SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
MỤC LỤC
Tên đề mục
A. PHẦN MỞ ĐẦU.
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1. Cơ sở lí luận.
2. Cở sở thực tiễn
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp nghiên cứu lí luận.
2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
V. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
VI. PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU.
B. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI.
I.THỰC TRẠNG VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG
THCS HIỆN NAY:
1. Thuận lợi.
2. Khó khăn.
3. Khảo sát thực tế:
II. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Xác định mục tiêu Khởi động
2. Kỹ thuật cơ bản xây dựng hoạt động khởi động
3. Yêu cầu của hoạt động khởi động trong giờ học văn
4. Các biện pháp của hoạt động khởi động
C. KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÓ SO SÁNH ĐỐI CHỨNG.
I. SO SÁNH ĐỐI CHỨNG VỚI KẾT QUẢ KHẢO SÁT BAN ĐẦU.
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
D. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
I. Kết luận.
1

Trang

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
II. Khuyến nghị.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1. Cơ sở lí luận.
Văn học là một bộ môn nghệ thuật sáng tạo ngôn từ bằng hình tượng. Có thể coi
mỗi một tác phẩm văn học là một viên ngọc trong cuộc sống. Văn học cũng được coi là
một môn học đặc biệt, đòi hỏi người dạy, người học phải say mê, suy ngẫm, phải hào hứng
khi tiếp cận thì chúng ta mới hiểu, mới làm rõ được vấn đề. Nhưng dạy văn, học văn là
một nghệ thuật. Nó vốn không ưa lặp lại nhàm chán, mà cần đến sự sáng tạo và linh hoạt
trong tất cả các hoạt động của giờ học.
Trong đó, hoạt động khởi động đóng vai trò quan trọng trong gờ học. Nó là hoạt
động khởi đầu nên có tác động đến cảm xúc, trí tuệ của người học trong toàn tiết học. Nếu
tổ chức tốt hoạt động này sẽ tạo ra một tâm lý hưng phấn, tự nhiên để lôi kéo học sinh vào
giờ học. Hơn nữa, nếu càng đa dạng thì sẽ luôn tạo nên những bất ngờ thú vị cho học sinh.
Vì thế người học sẽ không còn cảm giác mệt mỏi, nhàm chán, nặng nề, lo lắng như khi
giáo viên kiểm tra bài cũ. Các em sẽ được thoải mái tham gia vào hoạt động học tập mà
không hề hay biết. Giờ học cũng bớt sự căng thẳng khô khan.
Nhưng thực tế dạy học lại cho thấy rất nhiều giáo viên khó kiếm tìm được một cách
khởi động để cho tiết học sinh động, hấp dẫn hoặc có tổ chức nhưng hiệu quả không cao
do hình thức tổ chức nhàm chán, rời rạc, nặng về kiến thức...
Vậy làm thế nào để tổ chức hoạt động khởi động mạng lại hiệu quả, tạo hứng thú
cho học sinh đó là điều tôi luôn trăn trở. Đó là lý do tôi sử dụng đa dạng hóa các hoạt động
khởi động trong các giờ dạy học môn Ngữ văn để tạo hứng thú cho học sinh.
Một số năm học gần đây, tôi đã sử dụng đa dạng hóa các hoạt động khởi động trong
các giờ dạy học môn Ngữ văn và đã nhận được sự hưởng ứng tham gia tích cực, sôi nổi
của các em học sinh. Giờ học trở nên thú vị, nhẹ nhàng, học sinh có một tâm thế tốt để tiếp
thu bài. Do đó giờ dạy đạt hiệu quả hơn, chất lượng bộ môn được nâng lên.
2. Cở sở thực tiễn.
Trong những năm gần đây, với sự phát triễn của khoa học công nghệ, đặc biệt là
những trò chơi Game trên mạng ngày càng thu hút đông đảo giới trẻ mà phần đa là học
sinh. Các em thích chơi những trò chơi hành động mà sao nhãng việc học tập chuẩn bị
hành trang cho tương lai sau này. Chính vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học theo bốn
hoạt động là tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình học. Phần khởi động là hoạt động
đầu tiên, hoạt động này nhằm giúp học sinh huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh
2

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”

nghiệm của bản thân về các vấn đề có nội dung liên quan đến bài học mới. Hoạt động khởi
động sẽ kích thích tính tò mò, sự hứng thú, tâm thế của học sinh ngay từ đầu tiết học. Hoạt
động khởi động thường được tổ chức thông qua hoạt động cá nhân hoặc hoạt động nhóm
sẽ kích thích sự sáng tạo, giúp học sinh hình thành năng lực hợp tác, tinh thần học hỏi,
giúp đỡ nhau khi thưc hiện nhiệm vụ. Chuẩn bị phần khởi động như thế nào cho hiệu quả
phải dựa vào nội dung bài, đối tượng học sinh và cả điều kiện của giáo viên.                                        
Tôi nhận thấy từ nhiều năm nay, phương pháp dạy học văn đã rất chú ý đến khâu
tạo tâm thế học văn cho học sinh. Một trong những mục đích của giờ văn là làm sao gây
được rung động thẩm mỹ, giáo dục nhân cách cho học sinh. Nhưng việc tiếp thu kiến thức,
đặc biệt là kiến thức văn chương, lại không thể mang tính ép buộc. Nó chỉ thực sự hiệu
quả khi bắt nguồn từ sự tự nguyện hay có cảm giác thích thú. Thiết nghĩ, trong cuộc sống
hay trong dạy – học, bước khởi đầu luôn là bước tạo nền tảng, tâm thế. Nền tảng vững,
tâm thế tốt thì các hoạt động phía sau mới hiệu quả. Và ngược lại, nếu khởi đầu không tốt
thì các hoạt động khác cũng vô cùng khó khăn.
Hoạt động khởi động dù chỉ là một khâu nhỏ, không nằm trong trọng tâm kiến thức
cần đạt nhưng nó có tác dụng tạo tâm thế thoải mái, nhẹ nhàng, hưng phấn cho học sinh
vào đầu giờ học. Điều đó có nghĩa là nó sẽ ảnh hưởng lớn đến toàn bộ bài dạy. Vậy nên
nếu vì nó chỉ là khâu nhỏ mà bỏ qua thì là một sai lầm lớn. Hơn nữa xét từ góc độ tâm lý
lứa tuổi và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh ở giai đoạn lứa tuổi này có thể thấy
rằng nhu cầu tìm hiểu, phát triển tư duy kiến thức, kỹ năng, cảm xúc thẩm mỹ là rất lớn.
Nhưng các em có tư tưởng muốn tự khám phá, thích độc lập trong suy nghĩ, có chủ kiến
của riêng chứ không thích bị áp đặt. Các em không thích một giờ học gò bó, căng thẳng.
Cho nên cách tổ chức hoạt động theo phương châm: học mà chơi, chơi và học là một cách
hay để lôi kéo, tạo tâm thế thoải mái cho học sinh.
Từ thực tiễn trên, chúng tôi rất boăn khoăn, lo lắng làm thế nào để chất lượng dạy học
môn Ngữ văn đạt được kết quả tốt, góp phần bồi dưỡng thêm tình yêu văn chương và nền
văn hóa lâu đời của dân tộc đến với tất cả các em học sinh? Trên cơ sở đó, tôi chọn đề tài:
“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ văn”
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Đưa ra những giải pháp dạy học tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động
khởi động môn Ngữ văn ở trường THCS.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
Học sinh khối 9.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
1. Phương pháp nghiên cứu lí luận.
Sưu tầm tài liệu: sách, báo, tạp chí, tài liệu mạng có liên quan đến công tác dạy học
và thực trạng học sinh ở các trường trung học phổ thông.

3

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
Tiến hành đọc, phân tích tổng hợp, hệ thống hóa tư liệu thu được làm cơ sở để đề
xuất những giải pháp cần thiết trong quá trình dạy học.
Để giải quyết có kết quả yêu cầu, nhiệm vụ đã đặt ra của đề tài, tôi đã sử dụng một số
phương pháp lý luận như: thống kê, phân loại, phân tích, so sánh và tổng hợp...
2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
Tiến hành phỏng vấn giáo viên và học sinh để thu thập thông tin cần thiết phục vụ
cho việc phân tích, đánh giá đúng, khách quan thực trạng vấn đề nghiên cứu.
Sử dụng phương pháp dạy học dự án, phương pháp đàm thoại gợi mở, phương pháp
kĩ thuật phòng tranh cùng các phương pháp nghiên cứu thực tiễn như: quan sát, điều tra...
kết hợp với việc trải nghiệm thực tế giảng dạy làm cơ sở để đề xuất những giải pháp dạy
học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
V. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
Để thực hiện tốt đề tài nghiên cứu, bản thân tôi thực hiện các nhiệm vụ:
- Nghiên cứu cơ sở lí luận về phương pháp dạy học.
- Nghiên cứu về đặc điểm tâm sinh lí của học sinh THCS.
- Phân tích thực trạng dạy học môn Ngữ văn ở học sinh THCS.
- Đề xuất những giải pháp cần thực hiện để nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ
văn 9 ở trường THCS.
VI. PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU.
- Phạm vi: Hình thức tổ chức hoạt động khởi động trong môn Ngữ văn 9
- Thời gian: Học kì II -Năm học 2021- 2022 và Học kì I- Năm học 2022-2023.
B. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN.
I. THỰC TRẠNG VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG THCS HIỆN
NAY:
1. Thuận lợi.
Trường tôi là một trường lớn của huyện, tổ khoa học xã hội có 10 giáo viên Ngữ
văn đều yêu nghề, có năng lực chuyên môn giỏi, các giáo viên đạt được rất nhiều thành
tích cấp huyện và thành phố.
Hơn thế số lượng học sinh tương đối đông ( gần 1000 học sinh), nhưng chất lượng
giáo dục và học tập của trường khá cao và có uy tín đối với nhân dân trong huyện.
Mục tiêu hiện nay của nhà trường là đào tạo toàn diện nhằm giúp học sinh phát
triển về năng lực và phẩm chất.
2. Khó khăn:
*Về phía giáo viên
4

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
Một số giáo viên trong quá trình dạy học thường không tổ chức hoạt động khởi động
vì nhiều lí do: lo lắng vì thời gian không đủ cho kiến thức bài dạy; không biết tổ chức như
thế nào; sợ hoạt động gây ồn ảnh hưởng lớp học khác...Vì vậy, trong quá trình dạy, dù rất
cố gắng, một số giáo viên cũng không thể lôi kéo sự tập trung của học sinh, hiệu quả giờ
học chưa cao.
* Về phía học sinh
Vẫn còn nhiều học sinh chưa có ý thức tự giác trong học tập, mải chơi, bị lôi cuốn
vào các trò chơi điện tử làm ảnh hưởng đến chất lượng học tập của các em. Các em hầu
hết là người miền núi, kinh tế còn khó khăn nên việc học chưa được gia đình quan tâm
nhiều.
Trong một lớp học khả năng tiếp thu của mỗi em học sinh là khác nhau cho nên
hứng thú của mỗi em trong mỗi giờ học cũng sẽ khác. Bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều học
sinh có thói quen thụ động trong học tập. Các em không thích học, không đọc tác phẩm,
không quan tâm nhiều đến hành trình tự khám phá mà cơ bản là ghi chép và dựa vào các
tài  liệu có sẵn để làm bài kiểm tra. Nhiều học sinh còn có biểu hiện uể oải, mệt mỏi trong
giờ học. Thói quen lười vận động, lười tư duy, học tập hời hợt, không hứng thú đã ảnh
hưởng không nhỏ đến kết quả học tập.
Nguyên nhân của vấn đề này không chỉ bởi chủ quan các em mà phần lớn do giáo
viên chưa chú tâm trong việc tổ chức hoạt động Khởi động tạo tâm thế, đặt ra những tình
huống có vấn đề để đưa học sinh vào thế chủ động tiếp nhận bài học, hứng thú tham gia
các hoạt động, có ý thức tìm tòi giải quyết các vấn đề đặt ra trong giờ học.  
3. Khảo sát thực tế:
Qua khảo sát về sở thích học văn trong năm học trước, tôi thu được kết quả như sau:
Lớp Sĩ số
Trước khi áp dụng biện pháp
Không

%

hứng thú
9A

39

27

Hứng

%

thú
69,23

12

32,77

9B
36
25
69,44
11
30,56
II. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: MỘT SỐ HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT
ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1. Xác định mục tiêu Khởi động
Việc thay đổi hình thức khởi động từ việc chỉ dùng một vài câu để dẫn dắt vào bài
thay bằng việc tổ chức khởi động thành một hoạt động để học sinh được tham gia trực tiếp
gải quyết vấn đề khởi động; Hoạt động khởi động phải xác định rõ mục tiêu cần đạt,
phương pháp và kỹ thuật tổ chức, phương tiện cần dùng; chuyển giao nhiệm vụ cho học
sinh một cách rõ ràng. Nhiệm vụ khi chuyển giao cho học sinh trong hoạt động khởi động
cần kiểm kê lại kiến thức của học sinh, tạo hứng thú cho học sinh, tạo ra tình huống có vấn
đề để dẫn dắt học sinh vào phần hình thành kiến thức mới.
5

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
2. Kỹ thuật cơ bản xây dựng hoạt động khởi động
Với phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, khởi động
cần tổ chức thành hoạt động để học sinh trực tiếp tham gia nên sẽ cần lượng thời gian
nhiều hơn. Vì vậy khi xây dựng kịch bản cho hoạt động khởi động, giáo viên cần lưu ý
không lấy những nội dung không thiết thực với bài học, tránh lấy những nội dung mang
tính chất minh họa mà cần cụ thể: sử dụng nội dung bài học để khởi động, sao cho trong
khởi động sẽ bao quát được nội dung bài học, qua đó giúp giáo viên biết được học sinh đã
có kiến thức gì trong bài mới và chưa biết gì để khai thác sâu vào những nội dung học sinh
chưa biết.
 Hoạt động khởi động là bước “ thực hiện các động tác nhẹ trước khi thực hiện công
việc” nên việc khởi động cũng cần nhẹ và sinh động để tạo sự hấp dẫn cho học sinh. Việc
đặt câu hỏi hay tình huống khởi động cần chú ý tạo được hứng thú cho học sinh: để học
sinh được thực hiện nhiệm vụ, được tham gia trả lời câu hỏi hoặc tham gia vào các tình
huống khởi động. Câu hỏi/tình huống đưa ra ở phần này cũng cần có nhiều mức độ trong
đó nhất thiết phải có câu dễ học sinh nào cũng có thể trả lời được. Khi các em trả lời được
sẽ phần nào sẽ cảm thấy vui vẻ, thích thú để tạo tâm lý tốt khi vào bài học. Ở mỗi hoạt
động khởi động đều xuất phát từ nội dung bài học, nhưng nếu tình huống nào đưa ra học
sinh cũng giải quyết được thì các em sẽ không có hứng thú tìm hiểu kiến thức mới, không
kích thích được trí tò mò và nhu cầu học tập một cách chủ động và tích cực của các em.
Khi áp dụng tổ chức hoạt động Khởi động cho tất cả các tiết học ở các lớp thì người
giáo viên nên lưu ý: Kế hoạch hoạt động đã xây dựng cần có sự điều chỉnh cho phù hợp
với đặc điểm học sinh của từng lớp; tránh việc xây dựng một tình huống cố định dùng
chung cho tất cả các lớp trong cùng một khối. Phương án xây dựng tình huống khởi động
giữa các tiết, các bài học nên có sự đổi mới về hình thức, phương pháp; tránh sự nhàm
chán cho học sinh khi tiết học nào cũng tổ chức hoạt động khởi động theo kiểu “đến hẹn
lại lên” với các bước tuần tự như nhau.
3. Yêu cầu của hoạt động khởi động trong giờ học văn
Khi thực hiện hoạt động này giáo viên cần đảm bảo ba yêu cầu cơ bản sau:
- Thời gian khởi động: Đây là một hoạt động quan trọng nhưng cần phải ngắn gọn
khoảng 5 đến 7 phút để đảm bảo tiến trình bài dạy tránh lan man, dài dòng sa đà ở phần
này mà bị hụt ở phần sau.
- Hình thức khởi động: Cần đa dạng linh hoạt, sáng tạo, có thể thay đổi hình thức
khởi động theo nội dung từng bài và đối tượng học sinh từng lớp để đảm bảo đây là hoạt
động mang lại hiệu quả.
+ Có thể khởi động bằng các hình thức: tổ chức chơi trò chơi đuổi hình bắt chữ;
ai nhanh hơn; giải ô chữ; chiếc nón kỳ diệu; vòng quay may mắn; ai là triệu phú, tôi là
thủ lĩnh; ngôi sao may mắn …đưa ra tình huống xem video ảnh trực quan; giáo viên sử
dụng năng khiếu hát, ngâm thơ…
+ Có thể khởi động theo nhiều hình thức hoạt động của học sinh hoạt động cá
nhân hoạt động đôi nhóm cả lớp.
6

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
- Tổ chức khởi động: Hoạt động khởi động linh hoạt theo mỗi bài nên để hoạt
động này đem lại hiệu quả thực sự thì đòi hỏi giáo viên phải nắm vững mục đích, nội dung
kiến thức bài dạy và biết cách tổ chức một cách bài bản, hợp lý, đúng tiến độ theo các
bước. Nếu không làm tốt khâu này lớp học dễ trở nên lộn xộn, mất thời gian và không đạt
được hiệu quả như mong muốn.
4. Các biện pháp của hoạt động khởi động
Biện pháp 1. Hoạt động khởi động thông qua tổ chức các trò chơi
* Mục tiêu: Tạo hứng thú, phát triển tư duy sáng tạo, củng cố kiến thức cho học học
sinh…
* Kĩ thuật và phương tiện tổ chức:
- Ứng dụng phần mềm trò chơi (có âm thanh, hình ảnh sinh động)
- Học sinh hoạt động nhóm hoặc cá nhân.
* Chuẩn bị:
- GV chuẩn bị đồ dung, phương tiện cần thiết, lựa chọn trò chơi phù hợp với mục
tiêu bài học.
* Cách tổ chức trò chơi
Thời gian tổ chức trò chơi khoảng từ 5 – 7 phút cho mỗi trò chơi
- Đầu tiên là giới thiệu trò chơi:
+ Nêu tên trò chơi
+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả, vừa thực hành, nêu rõ luật chơi.
- Sau khi học sinh thi xong, giáo viên nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham
dự, giáo viên có thể nêu thêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần
tránh.
- Thưởng – phạt: Thưởng bằng nhiều hình thức có thể về tinh thần hay vật chất (phần
thưởng nhỏ, đáng yêu) để khích lệ học sinh; phạt bằng những hình thức đơn giản, vui (như
chào các bạn thắng cuộc, hát một bài, nhảy theo một điệu nhạc vui, …)
VD: Khi dạy bài “Đồng chí” giáo viên sử dụng trò chơi: Giải cứu rừng xanh.
- Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết về bài thơ “Đồng chí” kết nối vào bài
học, tạo tâm thế hào hứng cho học sinh và nhu cầu tìm hiểu.
- Nội dung: Giáo viên cho học sinh chơi trò chơi “Giải cứu rừng xanh” và yêu cầu HS trả
lời câu hỏi của GV. Câu hỏi này nhằm tạo không khí và dẫn dắt hs vào bài học.
- Sản phẩm: câu trả lời của HS
- Tổ chức thực hiện: Trò chơi: “Giải cứu rừng xanh”
Luật chơi: Ngôi rừng của chúng ta đang bị những kẻ xấu tấn công. Chúng bắt các loài
động vật giam cầm trong cũi sắt. Các em hãy giải cứu rừng xanh bằng cách trả lời các câu
hỏi. Mỗi đáp án đúng sẽ giải cứu một con vật đáng thương đang bị nhốt trong cũi. Đội nào
giải cứu được nhiều con vật sẽ chiến thắng và giành được một phần quà.
- Hai đội chơi suy nghĩ, trả lời.
- Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần
- Giáo viên nhận xét, đánh giá dẫn dắt vào bài học.

7

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”

8

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
Biện pháp 2: Hoạt động khởi động bài bằng video, hình ảnh, phim tư liệu, clip âm
nhạc, giáo viên hát, ngâm thơ…
*Mục tiêu hoạt động:
Đem lại ấn tượng trực quan về đối tượng nhận thức, taọ hứng thú, kích thích năng
lực tư duy, năng lực tri giác không gian, năng lực sáng tạo nghệ thuật.
*Kĩ thuật và phương pháp tổ chức:
Giáo viên có thể lựa chọn video bài hát, phóng sự, trích đoạn phim, câu chuyện,
tranh ảnh … có nội dung liên quan đến bài học cho học sinh xem sau đó học sinh chia sẻ
trong nhóm hoặc chia sẻ cặp đôi.
Ví dụ 1: Sử dụng video trong phần khởi động khi dạy đoạn trích: Hồi thứ mười bốn
B1. Giao nhiệm vụ: GV cho học sinh theo dõi video về lễ dâng hương kỉ niệm 133
năm ngày Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế và cho biết: Em hãy chia sẽ những điều em đã
biết, những điều em muốn biết những điều về nhân vật này?

- GV bật video về lễ dâng hương kỉ niệm 133 năm ngày Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS quan sát video, lắng nghe và suy nghĩ cá nhân để khắc sâu những điều em đã biết,
tiếp nhận những điều em muốn biết.
- GV hướng dẫn HS quan sát video, có thể tạm dừng video để HS quan sát khung cảnh.
B3: Báo cáo kết quả:
- Học sinh chia sẻ về những điều đã biết, chưa biết và muốn biết
B4: Kết luận, nhận định (GV):
- Nhận xét ý kiến của các em.
- Kết nối vào nội dung bài học.
Ví dụ 2: Giáo viên vận dụng phần năng khiếu âm nhạc trong hoạt động khởi động
bài thơ “Viếng lăng Bác”- Viễn Phương.
9

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
B1. Giao nhiệm vụ: Hôm nay chúng ta được học một tác phẩm thơ rất hay của nhà thơ
Viễn Phương. Bài thơ đã được phổ nhạc thành bài hát. Các con hãy lắng nghe cô thể hiện
ca khúc này và sau khi nghe bài hát các con sẽ chia sẻ cảm xúc cùng cô và các bạn nhé!

- Giáo viên thể hiện ca khúc “Viếng lăng Bác”
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS quan sát video, lắng nghe và cảm nhận
B3: Báo cáo kết quả:
- Học sinh chia sẻ cảm xúc cá nhân
B4: Kết luận, nhận định (GV):
- Nhận xét ý kiến và phần cảm nhận của học sinh.
- Kết nối vào nội dung bài học.
Biện pháp 3. Hoạt động khởi động thông qua hoạt cảnh.
* Mục tiêu hoạt động:
Hình thức đóng vai giúp học sinh phát hiện chi tiết tiêu biểu, hiểu tình cảm, thái độ của
nhân vật, của nhà văn; tạo tâm thế tích cực, phát huy khả năng tổ chức, biên kịch, diễn
xuất.
* Kĩ thuật và cách thức tổ chức:
- Kĩ thuật động não, hoạt động nhóm
- Viết kịch bản
10

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
- Chọn học sinh có khả năng diễn xuất và thực hiện hoạt cảnh, quay video
VD 1: Khi dạy bài “Mùa xuân nho nhỏ”- Thanh Hải, giáo viên sử dụng hoạt cảnh
trong phần khởi động
- Tổ chức thực hiện: Hoạt cảnh: “Lời tự bạch của nhà thơ Thanh Hải”
B1. Giao nhiệm vụ:
- Hs theo dõi hoạt cảnh và nắm bắt thông tin chuẩn bị câu trả lời sau khi xem hoạt cảnh.
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS quan sát video, lắng nghe và trả lời câu hỏi
B3: Báo cáo kết quả:
- Học sinh báo cáo kết quả
B4: Kết luận, nhận định (GV):
- Nhận xét, đánh giá.
- Kết nối vào nội dung bài học.
Ví dụ 2: Hoạt cảnh dạy bài “Sang thu” tôi đã áp dụng trong phần khởi động ở lớp 9B năm
học 2021-2022
- Chuẩn bị sân khấu hóa: rơm rạ, tiếng chim hót, một cành ổi chín trĩu quả
- Hoạt cảnh:
Một nhóm hs mặc đồng phục, đeo cặp sách chạy ùa vào
Hà. Các bạn ơi! Các bạn có thấy bầu trời hôm nay thật trong xanh đúng không nào? Và
không khí cũng dễ chịu nữa chứ?
Trang. Đúng vậy! Thật là dễ chịu quá !(các bạn cùng nhắm mắt và ngửa mặt lên, mũi hít
hà)
Minh. Ôi, các bạn ơi, các bạn có cảm nhận được hương vị đặc biệt nào không?
Hà. Có bạn ơi, mình cũng thấy thoang thoảng trong gió có mùi hương quen lắm.
Cả 3 bạn cùng đồng thanh: A! Mùi hương của ổi chín đấy các bạn ạ.
Trang. Đây rồi bạn ơi! (Tất cả cùng chạy về phía cây ổi)
Minh. Trong không khí se se lạnh của mùa thu cùng hương ổi quyện và trong gió làm
mình nhớ đến bài “Sang thu” của nhà thơ Hữu Thỉnh mà cô giáo đã dạy cho chúng mình
trong tiết học trước đấy.
HS đồng thanh: Ừ, đúng rồi!
Minh. Vẫn còn nhiều điều thú vị về mùa thu mà chúng mình chưa khám phá hết đâu, các
bạn ạ.
Hà. Mình rất thích bài thơ này, vì thế mình đã học và tập ngâm thơ đấy. Các bạn có muốn
nghe mình ngâm thơ không nào?
Hs Trang Minh. Có, có chứ! Bạn ngâm cho chúng mình nghe nào!
Hà. (Ngâm bài thơ)
Trang Minh. Thật tuyệt vời! Bạn ngâm thơ hay quá (vỗ tay).
Trang. Các bạn ạ. Trong tiết học trước chúng mình đã được khám phá và cảm nhận về
những biến đổi tinh tế của đất trời và lòng người trong thời khắc giao mùa qua khổ thơ
đầu. Thiên nhiên sang thu được nhà thơ cảm nhận bằng các giác quan, nào là hương ổi, gió
se, nào là làn sương quanh quẩn ngõ xóm nơi vùng quê thanh bình. Qua đó, chúng ta còn
11

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
hiểu thêm về tác giả, một con người yêu mùa thu, yêu làng quê, gắn bó với quê hương sâu
nặng, ân tình.
Minh. Mình cũng có cảm nhận như bạn. Không biết mùa thu còn hiện lên như thế nào
trong bài thơ này nữa nhỉ? Mình rất hào hứng muốn biết?
Hà. Mình cũng thế.
Trang Minh. Hay là chúng mình mời cô giáo giải đáp nhé.
Cô giáo lên bục giảng
Hs. Chúng em chào cô ạ.
Gv nhận xét và kết nối vào bài học. Các con ạ! Cô đã nghe thấy các con bàn luận rất sôi
nổi về kiến thức tiết học trước. Cô khen ngợi các con! Đúng như vậy, mùa thu đã sang, là
mùa thu của đất trời và mùa thu của lòng người mênh mang với nhiều cung bậc cảm xúc
xốn sang. Trong khổ thơ đầu, nếu mùa thu sang còn mơ hồ, chưa rõ rệt thì đến các khổ thơ
tiếp theo mùa thu sẽ hiện ra cụ thể hơn thành đường nét hình khối. Và cảm xúc của nhà
thơ bộc lộ như thế nào? Mời các con cùng trở về chỗ ngồi để cô trò chúng mình cùng tiếp
tục tiết học hôm nay nhé!
Biện pháp 4. Hoạt động khởi động thông qua việc đối thoại hoặc tạo tình huống có vấn
đề.
* Mục tiêu hoạt động:
Hình thức đối thoại, tạo tình huống là dẫn học sinh vào một tình huống cụ thể nào đó gần
gũi với nội dung bài học để các em trải nghiệm, tưởng tượng, từ đó đặt ra những vấn đề
buộc các em phải huy động vốn hiểu biết của mình để giải quyết giúp học sinh phát triển
tư duy, khám phá; tạo tâm thế tích cực, phát huy khả năng tổ chức.
* Kĩ thuật và cách thức tổ chức:
Kĩ thuật động não làm việc cá nhân
. VD 1: Khi dạy bài thơ “Mây và sóng” (Ta-go). Bài thơ kể câu chuyện về một em bé đã từ
chối những lời mời gọi hấp dẫn từ thiên nhiên để luôn được ở bên mẹ, qua đó thể hiện tình
mẫu tử thiêng liêng, bất diệt. Tôi yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi tình huống: Một lần, em
được mẹ cho phép đến nhà bạn chơi. Trò chơi đang vui và em rất muốn chơi tiếp thì đến
giờ mẹ dặn phải trở về nhà. Khi ấy, em sẽ làm gì? Học sinh có thể có những lựa chọn khác
nhau, từ đó, tôi liên hệ đến nhân vật em bé trong bài thơ “Mây và sóng”. Bài mới cứ thế
được mở ra một cách tự nhiên.
Bản tính của học trò là tò mò, ham học hỏi nên chúng ta cần khơi gợi đúng tâm lí sẽ
giúp học trò hào hứng, sôi nổi. Vậy nên tôi đã áp dụng cách giới thiệu bài bằng cách tạo
tình huống có vấn đề khi dạy nhiều giờ Ngữ văn.
VD 2: Tiêu biểu như tiết: “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình” của Mác Két Ngữ văn 9
tập 1.
- Mục tiêu: qua việc lựa chọn đất nước mình muốn sống và bước đầu đưa ra ý kiến quan
điểm cá nhân của mình giúp học sinh huy động kiến thức, hiểu biết của mình để sẵn sàng
tâm thế vào bài học mới.
12

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
- Cách thức tổ chức:
+ Hình thức: xem tranh – phát vấn.
+ Thời gian: 4 phút
+ Chuẩn bị: Hai bức tranh nội dung trái ngược, một tranh về cuộc sống hòa bình, hạnh
phúc, một bức tranh về chiến tranh khốc liệt, Bảng thông minh.
+ Tiến hành: Giáo viên chiếu hình ảnh lên bảng thông minh và hỏi: Em muốn sống trong
đất nước ở bức tranh số 1 hay bức tranh số 2? Tại sao?
Học sinh: đưa ra lựa chọn của mình và giải thích lí do.
Giáo viên: Từ câu trả lời và cách giải thích của học sinh khẳng định ý nghĩa của cuộc sống
hòa bình và dẫn vào bài học một cách tự nhiên.
C. KẾT QUẢ THỰC HIỆN ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIÊM CÓ SO
SÁNH ĐỐI CHỨNG.
Qua việc tìm hiểu đối tượng học sinh và thực tiễn cơ sở vật chất nhà trường, tôi đã
thực hiện biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn Văn: “ Tạo hứng thú học tập cho
học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ văn” ở hai lớp 9A và 9B.Tôi nhận thấy các
em đã có hứng thú và tích cực hơn trong việc học tập bộ môn đồng thời chất lượng môn
Văn được nâng lên rõ rệt.
Tôi làm phiếu đánh giá mức độ hứng thú học tập của các em và thu được kết quả như
sau:
Lớp Sĩ số

Trước khi áp dụng biện pháp
Không

%

Hứng

hứng thú
9A

39

27

Sau khi áp dụng biện pháp
%

Không

thú
69,23

%

hứng thú

12

32,77

0

Lớp

Sĩ số

1

9A

2

9B

Giỏi

Khá

%

thú
0

9B
36
25
69,44
11
30,56
0
0
Kết quả học tập học kì I của học sinh hai lớp 9A, 9B năm học 2022 -2023
STT

Hứng

39

100

36

100

Trung bình

Yếu

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

39

23

58,97

12

30,77

4

10,26

0

0

36

17

47,22

14

39,9

5

12,88

0

0

II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM.

13

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
Qua thời gian nghiên cứu và áp dụng đề tài này vào việc dạy học, tôi nhận thấy đây
là những giải pháp dễ áp dụng đối với học sinh lớp lớp 9. Để có được kết quả cao khi thực
hiện đề tài này bản thân tôi rút ra một số kinh nghiệm sau:
1. Đối với giáo viên.
Phải yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm, có kiến thức sâu rộng về văn học, về lịch
sử, địa lý và đời sống xã hội ...
Biết vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn,
từng đối tượng học sinh để tạo sự hứng thú học tập.
Trong mỗi tiết dạy, giáo viên nắm chắc yêu cầu cần đạt của bài học để xây dựng
phần khởi động hợp lý nhằm đạt hiệu quả như mong muốn.
2. Đối với học sinh.
Qua hoạt động khởi động tạo hứng thú cho các em say mê học môn Ngữ văn. Mỗi
học sinh luôn có ý thức tự giác tìm tòi những kiến thức mới ngoài sách giáo khoa, hình
thành các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết.
Học sinh thường xuyên đọc văn bản trong và ngoài sách giáo khoa cùng thể loại,
đọc tư liệu, tài liệu tham khảo, tích luỹ kiến thức mọi mặt trong thực tế đời sống xã hội ...
và thường xuyên ghi chép vào sổ tay văn học để bổ sung những thiếu sót về kiến thức văn
học.
Vận dụng tốt những bài học kinh nghiệm trên, giáo viên tổ chức các hình thức hoạt
động khởi động khác nhau tạo hứng thú học sinh học tập rèn luyện kĩ năng tiếp cận, khám
phá văn bản phù hợp với từng khối lớp để đạt hiệu quả cao trong dạy.
D: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
I.KẾT LUẬN
Để nâng cao chất lượng giảng dạy đòi hỏi người giáo viên phải kết hợp hài hòa các
phương pháp dạy học, đặc biệt phụ thuộc rất nhiều vào trình độ chuyên môn nghiệp vụ,
nghệ thuật sư phạm, lòng nhiệt tình và vốn sống của người thầy.
Qua thực nghiệm của bản thân, tôi nhận thấy các em học sinh có hứng thú học tập và
có tiến bộ hơn. Là giáo viên giảng dạy bộ môn Ngữ văn, bản thân tôi cố gắng tích cực phát
huy nhưng chắc chắn vẫn còn nhiều khuyết điểm. Tôi kính mong nhận được những ý kiến
đóng góp của Ban giám khảo, các thầy cô giáo để biện pháp của tôi được hoàn thiện hơn!
II. KHUYẾN NGHỊ.

14

SKKN“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong hoạt động khởi động môn Ngữ
văn”
Đối với nhà trường nên mua thêm sách tham khảo bộ môn để giáo viên và học
sinh tham khảo. Nên bố trí cho hoạt động ngoại khóa nhiều hơn, tạo điều kiện cho các em
được thể hiện mình nhiều hơn. Mặt khác nhà trường cũng nên thường xuyên tổ chức
chuyên đề, dự giờ rút kinh nghiệm, đổi mới phương pháp dạy học tạo hứng thú cho học
sinh tiếp cận văn bản tốt hơn.
Đối với giáo viên phải thường xuyên học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với các đồng
nghiệp, phải đổi mới phương pháp dạy học, áp dụng công nghệ thông tin trong việc dạy
học, thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn.
Trên đây là kinh nghiệm của tôi trongdạy học“Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong
hoạt động khởi động môn Ngữ văn” ở chương trình Ngữ văn lớp 9. Tôi đã áp dụng kinh
nghiệm này trong suốt năm học qua và nó mang lại hiệu quả cao trong quá trình giảng dạy.
Tôi hy vọng rằng với kinh nghiệm nhỏ này sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc cho giáo
viên dạy môn Ngữ văn và vận dụng hiệu quả vào dạy học Ngữ văn ở trường Trung học cơ
sở.
Tôi xin cam đoan đề tài sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã nghiên cứu viết và thực
hiện, không sao chép của ai, nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm,
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tản Lĩnh, ngày tháng 04 năm 2023
Giáo viên

XÁC NHẬN CỦA BAN GIÁM HIỆU

Dương Thị Thu Huyền

15