. Hướng dẫn ban đầu:
1.1. GV giới thiệu nội dung bài thực hành: quan sát cấu tạo ngoài và mổ - quan sát cấu tạo trong của giun đất.
- GV giới thiệu bộ dụng cụ thực hành và cách sử dụng các dụng cụ gồm: khay mổ, bàn gim, kim gim, dao , kéo, panh, kim nhọn, kim mũi mác.
1.2. Lý thuyết vận dụng cho bài thực hành: HS tìm hiểu trước ở nhà nội dung bài 15, 16 sgk.
1.3. Một số lưu ý:
- Mẫu giun: cần con giun to, dài khoảng 15cm – 25cm.
- Quan sát cách di chuyển trước.
- Rửa sạch đất và làm giun chết trong hơi ê te hay cồn loãng trước khi quan sát cấu tạo ngoài và mổ giun.
- Khi gim gium vào bàn gim, cần gim chếch mũi gim 45 độ để khi mổ không bị vướng và dễ quan sát.
- Mổ mặt lưng và quan sát trong môi trường ngập nước.( đối với động vật không xương sống)
1.4. Quy trình thực hành:
Hoạt động 1: Quan sát cấu tạo ngoài
Sử lí mẫu: rửa sạch đất và làm chết giun
Quan sát cấu tạo ngoài:
- Xác định đầu đuôi, mặt lưng mặt bụng
- Xác định các vòng tơ ở mỗi đốt.
- Xác định đai sinh dục và các lỗ sinh dục.
Hoạt động 2: Mổ và quan sát cấu tạo trong.
Cách mổ: Theo các bước sgk/57
Quan sát cấu tạo trong.
- Xác định và chỉ ra được hệ tiêu hóa và hệ sinh dục.
- Gỡ bỏ ống tiêu hóa và hệ sinh dục để quan sát và chỉ ra được hệ thần kinh.
Hoạt động 3: Đánh giá bài thực hành bằng phiếu thực hành:
1.5. Tiêu chí đánh giá sản phẩm thực hành:
- Mẫu giun to, dài đạt 15 cm – 25 cm.
- Gim mẫu mổ chắc chắn không bị che tầm nhìn khi thực hiện thao tác và quan sát.
- Mổ đúng mặt lưng.
- Chỉ ra được các hệ cơ quan: hệ tiêu hóa, cơ quan sinh dục và hệ thần kinh.
- Thành viên trong nhóm hoạt động tích cực hiệu quả, hợp tác tốt.
1.6. Chia nhóm:
- Chia lớp thành 4-6 nhóm, mỗi nhóm 6-8 học sinh ( Tùy thuộc vào số bộ đồ mổ của nhà trường)
- Gv kiểm tra sự chuẩn bị mẫu vật của HS.
2. Hướng dẫn thường xuyên.
Hoạt động 1: Quan sát cấu tạo ngoài.
GV đưa một số câu hỏi:
? Em tìm thấy giun đất ở đâu?
? Môi trường sống của giun đất có đặc điểm gì?
? Giun đất em bắt được thuộc ngành giun nào?
? Quan sát kỹ cơ thể của giun đất, em thấy có đặc điểm gì?
- GV giới thiệu về Ngành giun đốt. Đại diện : Giun đất.
1. Cách xử lí mẫu
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS

- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK ở mục ( trang 56 và thao tác luôn.



- Yêu cầu HS trình bày cách xử lí mẫu?
- GV kiểm tra mẫu thực hành, nếu nhóm nào chưa làm được, GV hướng dẫn thêm