1
BÁO CÁO
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY
Tên biện pháp: Phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh thông
qua dạy học môn khtn 6 phân môn sinh học tại trường thcs võ thị sáu – thành phố
Nha Trang.
Tên giáo viên dự thi:
Đơn vị công tác:
Môn dự thi:
1. Lí do chọn biện pháp
Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi sự phát triển của khoa học, công nghệ
và xu thế toàn cầu hóa ngày càng mạnh mẽ, ngành giáo dục đứng trước yêu cầu đổi
mới căn bản và toàn diện để đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết
Hội nghị Trung ương 8 khóa XI đã nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới phương
pháp dạy học, khuyến khích học sinh tích cực, chủ động, sáng tạo, và phát triển
năng lực áp dụng kiến thức vào thực tế. Cụ thể, Nghị quyết số 29-NQ/TW cũng chỉ
rõ, mục tiêu của giáo dục là đào tạo những cá nhân có khả năng giải quyết các vấn
đề thực tiễn, đáp ứng nhu cầu xã hội.
Trong thực tế, việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học
sinh là một trong những mục tiêu quan trọng của chương trình giáo dục phổ thông
mới. Điều này không chỉ giúp học sinh nhận diện ứng dụng của kiến thức mà còn
giúp các em tích lũy kinh nghiệm và phát triển kỹ năng sống, làm nền tảng cho sự
trưởng thành toàn diện. Môn Khoa học tự nhiên lớp 6, với đặc thù tích hợp kiến
thức từ các lĩnh vực như Vật lý, Hóa học, Sinh học và Khoa học Trái đất, là một
môi trường lý tưởng để học sinh phát triển khả năng vận dụng kiến thức vào thực
tiễn thông qua các hoạt động thực hành, thí nghiệm, và giải quyết vấn đề thực tế.
Việc áp dụng biện pháp dạy học phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực
tiễn, đặc biệt trong phân môn Sinh học, không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy
logic mà còn rèn luyện khả năng quan sát, phân tích và giải quyết các vấn đề từ
môi trường sống xung quanh. Học sinh sẽ được khuyến khích tham gia các hoạt
động học tập tích cực, từ đó phát triển khả năng làm việc độc lập và sáng tạo.
Bên cạnh đó, việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại, kết hợp lý
thuyết với thực hành, sẽ giúp tạo ra môi trường học tập hấp dẫn, giảm bớt sự căng
thẳng trong quá trình học và kích thích sự chủ động, sáng tạo của học sinh. Học

sinh không chỉ học kiến thức mà còn có cơ hội áp dụng chúng vào giải quyết các
vấn đề thực tiễn, qua đó hình thành thói quen tư duy khoa học và khả năng vận
dụng kiến thức vào cuộc sống.
Với những lý do trên, tôi quyết định lựa chọn biện pháp phát triển năng lực
giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh thông qua dạy học môn Khoa học tự
nhiên, phân môn Sinh học, tại Trường THCS Võ Thị Sáu, Thành phố Nha Trang.
Biện pháp này không chỉ giúp học sinh phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào
thực tế mà còn góp phần thúc đẩy sự sáng tạo, chủ động và hứng thú trong học tập,
từ đó nâng cao chất lượng giáo dục và chuẩn bị tốt cho học sinh trong cuộc sống và
tương lai.
a) Thực trạng
Trong những năm gần đây, việc đổi mới phương pháp dạy học trong các
trường học đã được quan tâm và triển khai mạnh mẽ, tuy nhiên, thực tế việc áp
dụng các phương pháp dạy học tích cực và phát triển năng lực giải quyết vấn đề
thực tiễn cho học sinh còn gặp nhiều khó khăn và hạn chế.
Tại Trường THCS Võ Thị Sáu, Thành phố Nha Trang, việc giảng dạy môn
Khoa học tự nhiên, đặc biệt là phân môn Sinh học, chủ yếu vẫn tập trung vào việc
truyền thụ kiến thức một chiều, với phương pháp giảng dạy chủ yếu là thuyết trình
và giải thích lý thuyết. Các hoạt động thực hành và thí nghiệm trong môn học chưa
được triển khai thường xuyên và đầy đủ, dẫn đến việc học sinh thiếu cơ hội vận
dụng kiến thức vào thực tế. Điều này khiến học sinh khó hình dung được ứng dụng
của kiến thức vào cuộc sống, cũng như thiếu hụt kỹ năng giải quyết vấn đề thực
tiễn.
Ngoài ra, nhiều học sinh vẫn chủ yếu học thuộc lý thuyết mà không chú
trọng đến việc phát triển kỹ năng tư duy, phân tích và giải quyết vấn đề. Học sinh
chưa được khuyến khích suy nghĩ độc lập và sáng tạo trong quá trình học tập. Mặc
dù có một số hoạt động ngoại khóa và nghiên cứu khoa học, nhưng chưa được tổ
chức đều đặn và không gắn liền với nội dung học tập thực tế, khiến học sinh chưa
thực sự hứng thú và chủ động trong việc học.
Một trong những nguyên nhân chính là do thiếu sự đổi mới trong phương
pháp giảng dạy và tài liệu hỗ trợ học tập. Giáo viên còn thiếu các phương pháp,
công cụ dạy học hiện đại để khuyến khích học sinh chủ động, sáng tạo và tham gia
tích cực vào quá trình học tập. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất và thiết bị phục vụ cho
các hoạt động thí nghiệm, thực hành khoa học còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả
năng thực hiện các bài học gắn liền với thực tế.

Mặc dù giáo viên đã có ý thức và cố gắng cải thiện phương pháp giảng dạy,
nhưng việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh vẫn chưa
đạt được kết quả như mong muốn. Học sinh vẫn chưa thực sự chủ động và tích cực
trong việc vận dụng kiến thức vào thực tế, và điều này cần được cải thiện để giúp
các em không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn có khả năng áp dụng chúng vào cuộc
sống hàng ngày.
Chính vì thế vốn hiểu biết thực tế của học sinh về các hiện tượng có liên
quan đến Khoa học tự nhiên trong đời sống hàng ngày còn ít. Để đánh giá thực
trạng của việc sử dụng các vấn đề thực tiễn trong dạy học môn Khoa học tự nhiên
để phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh của giáo viên ở
trường THCS Võ Thị Sáu tìm hiểu về nhận thức và biện pháp phát triển năng lực
giải quyết vấn đề, năng lực vận dụng kiến thức Khoa học tự nhiên vào thực tiễn
cho học sinh trong trường, tôi đã tiến hành nghiên cứu thực trạng bằng cách phỏng
vấn và điền phiếu khảo sát như sau:
- Đối tượng điều tra: GV dạy bộ môn Khoa học tự nhiên trường THCS Võ
Thị Sáu và học sinh khối 6 thuộc trường THCS Võ Thị Sáu
- Nội dung điều tra: Nội dung điều tra được thể hiện ở phiếu điều tra (Phụ
lục 1 và phụ lục 2) và tập trung vào các vấn đề:
- Ý kiến của giáo viên về việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề, năng lực
vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh và những biện pháp sử dụng để phát
triển năng lực này trong dạy học môn Khoa học tự nhiên.
- Mức độ đạt được của năng lực giải quyết vấn đề, năng lực vận dụng kiến
thức vào thực tiễn của học sinh tại lớp mình dạy và những khó khăn, thuận lợi của
việc xây dựng và sử dụng bài tập thực tiễn trong dạy học.
- Hứng thú của học khi giải quyết vấn đề thực tiễn có liên quan đến môn học
Khoa học tự nhiên.
- Ý kiến của học sinh về sự cần thiết của việc phát triển năng lực giải quyết
vấn đề, năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua bài tập thực tiễn và
thực trạng năng lực năng lực giải quyết vấn đề, năng lực vận dụng kiến thức vào
thực tiễn của mình.
- Phương pháp và tiến hành điều tra
Xây dựng phiếu điều tra: Dùng để điều tra cho 2 đối tượng là giáo viên và
học sinh trường THCS Võ Thị Sáu.
Gặp gỡ, trao đổi trực tiếp và phát phiếu điều tra cho 5 giáo viên và 160 học
sinh khối 6 thuộc trường THCS Võ Thị Sáu, thu phiếu điều tra, thống kê và nhận
xét, đánh giá kết quả điều tra.

- Đối với giáo viên
Thông qua việc dự giờ của một số giáo viên, thống kê kết quả các phiếu điều
tra thu được; kết quả được thể hiện ở các bảng sau:
Bảng 1. Kết quả điều tra tần suất sử dụng bài tập, tình huống thực tiễn của
giáo viên trong dạy học môn Khoa học tự nhiên tại trường.
Rất thường
xuyên

Thường xuyên

Không bao
giờ

Kết quả

0/5

1/5

4/5

0/5

Phần trăm

0%

20%

80%

0%

Ít khi

Bảng 2. Kết quả điều tra nội dung sử dụng bài tập, tình huống thực tiễn của
giáo viên trong dạy học môn Khoa học tự nhiên tại trường.
Nghiên cứu
bài mới

Ôn tập, luyện
tập

Thực hành

Kiểm tra

Kết quả

1/5

4/5

3/5

0/5

Phần trăm

20%

80%

60%

0%

Bảng 3. Kết quả tìm hiểu những khó khăn của việc đưa kiến thức và bài tập
thực tiễn vào trong dạy học môn Khoa học tự nhiên đối với giáo viên
Nguyên nhân

Số GV

Tỷ lệ

Không có nhiều tài liệu

1/5

20%

Mất nhiều thời gian tìm kiếm, biên soạn

4/5

80%

Thời gian tiết học còn hạn chế

0/5

0%

Trình độ học sinh còn hạn chế nên khó giải quyết vấn
đề

1/5

Còn ít câu hỏi, bài tập thực tiễn trong các kì thi

3/5

60%

Giáo viên chưa nắm rõ các dạng bài tập thực tiễn

0/5

0%

20%

- Đối với học sinh
Tôi đã gửi phiếu điều tra học sinh (phụ lục 2) tới 200 học sinh lớp 7 thuộc
trường THCS Võ Thị Sáu, thu được kết quả sau:
Bảng 4. Kết quả điều tra hứng thú của học sinh khi có yêu cầu giải quyết
vấn đề liên quan đến thực tiễn trong môn Khoa học tự nhiên.
Thích

Bình thường

Không thích

Kết quả

154/200

37/200

9/200

Phần trăm

77,0%

18,5%

4,5%

Bảng 5. Kết quả điều tra ý kiến của học sinh về sự cần thiết của kiến thức và
bài tập thực tiễn trong dạy học Khoa học tự nhiên

Rất cần thiết

Cần thiết

Không cần thiết

Kết quả

131/200

64/200

5/200

Phần trăm

65,5%

32,0%

2,5%

Qua số liệu ở các bảng thu được, tôi nhận thấy:
- Trong quá trình hình thành kiến thức mới, giáo viên chỉ tập trung vào các
kiến thức và kĩ năng cần nắm trong bài học để phục vụ cho kiểm tra, thi cử mà
chưa thực sự chú trọng đến việc rèn luyện kĩ năng và phát triển năng giải quyết vấn
đề, vận dụng kiến thức Khoa học tự nhiên vào thực tiễn cho học sinh.
- Hầu hết giáo viên đều đánh giá cao về hiệu quả của việc sử dụng kiến thức
và bài tập thực tiễn để phát triển năng lực cho học sinh tuy nhiên, chỉ có 20% giáo
viên thường xuyên áp dụng vì việc sử dụng chúng còn gặp nhiều khó khăn và hạn
chế bởi tốn nhiều thời gian để tìm hiểu và biên soạn hệ thống kiến thức và bài tập
loại này cũng như các bài tập đó chưa có nhiều trong các câu hỏi ở mức độ phân
hóa học sinh trong các kì kiểm tra, thi cử.
- Đa phần các em có nhu cầu và hứng thú với kiến thức đặc biệt là những
kiến thức có thể giúp các em vận dụng để giải quyết các vấn đề trong học tập của
bản thân và để giải thích các hiện tượng trong thực tiễn. Hầu hết các ý kiến của học
sinh cho rằng cần thiết phải có hệ thống lí thuyết và bài tập thực tiễn trong dạy và
học môn Khoa học tự nhiên.
- Kết quả trên cho thấy việc sử dụng hệ thống kiến thức và bài tập thực tiễn
rất có ý nghĩa, sẽ góp phần nâng cao năng lực giải quyết vấn đề, năng lực vận dụng
kiến thức Khoa học tự nhiên vào thực tiễn của học sinh, chất lượng dạy và học
môn Khoa học tự nhiên ở trường Trung học cơ sở.
b) Nguyên nhân
Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng trên là phương
pháp giảng dạy truyền thống vẫn còn chiếm ưu thế tại nhiều lớp học, đặc biệt là
trong môn Khoa học tự nhiên. Giáo viên thường sử dụng phương pháp thuyết trình,
giải thích lý thuyết mà không tạo ra nhiều cơ hội cho học sinh tham gia vào các
hoạt động học tập tích cực như thực hành, thí nghiệm hay giải quyết vấn đề thực
tiễn. Điều này khiến học sinh thiếu khả năng phát triển tư duy độc lập và sáng tạo
trong quá trình học tập. Thay vì khuyến khích học sinh suy nghĩ, phân tích và áp
dụng kiến thức vào cuộc sống, phương pháp dạy học hiện tại chỉ chú trọng vào
việc ghi nhớ kiến thức.
Hơn nữa, việc thiếu các hoạt động thực hành và thí nghiệm trong quá trình
giảng dạy cũng là một nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng học sinh chưa

thể vận dụng kiến thức vào thực tế. Trong môn Khoa học tự nhiên, đặc biệt là phân
môn Sinh học, các hoạt động thực hành khoa học, vốn là phương tiện giúp học sinh
hiểu sâu hơn về các lý thuyết đã học và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề thực
tiễn, lại không được triển khai đầy đủ và thường xuyên. Điều này phần nào khiến
học sinh khó hình dung được mối liên hệ giữa kiến thức và cuộc sống, cũng như
thiếu kỹ năng áp dụng kiến thức vào các tình huống thực tế.
Một nguyên nhân khác là sự thiếu đổi mới trong tài liệu giảng dạy. Các tài
liệu học tập hiện nay chủ yếu chỉ tập trung vào kiến thức lý thuyết mà ít đề cập đến
các tình huống thực tế mà học sinh có thể gặp phải. Các tài liệu này thiếu tính tích
hợp và không gắn liền với cuộc sống, khiến học sinh khó tiếp cận và áp dụng kiến
thức vào thực tế. Việc thiếu các bài học gắn với giải quyết vấn đề thực tiễn cũng
làm cho học sinh không cảm nhận được sự thú vị và ứng dụng của môn học, dẫn
đến sự thụ động trong học tập.
Bên cạnh đó, năng lực và phương pháp dạy học của giáo viên cũng đóng
một vai trò quan trọng trong thực trạng này. Dù giáo viên đã có ý thức cải thiện
phương pháp giảng dạy, nhưng nhiều giáo viên còn thiếu kinh nghiệm và kỹ năng
sử dụng các phương pháp dạy học hiện đại, như dạy học qua dự án, nghiên cứu
tình huống hay giải quyết vấn đề thực tiễn. Sự thiếu hụt về đào tạo và bồi dưỡng
nghề nghiệp trong việc áp dụng phương pháp dạy học mới cũng hạn chế khả năng
giáo viên khuyến khích học sinh phát triển tư duy sáng tạo, chủ động trong học tập.
Một nguyên nhân không thể không nhắc đến là cơ sở vật chất và thiết bị dạy
học còn hạn chế. Môn Khoa học tự nhiên đòi hỏi có sự hỗ trợ từ các thiết bị thí
nghiệm và phòng học chuyên dụng, nhưng tại nhiều trường học, đặc biệt là Trường
THCS Võ Thị Sáu, các thiết bị thí nghiệm và cơ sở vật chất phục vụ cho việc thực
hành khoa học còn thiếu hụt. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức
các bài học thực hành, khiến học sinh không có cơ hội trải nghiệm và áp dụng kiến
thức vào thực tế.
Cuối cùng, áp lực về chương trình học và thời gian cũng là một yếu tố gây
trở ngại trong việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh.
Chương trình giáo dục hiện nay yêu cầu giảng dạy một lượng kiến thức lớn trong
thời gian ngắn, khiến giáo viên gặp khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động học
tập sáng tạo và thực hành. Áp lực này khiến giáo viên phải tập trung vào việc hoàn
thành chương trình mà ít chú trọng đến các hoạt động học tập ngoài giờ học chính
khóa, những hoạt động giúp học sinh phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực
tiễn.

Ngoài ra, sự thiếu gắn kết giữa nhà trường và cộng đồng cũng là một nguyên
nhân quan trọng. Các hoạt động học tập thực tế, giải quyết các vấn đề từ cuộc
sống, thường không được tổ chức hoặc kết nối với thực tiễn xã hội. Điều này làm
giảm cơ hội cho học sinh trải nghiệm và áp dụng kiến thức vào thực tế, đồng thời
hạn chế sự phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề trong môi trường xã hội.
c) Yêu cầu cần giải quyết
Để phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh, yêu cầu đầu
tiên cần giải quyết là đổi mới phương pháp giảng dạy. Phương pháp dạy học truyền
thống, chủ yếu tập trung vào việc truyền thụ kiến thức một chiều, cần được thay
thế bằng các phương pháp dạy học tích cực hơn, khuyến khích học sinh chủ động
và sáng tạo trong quá trình học. Các phương pháp như học qua dự án, nghiên cứu
tình huống hay học tập hợp tác cần được áp dụng rộng rãi, giúp học sinh phát triển
tư duy độc lập và kỹ năng giải quyết vấn đề thực tiễn.
Một yêu cầu quan trọng không thể thiếu là tăng cường các hoạt động thực
hành và thí nghiệm trong quá trình giảng dạy. Môn Khoa học tự nhiên, đặc biệt là
phân môn Sinh học, cần có nhiều bài học thực hành giúp học sinh vận dụng kiến
thức vào thực tế. Các hoạt động thí nghiệm, nghiên cứu và khám phá sẽ tạo cơ hội
cho học sinh áp dụng lý thuyết vào thực tế, đồng thời giúp các em phát triển kỹ
năng giải quyết vấn đề và tạo sự hứng thú trong học tập.
Bên cạnh đó, việc cập nhật và đổi mới tài liệu giảng dạy cũng là một yêu cầu
quan trọng. Tài liệu học tập cần được xây dựng sao cho gắn liền với thực tiễn cuộc
sống và các tình huống thực tế mà học sinh có thể gặp phải. Các bài học không chỉ
dừng lại ở lý thuyết mà phải được thiết kế để học sinh có thể giải quyết các vấn đề
thực tế, từ đó phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng áp dụng kiến thức
vào đời sống.
Nâng cao năng lực và phương pháp dạy học của giáo viên cũng là một yêu
cầu cần giải quyết. Các giáo viên cần được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên về
các phương pháp giảng dạy hiện đại, cũng như các công cụ hỗ trợ học tập. Việc áp
dụng các phương pháp dạy học mới và sáng tạo sẽ giúp giáo viên tạo ra môi trường
học tập tích cực, khuyến khích học sinh tham gia chủ động và phát triển các kỹ
năng giải quyết vấn đề thực tiễn.
Một yêu cầu không thể thiếu là cải thiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học.
Để thực hiện các bài học thực hành và thí nghiệm hiệu quả, trường học cần có đầy
đủ thiết bị, dụng cụ và phòng học chuyên dụng. Cơ sở vật chất tốt sẽ giúp học sinh
dễ dàng tiếp cận với các hoạt động thực hành, qua đó phát triển kỹ năng và kiến
thức gắn liền với thực tiễn.

Giảm bớt áp lực về chương trình học và thời gian giảng dạy cũng là một yếu
tố quan trọng. Chương trình học hiện nay yêu cầu giảng dạy một lượng kiến thức
lớn trong thời gian ngắn, khiến giáo viên khó có thể tổ chức các hoạt động sáng tạo
và thực hành. Việc giảm bớt áp lực này sẽ giúp giáo viên có thời gian để tổ chức
các hoạt động học tập phong phú, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện,
từ đó nâng cao khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn.
Cuối cùng, cần tăng cường mối liên kết giữa nhà trường và cộng đồng. Việc
kết nối các hoạt động học tập với thực tế xã hội sẽ giúp học sinh nhận thức rõ hơn
về ứng dụng của kiến thức trong đời sống. Học sinh nên được tham gia vào các
hoạt động cộng đồng, dự án nghiên cứu thực tiễn, từ đó phát triển các kỹ năng sống
và khả năng giải quyết vấn đề trong môi trường thực tế.
2. Mục tiêu
Mục tiêu chung:
Mục tiêu chung của biện pháp này là phát triển năng lực giải quyết vấn đề
thực tiễn cho học sinh thông qua việc dạy học môn Khoa học tự nhiên, phân môn
Sinh học tại Trường THCS Võ Thị Sáu. Biện pháp hướng đến việc giúp học sinh
không chỉ tiếp thu kiến thức một cách thụ động mà còn biết cách vận dụng những
kiến thức đã học vào các tình huống thực tế trong cuộc sống hàng ngày. Đồng thời,
biện pháp cũng nhằm góp phần hình thành và phát triển các kỹ năng sống cần thiết,
giúp học sinh tự tin và sẵn sàng đối mặt với những thử thách trong học tập cũng
như trong xã hội.
Mục tiêu cụ thể:
Đầu tiên, biện pháp này hướng tới việc phát triển năng lực tư duy phản biện
và sáng tạo của học sinh. Cụ thể, học sinh sẽ được khuyến khích tư duy độc lập,
phân tích và đánh giá các vấn đề, từ đó đưa ra những giải pháp hợp lý và sáng tạo
khi đối diện với các tình huống thực tiễn. Việc hình thành khả năng tư duy phản
biện sẽ giúp học sinh không chỉ hiểu rõ kiến thức mà còn biết cách áp dụng nó một
cách linh hoạt và hiệu quả trong đời sống.
Mục tiêu tiếp theo là tăng cường khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn
cho học sinh. Qua các hoạt động học tập và thực hành, học sinh sẽ học cách áp
dụng kiến thức Sinh học vào các tình huống thực tế như bảo vệ môi trường, chăm
sóc sức khỏe, hoặc giải quyết các vấn đề xã hội. Điều này không chỉ giúp học sinh
thấy được sự liên kết giữa lý thuyết và thực tế, mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm
của các em đối với cộng đồng và môi trường xung quanh.
Biện pháp cũng nhằm khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động
học tập tích cực. Trong quá trình học, học sinh sẽ không chỉ nghe giảng mà còn

được tham gia vào các hoạt động thực hành, thí nghiệm, nghiên cứu và giải quyết
các vấn đề thực tiễn. Việc tham gia vào các hoạt động này sẽ giúp học sinh phát
triển kỹ năng làm việc độc lập cũng như khả năng giải quyết vấn đề hiệu quả.
Ngoài ra, một mục tiêu quan trọng khác là phát triển kỹ năng làm việc nhóm
và giải quyết vấn đề theo nhóm. Thông qua các dự án, bài học nhóm, học sinh sẽ
có cơ hội hợp tác, trao đổi ý kiến và cùng nhau giải quyết các tình huống thực tiễn.
Kỹ năng giao tiếp, hợp tác và tư duy nhóm sẽ giúp học sinh sẵn sàng làm việc
trong các môi trường tập thể và giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, hiệu quả.
Biện pháp này cũng mong muốn nâng cao năng lực tự học và tìm kiếm
thông tin của học sinh. Học sinh sẽ học cách tự tìm kiếm tài liệu, giải quyết vấn đề
và học hỏi từ các nguồn tài liệu ngoài sách giáo khoa. Việc này không chỉ giúp học
sinh chủ động trong việc học mà còn hình thành thói quen tự học suốt đời, giúp các
em tự tin và sẵn sàng tiếp thu kiến thức mới.
Cuối cùng, biện pháp này cũng hướng đến việc cải thiện hiệu quả giảng dạy
và học tập của cả giáo viên và học sinh. Giáo viên sẽ được cung cấp các phương
pháp giảng dạy mới, tạo ra những bài giảng thú vị và hấp dẫn hơn, trong khi học
sinh sẽ được tạo điều kiện học tập trong môi trường tích cực và gần gũi, từ đó giúp
nâng cao chất lượng học tập và kết quả học tập của các em.
3. Nội dung và cách thực hiện
3.1. Cơ sở lý luận
3.1.1. Cơ sở lý luận về dạy học vận dụng kiến thức thực tế
Dạy học Khoa học tự nhiên liên kết chặt chẽ với thực tiễn là ước muốn của
nhiều giáo viên, bởi đây là môn học mang tính thực nghiệm, gắn liền với cuộc
sống hàng ngày. Khi học sinh nhận thấy sự gần gũi giữa kiến thức trong môn học
và thực tế, các em sẽ có xu hướng yêu thích Khoa học tự nhiên hơn, phát triển
hứng thú tìm hiểu, trang bị thêm kỹ năng sống, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường
và cải thiện khả năng vận dụng kiến thức. Tôi tin rằng việc tích hợp kiến thức
Khoa học tự nhiên với thực tế trong quá trình giảng dạy mang lại nhiều lợi ích
quan trọng:
 Tiếp nhận tự nhiên: Học sinh sẽ dễ dàng tiếp thu và ghi nhớ kiến thức
lâu hơn, nhận thức được vai trò quan trọng của kiến thức trong cuộc
sống, từ đó làm tăng hứng thú học tập.
 Khuyến khích khám phá: Việc kết nối kiến thức với thực tiễn sẽ kích
thích học sinh tìm hiểu, giải thích các hiện tượng trong đời sống, đồng
thời khuyến khích các em đặt ra giả thuyết và tiến hành nghiên cứu.

 Liên kết lý thuyết và thực hành: Kiến thức thực tế sẽ thúc đẩy sự kết
hợp giữa lý thuyết và thực hành trong giảng dạy, góp phần hiện thực
hóa phương châm “học đi đôi với hành”.
Mặc dù vậy, việc liên hệ bài học với thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn và hạn
chế. Nhiều bài tập Khoa học tự nhiên hiện tại còn xa rời thực tiễn, quá chú trọng
vào những tính toán phức tạp và giả thuyết không gần gũi. Để đáp ứng nhu cầu đổi
mới phương pháp giảng dạy và học tập môn Khoa học tự nhiên ở Trung học cơ sở
theo hướng thực tiễn, tôi đã quyết định tuyển chọn và xây dựng một số kiến thức lý
thuyết cùng bài tập phù hợp. Đồng thời, tôi sẽ áp dụng các phương pháp giảng dạy
thích hợp nhằm nâng cao hứng thú học tập cho học sinh.
2.1.2. Cơ sở lý luận về năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế
- Khái niệm năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế
+ Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế là khả năng của cá nhân có thể
thực hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động dựa trên kiến thức, kinh
nghiệm đã có của bản thân hoặc tìm tòi, khám phá kiến thức mới để giải quyết
được các vấn đề thực tế một cách có hiệu quả.
+ Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế là khả năng của bản thân người
học huy động, sử dụng những kiến thức, kĩ năng đã học trên lớp hoặc học qua trải
nghiệm thực tế của cuộc sốngđể giải quyết những vấn đề đặt ra trong những tình
huống đa dạng và phức tạp của đời sốngmột cách hiệu quả và có khả nă