(MÃ SỐ 73)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ÂM NHẠC TIỂU HỌC
TÊN SÁNG KIẾN:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 1 TIỂU HỌC HÁT ĐÚNG
CÁC BÀI HÁT KHI HỌC MÔN ÂM NHẠC”
(SÁCH – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO)
A/ PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề.
Từ lâu, Âm nhạc là một “Món ăn tinh thần” không thể thiếu của con người.
Nó ngày càng thu hút sự quan tâm của nhiều người đối với việc học môn Âm nhạc
ở trường phổ thông và kích thích sự ham muốn tìm tòi học hỏi của học sinh ở mọi
lứa tuổi.
Phương châm Giáo Dục phát huy tính tích cực chủ động, tư duy sáng tạo của
người học; bồi dưỡng cho người học tính tự học, khả năng thực hành, lòng say mê
học tập và ý chí vươn lên”. Luật Giáo Dục Chương trình mới 2018. đã quy định.
Với mục tiêu Giáo Dục phổ thông là: “Giúp học sinh phát triển toàn diện về
“Đạo đức – Trí tuệ – Tính thẩm mĩ” và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá
nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội
chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp
tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc”.
Chương trình Giáo Dục phổ thông 2018 ban hành kèm theo quyết định số
00/2018/QĐ-BGDĐT ngày 00/00/2018 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng đã nêu:
“Phải phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc
trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh; điều kiện của từng lớp học; bồi
dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kĩ năng vận
dụng kiên thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và
trách nhiệm học tập cho học sinh.
Muốn cho học sinh, nhất là học sinh lớp 1 Tiểu học có những tính tích cực,
tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo có năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng
say mê học tập và ý chí vươn lên thì đòi hỏi người giáo viên phải có một phương
pháp dạy học đạt hiệu quả cao trong từng bài và từng tiết dạy đối với các môn học
nói chung và môn Âm nhạc nói riêng.
Bản thân là giáo viên giảng dạy môn Âm nhạc Tiểu học đã nhiều năm liền
và khi dạy các nội dung như tập đọc nhạc, Âm nhạc thường thức thì vẫn còn nhiều
1

học sinh còn thấy mới mẻ và tiếp thu chưa nhạy bén. Vì vậy: Tôi muốn đưa ra một
số kinh nghiệm nhỏ của bản thân giúp cho học sinh có thể học tốt môn Âm nhạc.
1. Lí do chọn đề tài.
Âm nhạc là vốn văn hóa lâu đời mang đậm đà bản sắc Dân tộc, khi Âm nhạc
tồn tại thì nhu cầu thưởng thức Âm nhạc là động lực thúc đẩy khả năng sáng tạo
của mỗi con người. Yếu tố đó đã tạo điều kiện cho sự phát triển Âm nhạc dân gian
đa dạng và phong phú. Âm nhạc còn là phương tiện giáo dục tích cực góp phần
hình thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, thị hiếu âm nhạc lành mạnh, tư duy
sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu tình cảm luôn tự tin và có cái nhìn đẹp hơn,
hoàn thiện hơn nhằm giúp các em giảm bớt căng thẳng cho những tiết học sau.
Thông qua việc học Âm nhạc ở trường Tiểu học nói chung và khối lớp 3 nói
riêng, môn Âm nhạc là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để thực hiện
nhiệm vụ giáo dục “Đạo đức – Thẩm mĩ”. cho học sinh nhằm góp phần giáo dục
toàn diện cho học sinh theo mục tiêu đào tạo, tạo cơ sở hình thành nhân cách con
người mới. Tuy nhiên Âm nhạc trong Nhà trường bậc Tiểu học với tư cách là một
môn học có mức độ nhất định về mục đích và nội dung, song mục đích của việc
dạy và học môn Âm nhạc trong Nhà trường phổ thông là giáo dục văn hoá Âm
nhạc cho học sinh nhằm trang bị cho các em những kiến thức sơ giản các kĩ năng
nhằm tạo điều kiện cho khả năng cảm thụ, hiểu và thể hiện nghệ thuật âm nhạc,
khơi dậy ở các em những khả năng sáng tạo trong hoạt động Âm nhạc, củng cố
thêm về tình cảm đạo đức, về niềm tin thị hiếu Nghệ thuật và nhu cầu Âm nhạc.
Thông qua những phương tiện của nghệ thuật Âm nhạc để bồi dưỡng khả
năng nhận thức, phát triển tư duy, óc sáng tạo góp phần cùng các môn học khác
phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh, bồi dưỡng những năng khiếu nghệ thuật,
đẩy mạnh phong trào văn nghệ quần chúng làm cho không khí của nhà trường
thêm vui tươi lành mạnh. Từ mục tiêu giáo dục và những lí do chung của môn học
Âm nhạc nói trên, bản thân tôi nhận thấy đó là một hướng đi và là một phương
pháp giáo dục đúng đắn mang tính đặc thù của việc giáo dục cái hay cái đẹp, giáo
dục tình cảm, thẩm mỹ Âm nhạc góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân
cách toàn diện của con người mới: “Đức – Trí – Thể – Mĩ”. Trong Nghệ thuật
Âm nhạc, sự sáng tạo của mỗi cá nhân đóng vai trò cực kì quan trọng. Sáng tạo có
nhiều mức độ, có thể phát triển từ những ý tưởng đã có, có thể là thay đổi hệ thống
nguyên tắc.
Yêu cầu coi trọng đúng mức “Giáo Dục thẩm mĩ”. Giáo Dục Âm nhạc là mặt
Giáo Dục đến nay vẫn còn yếu và thiếu, đòi hỏi chúng ta hơn lúc nào hết, lúc này
phải đặt mạnh vấn đề không chỉ là triển khai rộng khắp mà là tổ chức học tập môn
Âm nhạc một cách có kết quả ở trường phổ thông, nhất là ở trường Tiểu học, làm
2

cho Âm nhạc đích thực đi vào các em, làm cho các em yêu thích, và hơn nữa, còn
tham gia tích cực vào việc sáng tạo nên những cái hay, cái đẹp trong Âm nhạc,
bằng âm nhạc và qua Âm nhạc.
Hiện nay, bên cạnh những tiến bộ ở ngoài xã hội và trong Nhà trường, cũng
còn kèm theo những cái lạc hậu, chưa hay, chưa đẹp. Chúng đan xen, tồn tại, đấu
tranh va chạm hàng ngày. Có lúc cái lạc hậu, chưa hay, chưa đẹp còn có nhiều lấn
lướt. Riêng mặt thẩm mĩ, cũng có không ít những biểu hiện về thị hiếu thấp kém,
lố lăng, thiếu văn hoá, phản thẩm mĩ, không hay, không đẹp. Điều đó, nếu không
quan tâm, có nguy cơ dẫn đến một hiện tượng tâm lí là sự thờ ơ, tê liệt những tình
cảm thẩm mĩ, đạo đức, quen và không còn có khả năng phản ứng nhạy bén trước
cái hay, cái dở, và dần dần không còn thấy chính cái đó là cái không hay, là cái dở
nữa.
Chính bệnh “Tê liệt” tình cảm Thẩm mĩ – Đạo đức này (trong đó có sự tê liệt
tình cảm say mê, ham thích những cái hay, cái đẹp Âm nhạc) là bệnh cần trước tiên
được chữa trong việc giáo dục đào tạo con người.
Học sinh khối lớp 1 trường Tiểu học………..đang trong thời kì phát triển
nhanh về thể chất, tâm sinh lí, giai đoạn này các em có nhiều ước mơ, suy nghĩ về
cuộc sống. Trong quá trình học Âm nhạc, đây là giai đoạn rất thích hợp để phát
huy tính sáng tạo của học sinh.
Mục đích giáo dục Âm nhạc, bao gồm những mục tiêu yêu cầu giáo dục cụ
thể, là sự phản ảnh kết quả mong muốn sau một quá trình giáo dục và dạy học. Kết
quả ấy cũng chính là mô hình hay kiểu nhân cách cần hình thành, kiểu tập thể cần
xây dựng ở học sinh, thông qua môn học Âm nhạc.
Có ba mức độ từ thấp lên cao biểu hiện của học tập tích cực là: Bắt chước
tìm – tìm tòi – sáng tạo. Sẽ thiệt thòi cho các em về nghệ thuật Âm nhạc, nếu giáo
viên không tạo điều kiện để học sinh học tập, rèn luyện và thể hiện sự sáng tạo của
mình. Môn Âm nhạc ở Tiểu học………nói chung và khối lớp 1 nói riêng gồm ba
phân môn là: Học hát, tập đọc nhạc, nhạc lí và Âm nhạc thường thức. Vậy phải dạy
như thế nào để phát huy được tính sáng tạo của học sinh.
Xuất phát từ những lí do và niềm hứng thú đó cá nhân đi vào nghiên cứu một
đề tài hết sức lí thú và không có tham vọng gì hơn ngoài việc trình bày những kinh
nghiệm trong mấy năm qua đứng trên bục giảng, giảng dạy bộ môn Âm nhạc, việc
đi vào tìm hiểu, đánh giá việc dạy và học môn Âm nhạc là điều cần thiết góp phần
nâng cao chất lượng dạy học. Với những lí do trên tôi suy nghĩ trăn trở đó, mong
muốn tìm được phương pháp, biện pháp, giải pháp dạy học tốt nhất và cách giải
quyết vấn đề nhanh nhất nên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp
giúp học sinh lớp 1 Tiểu học hát đúng các bài hát khi học môn Âm nhạc. Sách –
3

Chân trời sáng tạo”. Sáng kiến này đã được tôi áp dụng trong năm học 20…-20…
bước đầu đã đem lại những hiệu quả tích cực cho cả người dạy và người học. Chia
sẻ trong sáng kiến này, tôi rất hy vọng có thể có ích với những bạn đồng nghiệp.
Bản thân tôi rất cũng rất mong muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục
bổ sung hoàn thiện phương pháp trong quá trình giảng dạy của mình.
Do còn nhiều hạn chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài, chắc chắn sẽ
không tránh khỏi những sai sót. Kính mong được ý kiến đóng góp của các cấp lãnh
đạo. Ban giám hiệu Nhà trường, cùng quý thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp
quan tâm, góp ý kiến để sáng kiến được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu bật được tính
cấp thiết, tính đổi mới của sáng kiến những vấn đề cần phải được giải quyết để
đem lại hiệu quả trong công việc, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của
giáo viên và học sinh, nhằm giúp các em nắm chắc được kiến thức cơ bản, mở rộng
và hiểu sâu kiến thức, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống cho học
sinh, giúp các em trở thành những công dân có trách nhiệm, giàu lòng nhân ái và
biết trân trọng quá khứ, để nâng cao được chất lượng trong công tác giảng dạy.
2. Mục đích nghiên cứu.
3. Đối tượng nghiên cứu đề tài.
4. Phạm vi nghiên cứu đề tài.
5. Phương pháp nghiên cứu.
B/ PHẦN NỘI DUNG:
I. Cơ sở lí luận – Thực tiễn.
1. Cơ sở lí luận.
2. Cơ thực tiễn.
II. Thực trạng của vấn đề.
1. Thuận lợi – Hạn chế.
1.1. Thuận lợi.
1.2. Hạn chế.
+ Phân tích ưu điểm.
+ Phân tích nhược điểm.
III. Nội dung nghiên cứu đề tài.
1. Mục tiêu biện pháp.
2. Các biện pháp thực hiện.
* Biện pháp 1: (Sử dụng công cụ).
* Biện pháp 2: (Giáo viên sửa sai khi dạy Hát).
- Chủ đề: ÂM THANH NGÀY MỚI.
- Bài 3: Tiếng Trống Trường. Nhạc: Trần Thanh Tùng. Thơ: Hà Phương
Loan.
4

- Ví dụ: Bài hát Tiếng Trống Trường. Nhạc: Trần Thanh Tùng. Thơ: Hà
Phương Loan.
Tôi đưa bài Hát vào……Học sinh thường Hát sai ở đâu...?
- Ví dụ: Bài hát “Tiếng Trống Trường” ở câu này học sinh thường ngân
chữ “Lống” cho nên kéo theo sai cả câu vì vậy để sửa sai chỗ này giáo viên nên nói
cho học sinh biết từ “sai là Lống” phải Hát trường độ giống nhau mà ngân chữ
“Trống”. và cũng có thể tôi vỗ tay theo tiết tấu, hoặc gỗ phách để các em dễ nhận
thấy, sau đó yêu cầu học sinh thực hiện nhiều lần ở sai này.
* Biện pháp 3: (Cách giữ nhịp cho học sinh Hát).
* Biện pháp 4: (Trò chơi – Tìm ẩn số trong ca khúc thiếu nhi).
* Tổng kết biện pháp:
3. Hiệu quả đem lại.
4. Tính mới sáng kiến.
5. Phạm vi ảnh hưởng – Khả năng áp dụng của sáng kiến.
C/ PHÂN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
* Bài học kinh nghiệm.
2. Kiến nghị.
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

5