Ngày soạn: 28 /02/2015
Ngày giảng: /03/2015

Bài 24- Tiết 127: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý
I.Mục tiêu
1. Mục tiêu chung
- Hiểu thế nào là nghĩa tường minh và hàm ý.
- Xác định được nghĩa tường minh và hàm ý trong câu.
- Biết sử dụng hàm ý trong giao tiếp hàng ngày.
2. Trọng tâm kiến thức.
a. Kiến thức.
- Khái niệm của nghĩa tường minh và hàm ý
- tác dụng của việc tạo hàm ý trong giao tiếp.
b. Kĩ năng
- Nhận biết được nghĩa tường minh và hàm ý.
- Giải đoán được hàm ý trong văn cảnh cụ thể.
- Sử dụng hàm ý sao cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp .
II. Chuẩn bị
GV: Máy chiếu
III. Phương pháp / kĩ thuật dạy học
- quy nạp., phân tích ngôn ngữ/thảo luận nhóm, trình bày một 1p
IV. Các bước lên lớp
1. Ổn định tổ chức. 1’
2. Tiến tình tổ chức hoạt động dạy học.
Hoạt động 1: Khởi động: 3’
GV đưa tình huống (S1)
HS quan sát- GV đưa ra câu hỏi
Em hãy cho biết cô giáo muốn hỏi học sinh điều gì?
HS TL – GV chiếu – dẫn vào bài
Hoạt động của thầy và trò
Tg
Nội dung cơ bản

HĐ2.Hình thành kiến thức mới.
- Mục tiêu: Khái niệm nghĩa tường minh và hàm ý , tác dụng của việc tạo hàm ý trong giao tiếp hàng ngày
- Cách tiến hành.
Gv chiếu bt S2
HS đọc đoạn văn
H: Nêu nội dung chính của đoạn văn trên ?
HS: Kể lại giờ phút chia tay giữa anh thanh niên và nhà hoạ sĩ ,cô kĩ sư)
H: Trong giờ phút chia tay anh thanh niên đã nói mấy câu ? Đó là những câu nào ?
HS: câu: 1. Trời ơi chỉ còn có 5 phút
câu 2. Ô! cô còn quên ...

GV y/c hs chú ý câu 1
H : Qua câu nói thứ nhất em hiểu anh thanh niên muốn nói điều gì ? Vì sao anh không nói thẳng điều đó với ông họa sĩ và cô kĩ sư ?
HS HĐN 4-2P-> 1 nhóm báo cáo, các nhóm khác nx, bs
GV kl- ghi bảng
Anh thanh niên muốn nói thời gian trôi đi quá nhanh sắp đến giờ phải chia tay anh rất tiếc
H: Trong câu nói của anh thanh niên có từ ngữ nào diễn tả trực tiếp điều anh muốn nói ? Dựa vào đâu mà có được khẳ năng suy ý đó?
HSTL: Trong câu nói của anh thanh niên không có từ ngữ nào diễn tả trực tiếp điều anh muốn nói
Dựa vào ẩn ý bên trong mà các từ ngữ đó thể hiện)
GV bs : Dựa vào ngữ cảnh( H /c sống và làm việc của anh thanh niên)
H : Câu nói thứ 2 của anh thanh niên có ẩn ý gì không ?Vì sao ?
HS TL
GV ghi

GVKQ: Như vậy trong giờ phút chia tay anh thanh niên đã nói 2 câu .Trong câu nói thứ nhất ngoài việc thông báo là thời gian chỉ còn 5 phút ,còn thể hiện thái độ tiếc nuối khi thời gian trôi qua nhanh.
Câu nói thứ hai chỉ có nội dung duy nhất là thông báo cho cô gái biết cô còn quên một chiếc khăn mùi soa.
GVKĐ:
Câu 1 là câu có chứa hàm ý
Câu 2 là câu chỉ có nghĩa tường minh
H : Vậy em hiểu thế nào là nghĩa tường minh ? thế nào là hàm ý ?
HS TL – GV chốt ghi nhớ
HS đọc ghi nhớ - khái quát nd chính
GV nhấn mạnh : Cần phân biệt rõ :
- Nghĩa tường minh là nghĩa được nói ra một cách trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
- Hàm ý : là nghĩa ko được nói ra một cách trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
GV đưa bt 2 để khắc sâu kt S3
H : Em hãy lấy một vd và nêu hàm ý ?
HS :
A : Trời nóng quá.
B: Mất điện rồi
( Hàm ý: Không bật được quạt)

GV chiếu bt S4
HS đọc và thực hiện yêu cầu
HS HĐN 4- 3p, 1 nhóm báo cáo, nhóm khác nhận xét, bs.
GV KL – chiếu S5
GV nhấn mạnh: ta có thể hiểu được hàm ý qua thái độ cử chỉ, hành động của người nói.
GV chiếu bt