Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

I. Mục tiêu :

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

CHƯƠNG 1: VÌ SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ
Tuần 1.Tiết 1,2. Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (2 tiết)

1. Kiến thức: Thông qua bài học, HS nắm được:
- Nêu được khái niệm lịch sử và  môn Lịch sử.
- Hiểu được lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ.
- Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản, ý nghĩa và giá trị của các nguồn sử liệu
(tư liệu gốc, truyền miệng, hiện vật, chữ viết,…).
2. Năng lực
+ Năng lực lịch sử:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: Nêu được khái niệm, vai trò lịch sử và môn học.
+ Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử:
+ Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể
hiện sự sáng tạo.
+ Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao
đổi công việc với giáo viên.
+ Trình bày được một số khái niệm thập kỷ, thế kỷ, thiên niên kỷ, trước Công nguyên,
sau Công nguyên, âm lịch, dương lịch

- Năng lực vận dụng kiến thức đã học: Đánh giá được vai trò của môn Lịch sử
trong cuộc sống.
+ Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học
tập.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng
vào thực tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống.
2. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Góp phần hình thành và phát triển những tình cảm tốt đẹp về quê hương, đất
nước và nhân loại nói chung.
- Yêu nước: Có ý thức giữ gìn và bảo vệ các nguồn sử liệu, những giá trị của lịch sử.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Đối với giáo viên
- Kế hoạch bài dạy
- Hình ảnh minh họa về các nguồn tư liệu có liên quan đến bài học.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Đối với học sinh
- SGK Lịch sử và Địa lí 6.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo
yêu cầu của GV.
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b) Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
d) Tổ chức thực hiện:

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

- GV chia HS thành các nhóm, yêu cầu HS thảo luận và và trả lời câu hỏi: Dân ta phải
biết sử ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam (Trích Lịch sử nước ta – Hồ Chí Minh).
Em hãy cho biết ý nghĩa của hai câu thơ trên?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời câu hỏi: Ý nghĩa của hai câu thơ Dân ta phải biết sử
ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam là
+ Từ “gốc tích” trong câu thơ nghĩa là lịch sử hình thành buổi đầu của đất nước Việt
Nam, là một phần của lịch sử đất nước ta -“sử ta”.
+ Ý nghĩa của câu thơ: người Việt Nam phải biết lịch sử của đất nước Việt Nam như vậy
mới biết được nguồn gốc, cội nguồn của dân tộc.
- GV dẫn dắt vấn đề: Hai câu thơ trên của chủ tịch Hồ Chí Minh đã giúp chúng ta hiểu
được răng là con người Việt Nam thì cần phải biết lịch sử của đất nước Việt Nam như
vậy mới biết được nguồn gốc, cội nguồn của dân tộc. Biết được lịch sử, chúng ta sẽ đúc
kết được những bài học kinh nghiệm về sự thành công và thất bại của quá khứ để phục vụ
hiện tại và xây dựng cuộc sống trong tương lai. Vậy lịch sử là gì, môn lịch sử là gì và vì
sao cần phải học môn lịch sử, chúng ta sẽ đi tìm câu trả lời trong bài học ngày hôm nay –
Bài 1: Lịch sử là gì?
2. Hoạt động 2 hình thành kiến thức
Tiết 1
2.1: Lịch sử và môn Lịch sử là gì?
a) Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được khái niệm lịch sử và môn Lịch sử ; hiểu
được lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ.
b) Nội dung: GV trình bày vấn đề;HS lắng nghe, đọc SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc theo cặp, theo nhóm và trả lời câu
hỏi.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV & HS
Nội dung cần đạt
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Lịch sử và môn Lịch sử là gì?
- GV yêu cầu HS
thảo luận theo cặp,
quan sát Hình 1.2
trong SGK trang 5 và
trả lời câu hỏi: Sự
kiện khởi nghĩa Hai
Bà Trưng (40-43) có
phải là lịch sử
không? Vì sao? (Sự
kiện khởi nghĩa Hai Bà Trưng (40 – 43) đã từng
diễn ra trong quá khứ của dân tộc Việt Nam, do
đó sự kiện này là lịch sử).

- GV nêu thêm một số ví dụ về một số sự kiện
lịch sử:
+ Ngày 2-9-1945, tại quảng trường Ba Đình,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc
lập khai sinh Nhà nước Việt Nam dân chủ
Cộng hòa, nay là Nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam.
+ Ngày 30-4-1975 là ngày giải phóng miền
Nam thống nhất đất nước.

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

Đây là lịch sử vì ngày 2-9-1945, ngày 30-41975 đã xảy ra trong quá khứ.
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 1 SGK
trang 6 và trả lời câu hỏi:
- Lịch Sử là những gì đã diễn ra trong
+ Lịch sử là gì?
quá khứ. Lịch Sử còn có nghĩa là khoa
học tìm hiểu và phục dựng lại những
hoạt động của con người và xã hội loài
người trong quá khứ.
+ Môn lịch sử là gì?
- Môn lịch sử là môn học tìm hiểu về
lịch sử loài người và những hoạt động
chính của con người trong quá khứ.
- GV giới thiệu thêm kiến thức bằng cách yêu
cầu HS thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi:
Nêu những yếu tố cơ bản về một chuyện xảy
ra trong quá khứ?
(- Những yếu tố cơ bản về một chuyện xảy ra
trong quá khứ :
+ Thời gian: Việc đó xảy ra khi nào?
+ Không gian xảy ra: Ở đâu?
+ Con người liên quan tới sự kiện đó: Ai liên
quan đến việc đó?
+ Việc đó có ý nghĩa và giá trị gì đối với ngày
nay).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn, HS đọc SGK, thảo luận
nhóm và thực hiện yêu cầu.
- GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV gọi HS trả lời câu hỏi.
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức,
chuyển sang nội dung mới.
2.2: Vì sao cần phải học lịch sử?
a) Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS giải thích được vì sao cần phải học môn Lịch sử.
b) Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS lắng nghe, đọc SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc theo cặp và trả lời câu hỏi.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV & HS
Nội dung cần đạt
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
2. Vì sao cần phải học lịch sử?
- GV giới thiệu kiến thức: Mỗi con người, sự
vật, vùng đất, quốc gia hay thế giới đều trải qua
những thay đổi theo thời gian, chủ yếu là do
con người tạo nên.

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

- GV yêu cầu thảo luận theo cặp, HS quan sát
các hình từ Hình 1.3 đến Hình 1.6, em hãy cho
biết kỹ thuật canh tác nông nghiệp của người
nông dân Việt Nam và hệ thống giao thông ở
Hà Nội có sự thay đổi như thế nào? Chúng ta có
cần phải biết về sự thay đổi đó không? Vì sao?

- Sự thay đổi:
+ Kĩ thuật canh tác nông nghiệp từ chỗ sử dụng
sức lao động của con người là chủ yếu (hình
1.3) đã chuyển sang sử dụng máy móc (hình
1.4).

+ Hệ thống giao thông của Hà Nội ở đầu thế kỉ
XIX (hình 1.5) chủ yếu là giao thông đường bộ,
con người khi tham gia giao thông chủ yếu là:
đi bộ/ xe đạp hoặc sử dụng tàu lửa… 
=> Chúng ta cần phải biết về sự thay đổi đó, vì:
thông quá sự tìm hiểu về quá trình lao động và
đấu tranh để bảo vệ và dựng xây đất nước của
cha ông, chúng ta sẽ thấy: trân trọng những gì
mình đang có, biết ơn tổ tiên và hình thành ý
thức giữ gìn, phát huy những giá trị tốt đẹp mà
cha ông để lại. Đồng thời, thúc đẩy chúng ta
ngày càng khám phá, tìm tòi và cải tiến để
ngày.
- GV hướng dẫn HS quan sát Hình 1.7 SGK
trang 7 và giới thiệu kiến thức: Sự kiện ở Hình
1.7 đã đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của lịch sử
dân tộc.
(Đó là sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

cộng hòa, mở ra kỉ nguyên độc lập cho dân tộc
và tự do cho nhân dân).

- GV mở rộng kiến thức: Mỗi người đều có
nguồn gốc xuất thân, đó là lịch sử của gia đình,
dòng họ. Khi một dòng họ xây dựng nhà thờ tổ,
lập gia phả,... đều phải nghiên cứu về cội nguồn
xa xưa của dòng họ. Đây chính là lịch sử của
dòng họ. Mở rộng ra, mỗi dân tộc đều có lịch sử
hình thành và phát triển của dân tộc mình (Ví
dụ, Việt Nam có ngày hội truyền thống để
tưởng nhớ công lao dựng nước của Hùng
Vương). Như vậy, học lịch sử không phải là
học những gì xa xôi mà học là để biết về chính
quá khứ của dòng họ, làng xóm, dân tộc mình.
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 2 SGK - Cần phải học lịch sử vì:
trang 7 và trả lời câu hỏi:
+ Để biết được cội nguồn của tổ tiên,
Vì sao cần phải học lịch sử?
quê hương, đất nước.
+ Hiểu được tổ tiên, ông cha đã
sống, lao động, đấu tranh như thế
nào để có được đất nước như ngày
nay.
+ Giúp chúng ta hiểu được những gì
nhân loại tạo ra trong quá khứ để xây
dựng được xã hội văn minh ngày
nay, từ đó hình thành được ở người
học ý thức giữ gìn, phát huy những
giá trị tốt đẹp do con người trong quá
khứ để lại.

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời câu
hỏi:
? Có ý kiến cho rằng Lịch sử là những gì đã
qua, không thể thay đổi được nên không cần
thiết phải học môn Lịch sử. Em có đồng ý với ý
kiến đó không? Tại sao?
(- Em không đồng ý với ý kiến lịch sử là những
gì đã qua, không thể thay đổi được nên không

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

cần thiết phải học môn Lịch sử vì: học môn
Lịch sử giúp đúc kết những bài học kinh
nghiệm về sự thành công và thất bại của quá
khứ để phục vụ hiện tại và xây dựng cuộc sống
trong tương lai).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn, HS đọc SGK, thảo luận theo
cặp và thực hiện yêu cầu.
- GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV gọi HS trả lời câu hỏi.
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển
sang nội dung mới.
( Học lịch sử giúp chúng ta có thể vận dụng các
bài học kinh nghiệm từ trong quá khứ để hỗ trợ,
giải quyết các vấn đề của hiện tại cuộc sống).
Tiết 2
2.3: Dựa vào đâu để biết và dựng lại lịch sử?
a) Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản, ý nghĩa
và giá trị của các nguồn sử liệu (tư liệu gốc, truyền miệng, hiện vật, chữ viết).
b) Nội dung: GV trình bày vấn đề;HS lắng nghe, đọc SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm và trả lời câu hỏi.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV & HS
Nội dung cần đạt
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
3. Dựa vào đâu để biết và dựng lại
- GV giới thiệu kiến thức: Trải qua thời gian, thông lịch sử?
tin về những hoạt động của con người vẫn được - Đặc điểm của các nguồn tư liệu lịch
lưu giữ dưới nhiều dạng tư liệu khác nhau như: sử:
truyền miệng, hiện vật, chữ viết,....
+ Tư liệu truyền miệng là những câu
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 3 SGK trang 8 chuyện (truyền thuyết, cổ tích, thần
và trả lời câu hỏi: Trình bày đặc điểm của các thoại....) được truyền từ đời này qua
nguồn tư liệu lịch sử? Nguồn tư liệu lịch sử nào có đời khác. Nếu khai thác đúng cách các
giá trị lịch sử xác thực nhất, tại sao?
tư liệu truyền miệng có thể giúp
- GV chia HS thành các nhóm, yêu cầu HS thảo chúng ta biết nhiều sự kiện lịch sử có
giá trị.
+ Tư liệu hiện vật gồm những di tích,
công trình hay đồ vật (văn bia, trồng
đồng, đồ gốm, tranh vẽ, ảnh chụp, bản
đồ....). Tư liệu hiện vật có thể giúp bổ
sung hoặc kiểm tra các tư liệu chữ
viết.
+ Tư liệu chữ viết gồm các bản ghi

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

luận và trả lời câu hỏi: Phân biệt các loại tư liệu chép, sách, báo, nhật ký,... phản ánh
lịch sử trong các hình từ Hình 1.8 đến Hình 1.11. các sự kiện lịch sử, nhật là về đời
Trong các loại tư liệu trên, đâu là tư liệu gốc?
sống chính trị, văn hoá.
+ Tư liệu gốc là tư liệu cung cấp
những thông tin đầu tiên, trực tiếp về
sự kiện lịch sử nào đó, có giá trị tin
cậy, xác thực nhất khi tìm hiểu lịch
sử.

- GV mở rộng kiến thức, cho HS quan sát sơ đồ tư
duy các loại tư liệu lịch sử (nguồn sử liệu):

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn, HS đọc SGK, thảo luận theo
nhóm và thực hiện yêu cầu.
- GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi HS trả lời câu hỏi.
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
(- Đặc điểm của các nguồn tư liệu lịch sử:
+ Tư liệu truyền miệng là những câu chuyện
(truyền thuyết, cổ tích, thần thoại....) được truyền
từ đời này qua đời khác. Các câu chuyện bao giờ
cũng chứa đựng những thông tin, nếu khai thác
đúng cách có thể giúp chúng ta biết nhiều sự kiện
lịch sử có giá trị.

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

+ Tư liệu hiện vật gồm những di tích, công trình
hay đồ vật (văn bia, trồng đồng, đồ gốm, tranh vẽ,
ảnh chụp, bản đồ....). Tư liệu hiện vật có thể giúp
bổ sung hoặc kiểm tra các tư liệu chữ viết.
+ Tư liệu chữ viết gồm các bản ghi chép, sách, báo,
nhật ký,... phản ánh các sự kiện lịch sử, nhật là về
đời sống chính trị, văn hoá.
+ Tư liệu gốc là tư liệu cung cấp những thông tin
đầu tiên, trực tiếp về sự kiện lịch sử nào đó, có giá
trị tin cậy, xác thực nhất khi tìm hiểu lịch sử. (GV
giải thích thêm: Xét về hình thức và nội dung phản
ánh, tư liệu lịch sử gốc được chia làm 4 loại chính,
là: tư liệu vật chất, tư liệu chữ viết, tư liệu hình
ảnh và tư liệu ghi âm, ghi hình.
=>  Đây là nguồn tư liệu có giá trị cao nhất, xác
thực nhất.)
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua dạng câu hỏi lý thuyết .
b) Nội dung: HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, GV hướng dẫn (nếu cần thiết) để trả
lời câu hỏi.
c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1,2 phần Luyện tập SGK trang 9.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:
Câu 1:
- Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ. Lịch sử loài người là toàn bộ những hoạt
động của con người trong quá khứ. Lịch sử còn có nghĩa là khoa học tìm hiểu và phục
dựng lại những hoạt động của con người và xã hội loài người trong quá khứ.
- Môn lịch sử là môn học tìm hiểu về lịch sử loài người và những hoạt động chính của
con người trong quá khứ.
- Căn cứ vào các loại tư liệu lịch sử để biết và dựng lại lịch sử.
Câu 2: Ý nghĩa của việc học lịch sử:
- Để biết được cội nguồn của tổ tiên, quê hương, đất nước.
- Hiểu được tổ tiên, ông cha đã sống, lao động, đấu tranh như thế nào để có được đất
nước như ngày nay.
- Giúp chúng ta hiểu được những gì nhân loại tạo ra trong quá khứ để xây dựng được xã
hội văn minh ngày nay, từ đó hình thành được ở người học ý thức giữ gìn, phát huy
những giá trị tốt đẹp do con người trong quá khứ để lại.
- GV nhận xét, chuẩn kiến thức.
4. Hoạt động 4: vận dụng
a) Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua dạng câu hỏi thực hành.
b) Nội dung: HS sử dụng SHS, kiến thức đã học, kiến thức và hiểu biết thực tế, GV
hướng dẫn (nếu cần thiết) để trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi 3,4 phần Vận dụng SGK
trang 9.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:

Trường : THCS Tô Hạp
Tổ : XH2

Họ và tên giáo viên : Cao Thị Kiện

Câu 3:
- Hình 1.12 là loại sử liệu: tư liệu hiện vật.
- 3 thông tin mà em tìm hiểu được:
+ Quần đảo Trường Sa trực thuộc tỉnh Phước Tuy.
+ Bộ quân sự thị sát việc nghiên cứu đến viếng quần đảo Trường Sa ngày 22 tháng 08
năm 1956 dưới sự hướng dẫn của Hải quan Việt Nam.
+ Bia chủ quyền quần đảo Hoàng Sa tại đảo Nam Yết (Khánh Hòa, Việt Nam
Câu 4: Từ khóa thể hiện ý nghĩa của việc học lịch sử: Sử ta dạy cho ta những chuyện vẻ
vang của dân tộc ta.
- GV nhận xét, chuẩn kiến thức.
Hướng dẫn về nhà :
- Học thuộc nội dung bài học
- Đọc bài 2 và bài 3, soạn các câu hỏi in nghiêng

Tổ/ Nhóm trưởng

Lê Thị Hà

Giáo viên

Cao Thị Kiện