KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Ngày soạn: 17/04/2025
Tuần: 31+32
TIẾT 47+48+49_Bài 20 ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1428-1527)
( Thường lượng thực hiện: 3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Mô tả được sự thành lập của nhà Lê sơ.
- Nhận xét được tình hình kinh tế- xã hội thời Lê sơ.
- Giới thiệu được sự phát triển văn hóa, giáo dục và một số danh nhân văn hóa
tiêu biểu thời Lê sơ.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Tìm hiểu lịch sử: Khai thác sử dụng các sơ đồ, lược đồ nguồn tư liệu hình ảnh
trong bài học để hiểu rõ về nước Đại Việt thời Lê Sơ
b. Năng lực chuyên biệt
- Nhận thức tư duy lịch sử:
+ Mô tả được sự thành lập của nhà Lê
+ Nhận biết được tình hình kinh tế-xã hội thời Lê
+ Trình bày được tình hình giáo dục, văn hóa thời Lê Sơ
+ Giới thiệu được sự phát triển của văn hóa, giáo dục và một số danh nhân văn
hóa tiêu biểu
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Trình bày suy nghĩa của bản thân về câu :
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia.
2. Phẩm chất
- Tự hào và trân trọng về những giá trị của lịch sử dân tộc, bồi đắp lòng yêu
nước.
- Có trách nhiệm gìn giữ, phát huy và quảng bá lịch sử văn hoá Việt Nam.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- SGK, SGV.
- Một số tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
- Ti vi, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
- Phiếu học tập.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

2. Chuẩn

bị của học sinh
- SGK Lịch sử và Địa lí 7.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập
theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu
- Hình thành được tình huống có vấn đề để kết nối vào bài học.
- Tạo hứng thú cho HS trước khi vào bài mới.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gv chiếu hình đôi rồng đá ở điện Kính Thiên và đặt câu hỏi:

- Em hãy quan sát và mô tả lại hình rồng thời Lê sơ?
- Em có nhận xét gì về kĩ thuật điêu khắc đá ở thời Lê Sơ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, suy nghĩ trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
HS trả lời, HS khác nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả và dẫn dắt vào nội dung bài mới
GV nhận xét, sâu chuỗi câu trả lời của HS để giới thiệu vào bài học.
GV sử dụng thang đo để đánh giá mức độ hứng thú của HS.
THANG ĐO VỀ MỨC ĐỘ HỨNG THÚ HỌC TẬP
Hướng dẫn: Em hãy đánh giá hứng thú của mình đối với vấn đề GV đặt ra
bằng cách đánh dấu (X) vào mức độ tương ứng.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2.1. Tìm hiểu về Nhà Lê Sơ thành lập
a. Mục tiêu:
- Mô tả được sự thành lập nhà Lê Sơ về: Sự ra đời, tổ chức nhà nước, quân đội,
luật pháp.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
GV: Nêu câu hỏi yêu cầu HS trả lời.
1. Em hãy dựa vào nội dung mục 1 SGK hoàn thành phiếu học tập sau trong thời
gian 5p (Làm việc cá nhân)
2.

Nội dung
Nhà nước Lê Sơ
Nhà Lê Sơ được thành lập
vào năm
Quốc hiệu là
Kinh đô đóng ở
Đứng đầu nhà nước là
Cả nước được chia thành
Quân được tổ chức theo
lối
Ban hành bộ luật
3. HS thảo luận cặp đôi để rút ra điểm giống nhau và khác nhau về tổ chức nhà
nước, luật pháp của Đại Việt thời Lê Sơ với thời nhà Trần?
3. Tư liệu 20.3 và nội dung SGK đã thể hiện quyết tâm bảo vệ chủ quyền lãnh
thổ của nhà Lê Sơ như thế nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS trả lời
HS:
- Đọc, nghiên cứu nội dung trong SGK để hoàn thành phiếu học tập.
- Thảo luận với bạn để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

GV yêu cầu HS trả lời.
HS trả lời câu hỏi của GV.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nội dung ghi bảng
1. Nhà Lê sơ thành lập
- Năm 1428 Lê Lợi lên ngôi hoàng đế lấy quốc hiệu là Đại Việt, đóng đô ở
Thăng Long.
- Hoàng đế nắm mọi quyền hành kể cả tổng chỉ huy quân đội.
- Đất nước chia thành 13 đạo/thừa tuyên và 1 phủ Trung Đô (Thăng Long), dưới
đạo là các phủ rồi đến huyện hoặc châu, cấp đơn vị hành chính nhỏ nhất là xã.
- Quân đội được tổ chức theo chính sách ngụ binh ư nông.
- Luật pháp được coi trọng, ban hành Quốc triều hình luật (bộ luật Hồng Đức)
với nhiều nội dung tiến bộ coi trọng việc bảo vệ lãnh thổ, bảo vệ một số quyền
lợi của phụ nữ…
2.2. Tìm hiểu về tình hình kinh tế, xã hội
a. Mục tiêu:
- Nhận biết được tình hình kinh tế, xã hội thời Lê Sơ.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu HS các nhóm thảo luận các câu hỏi sau:
Nhóm 1, 2 : Nghiên cứu nội dung mục 2 SGK trang 88, 89 và vẽ sơ đồ tư duy
tóm tắt hoạt động kinh tế thời Lê Sơ? Em có ấn tượng với thành tựu kinh tế nào
nhất? Lí giải sự lựa chọn của em?
Nhóm 3, 4: Nhận xét về kinh tế Đại Việt thời Lê Sơ so với thời Trần? Xã hội
Đại Việt thời Lê Sơ gồm những tầng lớp nào? Nêu địa vị, vai trò của từng tầng
lớp trong xã hội?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS suy nghĩ cá nhân và thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm.
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV: Yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày sp của nhóm, HS trả lời.
GV: Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét.
HS:

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- Đại diện nhóm lên trình bày
- Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày và bổ sung cho
nhóm bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nội dung ghi bảng
2. Tình hình kinh tế-xã hội
a. Kinh tế
- Nông nghiệp: ban hành nhiều chính sách tiến bộ như chính sách quân điền,
chia ruộng đất công cho các thành viên làng xã kể cả phụ nữ góa, trẻ mồ côi,
cấm giết trâu… Đặt ra một số chức quan trong nông nghiệp như hà đê sứ,
khuyến nông sứ, đồn điền sứ…
- Thủ công nghiệp: các làng nghề thủ công phát triển theo hướng chuyên nghiệp
như gốm Chu Đậu (Hải Dương), đồ đồng Đại Bái (Bắc Ninh)… Đông Kinh
(Thăng Long) là trung tâm kinh tế sầm uất với 36 phố phường.
- Thương nghiệp: giao thương buôn bán với nước ngoài tấp nập, cửa khẩu được
kiểm soát chặt chẽ.
* Kinh tế phục hồi nhanh, ổn định, phát triển hưng thịnh.
b. Xã hội
- Phân hóa thành nhiều tầng lớp khác nhau, sự phân biệt giữa quý tộc và thường
dân trở nên sâu sắc và được quy định bởi pháp luật, gồm:
+ Tầng lớp quý tộc (vua, quan lại, địa chủ) có nhiều đặc quyền đặc lợi.
+ Nông dân: chiếm số đông, được chia ruộng công, phải nộp thuế và các nghĩa
vụ khác: lao dịch, binh dịch, nộp tô khi thuê ruộng…
+ Thợ thủ công và thương nhân: ngày càng đông nhưng không được coi trọng
+ Nô tì có xu hướng giảm do hạn chế nghiêm ngặt việc mua bán nô tì.
2.3. Tìm hiểu về tình hình văn hóa giáo dục
a. Mục tiêu:
Giới thiệu được sự phát triển văn hóa – giáo dục thời Lê Sơ.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

GV: Yêu cầu HS Nghiên cứu nội dung mục 3 SGK thảo luận theo kĩ thuật mảnh
ghép
Vòng 1: Nhóm chuyên gia.
N1: Em hãy nêu những thành tựu Văn học?
N2: Em hãy nêu những thành tựu Khoa học?
N3: Em hãy nêu những thành tựu về Nghệ thuật?
Vòng 2: Nhóm mảnh ghép.
Hoàn thành bảng thống kê về những thành tựu văn hoá tiêu biểu của Đại Việt
thời Lê Sơ?
Lĩnh vực

Thành tựu

Tôn giáo, giáo dục
Văn học
Khoa học
Nghệ thuật
Sau khi hoàn thành bảng, HS tiếp tục nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi:
1. Giáo dục thời Lê Sơ có bước phát triển như thế nào so với thời Trần?
2. Quan sát tư liệu 20.6 kết hợp đọc thông tin trong bài em hãy cho biết nhà Lê
dựng bia Tiến sĩ trong Văn Miếu nhằm mục đích gì?
HS thảo luận, trao đổi để trả lời câu hỏi.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS suy nghĩ cá nhân và thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận.
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, báo cáo sản phẩm.
HS báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn)
GV: Cho HS xem tư liệu về giáo dục thời Lê Sơ.
( https://www.youtube.com/watch?v=0IiyCYgjVtQ&t=420s )
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nội dung ghi bảng
3. Tình hình văn hóa, giáo dục
- Tôn giáo: Nho giáo chiếm vị trí độc tôn, Phật giáo, Đạo giáo bị hạn chế.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- Giáo dục: Nội dung thi cử là các sách của đạo Nho. Các đạo, phủ đều có
trường học, các khoa thi được mở thường xuyên, người đỗ đạt được khắc tên
vào bia ở Văn Miếu.
- Văn học: Văn học chữ Hán chiếm ưu thế với Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi),
Quỳnh uyển cửu ca (Lê Thánh Tông)… Các tác phẩm chữ Nôm như Quốc âm
thi tập (Nguyễn Trãi), Hồng Đức quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông)…
- Sử học: Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên.
- Địa lí có bộ Dư địa chí của Nguyễn Trãi, tập Hồng Đức bản đồ 1490.
- Y học có Bản thảo thực vật toát yếu của Phan Phu Tiên.
- Toán học có Đại thành toán pháp của Lương Thế Vinh.
- Nhã nhạc cung đình chính thức ra đời, chèo tuồng rất phát triển và giữ vị trí
quan trọng.
- Kiến trúc thời Lê sơ tập trung chủ yếu trong các công trình lăng tẩm, cung
điện.
2.4. Tìm hiểu về một số danh nhân văn hóa tiêu biểu
a. Mục tiêu:
Giới thiệu một số danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Lê Sơ.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
? Nghiên cứu nội dung mục 4 SGK và tra cứu mạng internet để hoàn thành
phiếu học tập sau:
(giao từ tiết trước)
Số Tên các danh Lĩnh vực Tác phẩm/ Câu nói/ sự kiện nổi bật của các
TT nhân
đóng góp danh nhân
1.
2.
3.
4.
- GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi: Ông là ai?
1. Nguyễn Trãi
- Ông là người được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới.
- Năm 1442 bị khép vào tội “ tru di tam tộc”

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- Ông tham gia khởi nghĩa Lam Sơn
- Hiệu là Ức Trai
2. Lê Thánh Tông
-  Ông là chủ soái Hội Tao đàn
- Tên thật là Lê Tư Thành
- Là người đưa triều Lê sơ phát triển tới đỉnh cao về nhiều mặt
- Là người tiến hành nhiều cải cách về chính trị, quân sự, kinh tế, giáo dục, văn
hóa
3. Lương Thế Vinh
- Ông đỗ trạng nguyên năm 1463?
- Là một nhà giáo dục giỏi
- Là tác giả của cuốn Đại hình toán pháp – cuốn sách giáo khoa toán đầu tiên
của nước ta
4. Ngô Sỹ Liên
- Nhà sử học thời Lê Sơ.
- Ông đỗ tiến sỹ năm 1442, giữ chức Hàn Lâm Viện
- Tác phẩm: Bộ Đại việt sử kí toàn thư ghi chép lịch sử dân tộc từ thời Hồng
Bàng đến năm 1427.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS nghiên cứu SGK, tư liệu từ Internet để hoàn thành phiếu học tập và tham gia
trò chơi: Ông là ai?
GV cung cấp tư liệu, hướng dẫn hs tìm tư liệu trên mạng Internet (giao từ tiết
trước).
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV:
- Yêu cầu HS trả lời.
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét.
- Điều hành trò chơi Ông là ai?
HS:
- HS lên trình bày phiếu học tập
- Tham gia trò chơi : Ông là ai
- HS trình bày và bổ sung cho nhóm bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Nội dung ghi bảng
4. Một số danh nhân văn hóa tiêu biểu
a. Nguyễn Trãi
- Hiệu là Ức Trai
- Ông là người được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới.
- Năm 1442 bị khép vào tội “ tru di tam tộc”
- Ông tham gia khởi nghĩa Lam Sơn.
- Ông để lại nhiều tác phẩm tiêu biểu.
b. Lê Thánh Tông
-  Ông lập ra Hội Tao đàn
- Tên thật là Lê Tư Thành, niên hiệu Quang Thuận, Hồng Đức.
- Là người đưa triều Lê sơ phát triển tới đỉnh cao về nhiều mặt
- Là người tiến hành nhiều cải cách về chính trị, quân sự, kinh tế, giáo dục, văn
hóa.
c. Lương Thế Vinh
- Ông đỗ trạng nguyên năm 1464.
- Là một nhà giáo dục giỏi
- Là tác giả của cuốn Đại thành toán pháp – cuốn sách giáo khoa toán đầu tiên
của nước ta, tác phẩm Hí phường phả lục.
d. Ngô Sỹ Liên
- Nhà sử học thời Lê Sơ.
- Ông đỗ tiến sỹ năm 1442, giữ chức Hàn Lâm Viện
- Tác phẩm: Bộ Đại Việt sử kí toàn thư ghi chép lịch sử dân tộc từ thời Hồng
Bàng đến năm 1427.
3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:
- Củng cố, khắc sâu, hệ thống lại nội dung kiến thức bài học, làm bài tập.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS
Bài 1, 2, 3 trang 91 SGK.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập
- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu theo đường link sau:
https://www.youtube.com/watch?v=4QsebEHD4q8&t=22s để làm bài tập.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu
cần).
Bước 4: Đánh giá kết quả
GV nhận xét bài làm của HS.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

NĂM HỌC: 2024- 2025

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu:
- Vận dụng kiến thức của bài học vào thực tế
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra nhiệm vụ: Hãy vẽ sơ đồ tư duy về Đại Việt thời Lê Sơ (1428 -1527)
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS về nhà tra cứu.
Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- GV dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau trình bày.
Bước 4. Đánh giá kết quả
GV nhận xét kết quả ở tiết sau.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí