Ngày soạn: 25/11/2009
Ngày giảng: 27/11/2009

CHƯƠNG 4: PHẢN ỨNG OXI HÓA – KHỬ
TIẾT 29 - 30: PHẢN ỨNG OXI HÓA – KHỬ

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
HS biết:
Các bước lập phương trình phản ứng oxi hoá – khử
Ý nghĩa của phản ứng oxi hoá – khử
HS hiểu:
Cách xác định chất oxi hoá, chất khử, sự oxi hoá, sự khử.
Thế nào là phản ứng oxi hoá – khử
2. Kĩ năng
Phân biệt phản ứng oxi hoá – khử với phản ứng không phải phản ứng oxi hoá – khử.
Lập phương trình phản ứng oxi hoá – khử bằng phương pháp thăng bằng electron
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
GV:
HS:
III. PHƯƠNG PHÁP
Tạo tình huống, nêu vấn đề
IV. TỔ CHỨC GIỜ HỌC
1. Khởi động
Mục tiêu: Tái hiện kiến thức, tạo hứng thú học bài mới.
Thời gian: 5p
Cách tiến hành:
GV gọi 1 HS nêu lại sự oxi hóa, sự khử, chất oxi hóa, chất khử đã học ở THCS.
2. Hoạt động 1: Tìm hiểu phản ứng có sự tham gia của oxi.
* Mục tiêu: Sự khử, sự oxi hóa, chất khử, chất oxi hóa trong phản ứng có oxi tham gia.
* Thời gian: 15p
* Cách tiến hành:
Bước 1:
GV y/c HS thảo luận cặp 5p xác định số oxi hóa, sự khử, sự oxi hóa của các nguyên tố trong 2 phương trình sau:
4Na + O2 → 2Na2O (1)
CuO + H2 → Cu + H2O (2)
HS thực hiện
Bước 2:
GV gọi đại diện 1 số cặp trình bày, y/c HS khác theo dõi, nhận xét và bổ sung.
HS thực hiện
Kết luận:
GV nhận xét, bổ sung và chốt kiến thức
+ Phản ứng (1): Sự chiếm oxi của Na là sự oxi hóa →Na là chất khử → Số oxi hóa của Na tăng: 0 → +1
Sự nhường oxi của O2 là sự khử → O2 là chất oxi hóa → Số oxi hóa của O giảm: 0→ - 2
+ Phản ứng (2): Sự chiếm oxi của H2 là sự oxi hóa → H2 là chất khử → Số oxi hóa của H2 tăng: 0 → +1
Sự nhường oxi của Cu+2 là sự khử → Cu+2 là chất oxi hóa → Số oxi hóa của Cu+2 giảm: +2→ 0


3. Hoạt động 2: Tìm hiểu phản ứng không có sự tham gia của oxi
* Mục tiêu: Sự khử, sự oxi hóa, chất khử, chất oxi hóa trong phản ứng không có oxi tham gia.
* Thời gian: 15p
* Cách tiến hành:
Bước 1:
GV y/c HS thảo luận cặp 5p và xác định số oxi hóa của các nguyên tố trong 2 phản ứng sau và dự vào định nghĩa chất oxi hóa, chất khử, sự oxi hóa, sự khử ở trên hãy xác định chất oxi hóa, chất khử, sự oxi hóa, sự khử của các nguyên tố:
H2 + Cl2 → 2HCl (3)
Al + Cl2 → AlCl3 (4)
HS thực hiện
Bước 2:
GV gọi đại diện 1 số cặp trình bày, y/c HS khác theo dõi, nhận xét và bổ sung.
HS thực hiện
Bước 3:
GV thông báo: Những phản ứng này là phản ứng oxi hóa - khử. Vậy phản ứng oxi hóa - khử là gì?
HS trình bày
Kết luận:


- Số oxh của hđro tăng từ 0 lên +1. Hiđro là chất khử. Sự làm tăng số oxh của hiđro là sự oxh hiđro
- Số oxh của clo giảm từ 0 xuống -1. Clo là chất oxh. Sự làm giảm số oxh của clo là sự khử clo


- Số oxh của Al tăng từ 0 lên +3. Al là chất khử. Sự làm tăng số oxh của Al là sự oxh Al
- Số oxh của clo giảm từ 0 xuống -1. Clo là chất oxh. Sự làm giảm số oxh của clo là sự khử clo
Vậy :
+ Chất khử (chất bị oxi hóa) là chất nhường electron.
+ Chất oxi hóa (chất bị khử) là chất nhận electron.
+ Sự oxi hóa (quá trình oxi hóa) là sự nhường electron.
+ Sự khử (quá trình khử) là sự nhận electron.
Phản ứng oxi hóa - khử là phản ứng hóa học trong đó có sự thay đổi số oxi hóa của một số nguyên tố
Lưu ý : Phản ứng oxi hóa - khử bao giờ cũng xảy ra đồng thời sự oxi hóa và sự khử.


4.