Bài 6

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Võ Lê Nguyên
Ngày gửi: 14h:51' 10-02-2025
Dung lượng: 1.3 MB
Số lượt tải: 112
Nguồn:
Người gửi: Võ Lê Nguyên
Ngày gửi: 14h:51' 10-02-2025
Dung lượng: 1.3 MB
Số lượt tải: 112
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
Tiết 19,20,21,22
BÀI 6. TRUYỀN VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học này học sinh phải:
1. Kiến thức
- Trình bày được nội dung cơ bản của truyền và biến đổi chuyển động, cấu tạo, nguyên
lý làm việc của một số cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động.
- Tháo lắp và tính toán được tỉ số truyền của một số bộ truyền và biến đổi chuyển động.
2. Năng lực
2.1. Năng lực công nghệ
- Nhận thức công nghệ: Nhận biết được nội dung cơ bản của truyền và biến đổi chuyển
động, cấu tạo, nguyên lý làm việc của một số cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động.
- Sử dụng công nghệ: Tháo lắp và tính toán được tỉ số truyền của một số bộ truyền và
biến đổi chuyển động.
- Giao tiếp công nghệ: Biết sử dụng một số thuật ngữ về truyền và biến đổi chuyển
động.
- Đánh giá công nghệ: Đánh giá, nhận xét các bước tháo lắp và tính toán được tỉ số truyền của
một số bộ truyền và biến đổi chuyển động.
2.2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận các vấn
đề liên quan đến truyền và biến đổi chuyển động, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá
trình hoạt động nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề: Giải quyết được các tình huống đặt ra liên quan đến
truyền và biến đổi chuyển động.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức về truyền và biến đổi chuyển động đã học
vào thực tiễn cuộc sống.
- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động. Có ý thức thực hiện an toàn lao động khi
thực hiện tháo lắp được tỉ số truyền của một số bộ truyền và biến đổi chuyển động.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Giấy A4. Phiếu học tập. Ảnh, power point.
- Một số bộ truyền và biến đổi chuyển động
2. Chuẩn bị của HS
- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm
- Học bài cũ. Đọc trước bài mới.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
a.Mục tiêu: Khơi gợi nhu cầu tìm hiểu về truyền và biến đổi chuyển động
b. Nội dung: HS trả lời được câu hỏi
Khi động cơ điện ở Hình 6.1 hoạt động, chuyển động quay của trục động cơ sẽ truyền đến các
bộ phận khác của máy móc và biến đổi dạng chuyển động như thế nào?
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo1
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm.
Khi động cơ điện ở Hình 6.1 hoạt động, chuyển động quay của trục động cơ sẽ truyền đến làm
bánh đai quay, thông qua dây đai, bánh còn lại sẽ quay theo.
Biến đổi dạng chuyển động quay.
d. Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi
trên trong thời gian 1 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS.
GV chốt lại kiến thức.
GV vào bài mới: Thế nào là truyền và biến đổi chuyển động? các bộ truyền và biến đổi
chuyển động có cấu tạo, nguyên lý hoạt động thế nào?. Để tìm hiểu nội dung trên thì chúng ta
vào bài hôm nay.
HS định hình nhiệm vụ học tập.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu về truyền động ăn khớp
a.Mục tiêu: Nêu được khái niệm truyền chuyển động. Trình bày được cấu tạo và nguyên lý
hoạt động của truyền động ăn khớp
b. Nội dung: Truyền động ăn khớp
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
Quan sát Hình 6.2,
1.Nêu các bộ phận của truyền chuyển động
2. Mô tả quá trình truyền chuyển động đạp xe của con người
đến các bộ phận giúp xe chạy được.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
1.Truyền chuyển động
- Khi máy móc hoạt động,
nguồn chuyển động từ vật dẫn
thường chuyển tới các bộ phận
khác để thực hiện chức năng
hoặc để thay đổi tốc độ của sản
phẩm
- Bộ truyền động ăn khớp, bộ
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo2
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
truyền động đai
1.1. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tạo
- Gồm một cặp bánh
răng(truyền động bánh răng)
hoặc đĩa xích(truyền động xích)
ăn khớp với nhau và truyền
chuyển động cho nhau.
b. Nguyên lý hoạt động
- Khi bánh dẫn 1(có Z1 răng)
quay với tốc độ n1(vòng/phút)
làm bánh bị dẫn 2(có Z2 răng)
quay với tốc độ n2(vòng/phút)
3. Vì sao trong các loại xe đạp thể thao, líp (số 4) thường gồm
nhiều đĩa xích lớn nhỏ khác nhau?
4. Truyền động xích giống và khác truyền động bánh răng
như thế nào?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi
trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
1. Gồm bàn đạp, đĩa xích, dây xích, líp.
2. Khi chúng ta đạp bàn đạp, lực truyền qua làm trục giữa
quay, đĩa xích quay, kéo dây xích chuyển động, dây xích kéo
líp quay cùng bánh xe sau (bánh chủ động), khi bánh xe quay
và lăn trên mặt đường làm cho xe chuyển động về phía trước.
Nguyên tắc chuyển động như sau:
Lực từ chân người đạp → Bàn đạp → Trục giữa → Đĩa xích
→ Dây xích → Líp → Bánh xe sau → Xe chuyển động.
3. Xe đạp thể thao có nhiều líp để khi chuyển líp sẽ thay đổi
tốc độ quay của bánh xe giúp đạt được tốc độ mong muốn.
4. Giống nhau: Bánh dẫn 1 có số răng là Z1, tốc độ quay n1,
làm cho bánh bị dẫn 2 có số răng là Z2, tốc độ quay n2 thì tỉ số
truyền i
i=
nd
=
n1
=
- Tỉ số tuyền (i) của hệ thống được
tính theo công thức
i=
nd
nbd
=
n1
n2
=
Z2
Z1
Khi i = 1 bộ truyền giữ nguyên
tốc độ, i < 1 bộ truyền giúp tăng
tốc độ và khi i > 1 bộ truyền
làm giảm tốc.
Z2
nbd
n2
Z1
- Bánh răng hoặc đĩa xích nào có số răng ít hơn thì sẽ quay
nhanh hơn.
- Khi i = 1 bộ truyền giữ nguyên tốc độ, i < 1 bộ truyền giúp
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo3
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
tăng tốc độ và khi i > 1 bộ truyền làm giảm tốc.
Khác nhau:
- Bộ truyền chuyển động bánh răng dùng để truyền chuyển
động quay giữa các trục song song hoặc vuông góc với nhau.
- Bộ truyền động xích dùng để truyền chuyển động quay giữa
hai trục xa nhau.
GV: Nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của truyền động ăn
khớp
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc phần thông tin (SGK-T44)
1-2HS đọc. HS khác nhận xét và bổ sung.
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu về truyền động đai
a.Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của truyền động đai. Phân biệt
được truyền động ăn khớp và truyền động đai
b. Nội dung: Truyền động đai
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
Hình 6.5 cho thấy truyền động đai khác chuyển động xích như
thế nào?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Bộ truyền động đai gồm cặp bánh đai truyền chuyển động
thông qua dây đai.
Bộ truyền động xích gồm cặp bánh răng (đĩa xích) truyền
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
1.Truyền chuyển động
1.2. Truyền động đai
a. Cấu tạo
- Gồm một cặp bánh đai truyền
chuyển động cho nhau thông
qua dây đai.
b. Nguyên lý hoạt động
- Khi bánh dẫn 1(có đường
kính D1) quay với tốc độ
n1(vòng/phút) làm bánh bị dẫn
2(có đường kính D2) quay với
tốc độ n2(vòng/phút)
- Tỉ số tuyền (i) của hệ thống được
tính theo công thức
i=
nd
nbd
=
n1
n2
=
D2
D1
Khi i = 1 bộ truyền giữ nguyên
tốc độ, i < 1 bộ truyền giúp
tăng tốc độ và khi i > 1 bộ
truyền làm giảm tốc.
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo4
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
chuyển động thông qua dây xích.
GV: Nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của truyền động đai
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 2.3. Tìm hiểu về cơ cấu tay quay con trượt
a.Mục tiêu: Nêu được khái niệm biến đổi chuyển động. Trình bày được cấu tạo và nguyên lý
hoạt động của cơ cấu tay quay con trượt
b. Nội dung: Cơ cấu tay quay con trượt
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
1.Thế nào là biến đổi chuyển động? Có mấy loại biến đổi
chuyển động? Đó là những biến đổi chuyển động nào
2.
Quan sát cơ cấu tay quay con trượt ở Hình 6.6, hãy xác định
dạng chuyển động của cơ cấu.
Nội dung cần đạt
2.Biến đổi chuyển động
Các bộ phận của máy hoặc của
vật thể có nhiều dạng chuyển
động rất khác nhau. Khi dạng
chuyển động sau cùng của máy
hoặc thiết bị khác với dạng bộ
phận chuyển động của bộ phận
tạo chuyển động thì cần phải có
một cơ cấu để thực hiện quá
trình biến đối này.
- Có 2 loại cơ cấu biến đổi
chuyển động:
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động
quay thành chuyển động tịnh
tiến và ngược lại
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động
quay thành chuyển động lắc và
ngược lại
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
2.1. Cơ cấu tay quay con trượt
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
a. Cấu tạo
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
- Gồm tay quay 1, thanh truyền
Thực hiện nhiệm vụ
2, con trượt 3, giá đỡ 4.
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
b. Nguyên lý hoạt động
Báo cáo, thảo luận
Khi tay quay 1 quay quanh trục
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
A, đầu B của thanh truyền 2
bổ sung.
chuyển động tròn làm cho con
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
trượt 3 chuyển động tịnh tiến
1.Các bộ phận của máy hoặc của vật thể có nhiều dạng
qua lại hoặc lên xuống trong giá
chuyển động rất khác nhau. Khi dạng chuyển động sau cùng
đỡ 4. Tùy vào bộ phận nào đang
của máy hoặc thiết bị khác với dạng bộ phận chuyển động của
dẫn động, cơ cấu này sẽ biến
bộ phận tạo chuyển động thì cần phải có một cơ cấu để thực
đổi chuyển động quay thành
hiện quá trình biến đối này.
chuyển động tịnh tiến hoặc
- Có 2 loại cơ cấu biến đổi chuyển động:
ngược lại.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo5
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh
tiến và ngược lại
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc
và ngược lại
2. Khi tay quay 1 quay quanh trục A, đầu B của thanh truyền
2 chuyển động tròn làm cho con trượt 3 chuyển động tịnh tiến
qua lại hoặc lên xuống trong giá đỡ 4. Tùy vào bộ phận nào
đang dẫn động, cơ cấu này sẽ biến đổi chuyển động quay
thành chuyển động tịnh tiến hoặc ngược lại.
GV: Nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu tay quay
con trượt
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc phần thông tin (SGK-T44)
1-2HS đọc. HS khác nhận xét và bổ sung.
Hoạt động 2.4. Tìm hiểu về cơ cấu tay quay con lắc
a.Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu tay quay con lắc
b. Nội dung: Cơ cấu tay quay con lắc
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
1.Cơ cấu tay quay thanh lắc ở Hình 6.7 giống và khác với cơ
cấu tay quay con trượt ở Hình 6.6 như thế nào?
Nội dung cần đạt
2.Biến đổi chuyển động
2.2. Cơ cấu tay quay con lắc
a. Cấu tạo
- Gồm tay quay 1, thanh truyền
2, con lắc 3, giá đỡ 4.
b. Nguyên lý hoạt động
Khi tay quay 1 quay quanh trục
A, thông qua thanh truyền 2 làm
thanh lắc 3 lắc qua lại quanh
trục D một góc xác định.
2. Nếu nguồn dẫn động ban đầu được dưa vào thanh lắc 3 như
thiết bị tập đi bộ lắc tay (Hình 6.7b), cơ cấu này sẽ hoạt động
như thế nào?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo6
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
1. Giống nhau: đều có tay quay (1), thanh truyền (2), giá đỡ
(4).
Khác nhau:
Cơ cấu tay quay con trượt có con trượt (3).
Cơ cấu tay quay thanh lắc có thanh lắc (3).
2. Nhờ bàn đạp chân chuyển động tịnh tiến giúp tay quay 1
quay quanh trục, thông qua thanh truyền 2 làm thanh lắc 3 lắc
qua lại quanh trục một góc xác định.
GV: Trình bày cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu tay
quay con lắc
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 2.5. Tháo lắp và tính tỉ số truyền của một số bộ truyền và biển đổi chuyển động
a.Mục tiêu: Tháo lắp và tính tỉ số truyền được của một số bộ truyền và biển đổi chuyển động
b. Nội dung: Tháo lắp và tính tỉ số truyền của một số bộ truyền và biển đổi chuyển động
c. Sản phẩm: Báo cáo thực hành của các nhóm
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
1. Kể tên các dụng cụ và thiết bị cần chuẩn bị.
2. Nêu nội dung cần thiến hành.
3. Để tháo lắp đúng quy trình cần tuân theo yêu
cầu gì?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm, trả
lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
GV: yêu cầu HS các tiến hành tháo lắp và tính tỉ số
truyền của bộ truyền động theo bảng 6.1
HS tiến hành phân nhóm, phân chia nhiệm vụ các thành
viên trong nhóm, tiến hành thực hành theo yêu cầu của
GV.
GV theo dõi, giúp đỡ nhóm HS gặp khó khăn.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
3.Tháo lắp và tính tỉ số truyền của
một số bộ truyền và biển đổi chuyển
động
3.1. Chuẩn bị
- Dụng cụ: Kìm, tua vít, mỏ lết
- Thiết bị: Mô hình các bộ truyền và
biến đổi chuyển động
3.2. Nội dung
- Tháo lắp các bộ truyền và biến đổi
chuyển động
- Tính tỉ số truyền của các bộ truyền
chuyển động
3.3. Yêu cầu kỹ thuật
- Tháo lắp được bộ truyền và biến đổi
chuyển động đảm bảo đúng cấu trúc.
- Mô hình sau khi lắp chuyển động
nhẹ, êm
- Tính được tỉ số truyền của bộ truyền
động
3.4. Tiến trình thực hiện
Theo đúng quy trình bảng 6.1.
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo7
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 3: Luyện tập
a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức về truyền và biến đổi chuyển động
b. Nội dung: HS tiến hành làm bài tập
c. Sản phẩm: HS các nhóm hoàn thành bài tập
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra bài tập
Bài tập 1.
- Quan sát Hình 6.8 và liệt kê các bộ truyền động và các
cơ cấu biến đối chuyến động trong máy may đạp chân.
- Giải thích quá trình tạo chuyển động và dẫn động để
chi tiết cuối cùng là kim may thực hiện chuyển động lên
xuống.
GV yêu cầu HS thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, hoàn
thành bài tập trong thời gian 4 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát và thảo luận nhóm cặp bàn và trả lời câu
hỏi.
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
Bài 1.
* Các bộ truyền động và các cơ cấu
biến đối chuyến động trong máy
may đạp chân:
- Cơ cấu quay tay thanh lắc
- Bộ truyền động đai
- Cơ cấu quay tay thanh trượt
*. Giải thích quá trình tạo chuyển
động và dẫn động để chi tiết cuối
cùng là kim may thực hiện chuyển
động lên xuống:
- Chuyển động của bàn đạp:
chuyển động lắc.
- Chuyển động của thanh truyền:
toàn thanh chuyển động lên xuống,
đầu trên chuyển động theo vòng
tròn, đầu dưới chuyển động theo
cung tròn có tâm là bàn đạp.
- Nhờ dây đai, bánh đai lớn quay
làm bánh đai nhỏ quay theo dẫn
đến trục máy may quay, đầu thanh
truyền chuyển động tròn làm cho
kim may chuyển động tịnh tiến lên
xuống.
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo8
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 4: Vận dụng
a.Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về truyền và biến đổi chuyển động vào thực tiễn
b. Nội dung: Truyền và biến đổi chuyển động
c. Sản phẩm: Bản ghi trên giấy A4.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành nhiệm vụ: Em hãy nêu một
sản phẩm có ứng dụng một trong các cơ cấu biến đổi chuyển
động. Xác định loại cơ cấu biến đổi chuyển động và mô tả
nguyên lí làm việc của sản phẩm mà em đã chọn. Ghi trên giấy
A4. Giờ sau nộp gv.
Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ của GV tại nhà
Báo cáo, thảo luận
HS trình bày kết quả của mình, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét, đánh giá trình bày của HS.
GV khen bạn có kết quả tốt nhất. HS nghe và ghi nhớ.
Nội dung cần đạt
Trong quạt máy (có tuốc
năng) ứng dụng cơ cấu tay
quay thanh lắc
Khi tay quay (màu vàng)
quay xung quanh trục, thông
qua thanh truyền (xanh lá)
làm thanh lắc (màu đỏ) qua
lại quanh trục một góc xác
định.
Bảng 6.1. Quy trình tháo lắp và tính tỉ số truyền của bộ truyền động
Các bước thực hiện
Yêu cầu thực hiện
Hình và ví dụ minh họa
(bộ truyền động của xe đạp.
I.THÁO LẮP CÁC BỘ TRUYỀN ĐỘNG
Bước 1. Tháo bộ
truyền động
- Bộ truyền động ban
Số lượng chi tiết đầy đủ
đầu được tháo rời từng theo danh mục bảng kê
chi tiết
- Kiểm tra số lượng chi
tiết theo danh mục bảng
kê được cung cấp
Các chi tiết được tháo rời
Bước 2. Lắp cụm bánh
dẫn
Các mối lắp đảm bảo
khít nhau và được giữ
chặt
Lắp cụm bàn đạp trái, đĩa xích vào trục
giữa
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo9
Ngày soạn: 5/1/2025
Bước 3. Lắp dây xích
hoặc dây đai vào bánh
dẫn
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
Lắp cụm bàn đạp phải trục giữa
- Các mắt xích của dây
xích khớp với các răng
trên bánh dẫn.
- Dây đai nằm đúng vị
trí trên vánh ngoài của
bánh đai
Lắp dây xích vào đĩa xích
Bước 4. Lắp cụm bánh - Các răng của líp khớp
bị dẫn vào bộ truyền
với mắt xích của dây
động
xích.
Điều chỉnh độ căng của - Dây đai nằm đúng vị
dây xích hoặc dây đai
trí trên các bánh đai.
- Dây xích hoặc dây đai
Lắp líp vào bộ truyền xích.
có độ căng hợp lý.
II. TÍNH TỈ SỐ TRUYỀN CỦA BỘ TRUYỀN ĐỘNG
Bước 1. Đếm số răng
Đếm đúng số răng của
của bánh dẫn và bánh các bánh răng
bị dẫn
Bước 2. Tính tỉ số
Tính tỉ số truyền theo
truyền
công thức.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo10
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
Tiết 19,20,21,22
BÀI 6. TRUYỀN VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học này học sinh phải:
1. Kiến thức
- Trình bày được nội dung cơ bản của truyền và biến đổi chuyển động, cấu tạo, nguyên
lý làm việc của một số cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động.
- Tháo lắp và tính toán được tỉ số truyền của một số bộ truyền và biến đổi chuyển động.
2. Năng lực
2.1. Năng lực công nghệ
- Nhận thức công nghệ: Nhận biết được nội dung cơ bản của truyền và biến đổi chuyển
động, cấu tạo, nguyên lý làm việc của một số cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động.
- Sử dụng công nghệ: Tháo lắp và tính toán được tỉ số truyền của một số bộ truyền và
biến đổi chuyển động.
- Giao tiếp công nghệ: Biết sử dụng một số thuật ngữ về truyền và biến đổi chuyển
động.
- Đánh giá công nghệ: Đánh giá, nhận xét các bước tháo lắp và tính toán được tỉ số truyền của
một số bộ truyền và biến đổi chuyển động.
2.2. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận các vấn
đề liên quan đến truyền và biến đổi chuyển động, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá
trình hoạt động nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề: Giải quyết được các tình huống đặt ra liên quan đến
truyền và biến đổi chuyển động.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức về truyền và biến đổi chuyển động đã học
vào thực tiễn cuộc sống.
- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động. Có ý thức thực hiện an toàn lao động khi
thực hiện tháo lắp được tỉ số truyền của một số bộ truyền và biến đổi chuyển động.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Giấy A4. Phiếu học tập. Ảnh, power point.
- Một số bộ truyền và biến đổi chuyển động
2. Chuẩn bị của HS
- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm
- Học bài cũ. Đọc trước bài mới.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
a.Mục tiêu: Khơi gợi nhu cầu tìm hiểu về truyền và biến đổi chuyển động
b. Nội dung: HS trả lời được câu hỏi
Khi động cơ điện ở Hình 6.1 hoạt động, chuyển động quay của trục động cơ sẽ truyền đến các
bộ phận khác của máy móc và biến đổi dạng chuyển động như thế nào?
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo1
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm.
Khi động cơ điện ở Hình 6.1 hoạt động, chuyển động quay của trục động cơ sẽ truyền đến làm
bánh đai quay, thông qua dây đai, bánh còn lại sẽ quay theo.
Biến đổi dạng chuyển động quay.
d. Tổ chức hoạt động
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi
trên trong thời gian 1 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS.
GV chốt lại kiến thức.
GV vào bài mới: Thế nào là truyền và biến đổi chuyển động? các bộ truyền và biến đổi
chuyển động có cấu tạo, nguyên lý hoạt động thế nào?. Để tìm hiểu nội dung trên thì chúng ta
vào bài hôm nay.
HS định hình nhiệm vụ học tập.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu về truyền động ăn khớp
a.Mục tiêu: Nêu được khái niệm truyền chuyển động. Trình bày được cấu tạo và nguyên lý
hoạt động của truyền động ăn khớp
b. Nội dung: Truyền động ăn khớp
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
Quan sát Hình 6.2,
1.Nêu các bộ phận của truyền chuyển động
2. Mô tả quá trình truyền chuyển động đạp xe của con người
đến các bộ phận giúp xe chạy được.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
1.Truyền chuyển động
- Khi máy móc hoạt động,
nguồn chuyển động từ vật dẫn
thường chuyển tới các bộ phận
khác để thực hiện chức năng
hoặc để thay đổi tốc độ của sản
phẩm
- Bộ truyền động ăn khớp, bộ
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo2
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
truyền động đai
1.1. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tạo
- Gồm một cặp bánh
răng(truyền động bánh răng)
hoặc đĩa xích(truyền động xích)
ăn khớp với nhau và truyền
chuyển động cho nhau.
b. Nguyên lý hoạt động
- Khi bánh dẫn 1(có Z1 răng)
quay với tốc độ n1(vòng/phút)
làm bánh bị dẫn 2(có Z2 răng)
quay với tốc độ n2(vòng/phút)
3. Vì sao trong các loại xe đạp thể thao, líp (số 4) thường gồm
nhiều đĩa xích lớn nhỏ khác nhau?
4. Truyền động xích giống và khác truyền động bánh răng
như thế nào?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi
trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
1. Gồm bàn đạp, đĩa xích, dây xích, líp.
2. Khi chúng ta đạp bàn đạp, lực truyền qua làm trục giữa
quay, đĩa xích quay, kéo dây xích chuyển động, dây xích kéo
líp quay cùng bánh xe sau (bánh chủ động), khi bánh xe quay
và lăn trên mặt đường làm cho xe chuyển động về phía trước.
Nguyên tắc chuyển động như sau:
Lực từ chân người đạp → Bàn đạp → Trục giữa → Đĩa xích
→ Dây xích → Líp → Bánh xe sau → Xe chuyển động.
3. Xe đạp thể thao có nhiều líp để khi chuyển líp sẽ thay đổi
tốc độ quay của bánh xe giúp đạt được tốc độ mong muốn.
4. Giống nhau: Bánh dẫn 1 có số răng là Z1, tốc độ quay n1,
làm cho bánh bị dẫn 2 có số răng là Z2, tốc độ quay n2 thì tỉ số
truyền i
i=
nd
=
n1
=
- Tỉ số tuyền (i) của hệ thống được
tính theo công thức
i=
nd
nbd
=
n1
n2
=
Z2
Z1
Khi i = 1 bộ truyền giữ nguyên
tốc độ, i < 1 bộ truyền giúp tăng
tốc độ và khi i > 1 bộ truyền
làm giảm tốc.
Z2
nbd
n2
Z1
- Bánh răng hoặc đĩa xích nào có số răng ít hơn thì sẽ quay
nhanh hơn.
- Khi i = 1 bộ truyền giữ nguyên tốc độ, i < 1 bộ truyền giúp
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo3
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
tăng tốc độ và khi i > 1 bộ truyền làm giảm tốc.
Khác nhau:
- Bộ truyền chuyển động bánh răng dùng để truyền chuyển
động quay giữa các trục song song hoặc vuông góc với nhau.
- Bộ truyền động xích dùng để truyền chuyển động quay giữa
hai trục xa nhau.
GV: Nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của truyền động ăn
khớp
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc phần thông tin (SGK-T44)
1-2HS đọc. HS khác nhận xét và bổ sung.
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu về truyền động đai
a.Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của truyền động đai. Phân biệt
được truyền động ăn khớp và truyền động đai
b. Nội dung: Truyền động đai
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
Hình 6.5 cho thấy truyền động đai khác chuyển động xích như
thế nào?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Bộ truyền động đai gồm cặp bánh đai truyền chuyển động
thông qua dây đai.
Bộ truyền động xích gồm cặp bánh răng (đĩa xích) truyền
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
1.Truyền chuyển động
1.2. Truyền động đai
a. Cấu tạo
- Gồm một cặp bánh đai truyền
chuyển động cho nhau thông
qua dây đai.
b. Nguyên lý hoạt động
- Khi bánh dẫn 1(có đường
kính D1) quay với tốc độ
n1(vòng/phút) làm bánh bị dẫn
2(có đường kính D2) quay với
tốc độ n2(vòng/phút)
- Tỉ số tuyền (i) của hệ thống được
tính theo công thức
i=
nd
nbd
=
n1
n2
=
D2
D1
Khi i = 1 bộ truyền giữ nguyên
tốc độ, i < 1 bộ truyền giúp
tăng tốc độ và khi i > 1 bộ
truyền làm giảm tốc.
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo4
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
chuyển động thông qua dây xích.
GV: Nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của truyền động đai
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 2.3. Tìm hiểu về cơ cấu tay quay con trượt
a.Mục tiêu: Nêu được khái niệm biến đổi chuyển động. Trình bày được cấu tạo và nguyên lý
hoạt động của cơ cấu tay quay con trượt
b. Nội dung: Cơ cấu tay quay con trượt
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
1.Thế nào là biến đổi chuyển động? Có mấy loại biến đổi
chuyển động? Đó là những biến đổi chuyển động nào
2.
Quan sát cơ cấu tay quay con trượt ở Hình 6.6, hãy xác định
dạng chuyển động của cơ cấu.
Nội dung cần đạt
2.Biến đổi chuyển động
Các bộ phận của máy hoặc của
vật thể có nhiều dạng chuyển
động rất khác nhau. Khi dạng
chuyển động sau cùng của máy
hoặc thiết bị khác với dạng bộ
phận chuyển động của bộ phận
tạo chuyển động thì cần phải có
một cơ cấu để thực hiện quá
trình biến đối này.
- Có 2 loại cơ cấu biến đổi
chuyển động:
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động
quay thành chuyển động tịnh
tiến và ngược lại
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động
quay thành chuyển động lắc và
ngược lại
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
2.1. Cơ cấu tay quay con trượt
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
a. Cấu tạo
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
- Gồm tay quay 1, thanh truyền
Thực hiện nhiệm vụ
2, con trượt 3, giá đỡ 4.
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
b. Nguyên lý hoạt động
Báo cáo, thảo luận
Khi tay quay 1 quay quanh trục
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
A, đầu B của thanh truyền 2
bổ sung.
chuyển động tròn làm cho con
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
trượt 3 chuyển động tịnh tiến
1.Các bộ phận của máy hoặc của vật thể có nhiều dạng
qua lại hoặc lên xuống trong giá
chuyển động rất khác nhau. Khi dạng chuyển động sau cùng
đỡ 4. Tùy vào bộ phận nào đang
của máy hoặc thiết bị khác với dạng bộ phận chuyển động của
dẫn động, cơ cấu này sẽ biến
bộ phận tạo chuyển động thì cần phải có một cơ cấu để thực
đổi chuyển động quay thành
hiện quá trình biến đối này.
chuyển động tịnh tiến hoặc
- Có 2 loại cơ cấu biến đổi chuyển động:
ngược lại.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo5
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh
tiến và ngược lại
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc
và ngược lại
2. Khi tay quay 1 quay quanh trục A, đầu B của thanh truyền
2 chuyển động tròn làm cho con trượt 3 chuyển động tịnh tiến
qua lại hoặc lên xuống trong giá đỡ 4. Tùy vào bộ phận nào
đang dẫn động, cơ cấu này sẽ biến đổi chuyển động quay
thành chuyển động tịnh tiến hoặc ngược lại.
GV: Nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu tay quay
con trượt
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
GV yêu cầu HS đọc phần thông tin (SGK-T44)
1-2HS đọc. HS khác nhận xét và bổ sung.
Hoạt động 2.4. Tìm hiểu về cơ cấu tay quay con lắc
a.Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu tay quay con lắc
b. Nội dung: Cơ cấu tay quay con lắc
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
1.Cơ cấu tay quay thanh lắc ở Hình 6.7 giống và khác với cơ
cấu tay quay con trượt ở Hình 6.6 như thế nào?
Nội dung cần đạt
2.Biến đổi chuyển động
2.2. Cơ cấu tay quay con lắc
a. Cấu tạo
- Gồm tay quay 1, thanh truyền
2, con lắc 3, giá đỡ 4.
b. Nguyên lý hoạt động
Khi tay quay 1 quay quanh trục
A, thông qua thanh truyền 2 làm
thanh lắc 3 lắc qua lại quanh
trục D một góc xác định.
2. Nếu nguồn dẫn động ban đầu được dưa vào thanh lắc 3 như
thiết bị tập đi bộ lắc tay (Hình 6.7b), cơ cấu này sẽ hoạt động
như thế nào?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn,
trả lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo6
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và
bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung.
1. Giống nhau: đều có tay quay (1), thanh truyền (2), giá đỡ
(4).
Khác nhau:
Cơ cấu tay quay con trượt có con trượt (3).
Cơ cấu tay quay thanh lắc có thanh lắc (3).
2. Nhờ bàn đạp chân chuyển động tịnh tiến giúp tay quay 1
quay quanh trục, thông qua thanh truyền 2 làm thanh lắc 3 lắc
qua lại quanh trục một góc xác định.
GV: Trình bày cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu tay
quay con lắc
1-2HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 2.5. Tháo lắp và tính tỉ số truyền của một số bộ truyền và biển đổi chuyển động
a.Mục tiêu: Tháo lắp và tính tỉ số truyền được của một số bộ truyền và biển đổi chuyển động
b. Nội dung: Tháo lắp và tính tỉ số truyền của một số bộ truyền và biển đổi chuyển động
c. Sản phẩm: Báo cáo thực hành của các nhóm
d. Tổ chức hoạt động
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra câu hỏi
1. Kể tên các dụng cụ và thiết bị cần chuẩn bị.
2. Nêu nội dung cần thiến hành.
3. Để tháo lắp đúng quy trình cần tuân theo yêu
cầu gì?
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm, trả
lời câu hỏi trên trong thời gian 2 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát, trao đổi nhóm, trả lời câu hỏi.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
GV: yêu cầu HS các tiến hành tháo lắp và tính tỉ số
truyền của bộ truyền động theo bảng 6.1
HS tiến hành phân nhóm, phân chia nhiệm vụ các thành
viên trong nhóm, tiến hành thực hành theo yêu cầu của
GV.
GV theo dõi, giúp đỡ nhóm HS gặp khó khăn.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
3.Tháo lắp và tính tỉ số truyền của
một số bộ truyền và biển đổi chuyển
động
3.1. Chuẩn bị
- Dụng cụ: Kìm, tua vít, mỏ lết
- Thiết bị: Mô hình các bộ truyền và
biến đổi chuyển động
3.2. Nội dung
- Tháo lắp các bộ truyền và biến đổi
chuyển động
- Tính tỉ số truyền của các bộ truyền
chuyển động
3.3. Yêu cầu kỹ thuật
- Tháo lắp được bộ truyền và biến đổi
chuyển động đảm bảo đúng cấu trúc.
- Mô hình sau khi lắp chuyển động
nhẹ, êm
- Tính được tỉ số truyền của bộ truyền
động
3.4. Tiến trình thực hiện
Theo đúng quy trình bảng 6.1.
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo7
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 3: Luyện tập
a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức về truyền và biến đổi chuyển động
b. Nội dung: HS tiến hành làm bài tập
c. Sản phẩm: HS các nhóm hoàn thành bài tập
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV đưa ra bài tập
Bài tập 1.
- Quan sát Hình 6.8 và liệt kê các bộ truyền động và các
cơ cấu biến đối chuyến động trong máy may đạp chân.
- Giải thích quá trình tạo chuyển động và dẫn động để
chi tiết cuối cùng là kim may thực hiện chuyển động lên
xuống.
GV yêu cầu HS thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, hoàn
thành bài tập trong thời gian 4 phút.
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ.
Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát và thảo luận nhóm cặp bàn và trả lời câu
hỏi.
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh.
Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét và bổ sung.
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Nội dung cần đạt
Bài 1.
* Các bộ truyền động và các cơ cấu
biến đối chuyến động trong máy
may đạp chân:
- Cơ cấu quay tay thanh lắc
- Bộ truyền động đai
- Cơ cấu quay tay thanh trượt
*. Giải thích quá trình tạo chuyển
động và dẫn động để chi tiết cuối
cùng là kim may thực hiện chuyển
động lên xuống:
- Chuyển động của bàn đạp:
chuyển động lắc.
- Chuyển động của thanh truyền:
toàn thanh chuyển động lên xuống,
đầu trên chuyển động theo vòng
tròn, đầu dưới chuyển động theo
cung tròn có tâm là bàn đạp.
- Nhờ dây đai, bánh đai lớn quay
làm bánh đai nhỏ quay theo dẫn
đến trục máy may quay, đầu thanh
truyền chuyển động tròn làm cho
kim may chuyển động tịnh tiến lên
xuống.
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo8
Ngày soạn: 5/1/2025
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức.
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở.
Hoạt động 4: Vận dụng
a.Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về truyền và biến đổi chuyển động vào thực tiễn
b. Nội dung: Truyền và biến đổi chuyển động
c. Sản phẩm: Bản ghi trên giấy A4.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành nhiệm vụ: Em hãy nêu một
sản phẩm có ứng dụng một trong các cơ cấu biến đổi chuyển
động. Xác định loại cơ cấu biến đổi chuyển động và mô tả
nguyên lí làm việc của sản phẩm mà em đã chọn. Ghi trên giấy
A4. Giờ sau nộp gv.
Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ của GV tại nhà
Báo cáo, thảo luận
HS trình bày kết quả của mình, HS khác nhận xét và bổ sung.
Kết luận và nhận định
GV nhận xét, đánh giá trình bày của HS.
GV khen bạn có kết quả tốt nhất. HS nghe và ghi nhớ.
Nội dung cần đạt
Trong quạt máy (có tuốc
năng) ứng dụng cơ cấu tay
quay thanh lắc
Khi tay quay (màu vàng)
quay xung quanh trục, thông
qua thanh truyền (xanh lá)
làm thanh lắc (màu đỏ) qua
lại quanh trục một góc xác
định.
Bảng 6.1. Quy trình tháo lắp và tính tỉ số truyền của bộ truyền động
Các bước thực hiện
Yêu cầu thực hiện
Hình và ví dụ minh họa
(bộ truyền động của xe đạp.
I.THÁO LẮP CÁC BỘ TRUYỀN ĐỘNG
Bước 1. Tháo bộ
truyền động
- Bộ truyền động ban
Số lượng chi tiết đầy đủ
đầu được tháo rời từng theo danh mục bảng kê
chi tiết
- Kiểm tra số lượng chi
tiết theo danh mục bảng
kê được cung cấp
Các chi tiết được tháo rời
Bước 2. Lắp cụm bánh
dẫn
Các mối lắp đảm bảo
khít nhau và được giữ
chặt
Lắp cụm bàn đạp trái, đĩa xích vào trục
giữa
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo9
Ngày soạn: 5/1/2025
Bước 3. Lắp dây xích
hoặc dây đai vào bánh
dẫn
Ngày d ạy: 13/ 1/2025
Tu ần:19,20
Lắp cụm bàn đạp phải trục giữa
- Các mắt xích của dây
xích khớp với các răng
trên bánh dẫn.
- Dây đai nằm đúng vị
trí trên vánh ngoài của
bánh đai
Lắp dây xích vào đĩa xích
Bước 4. Lắp cụm bánh - Các răng của líp khớp
bị dẫn vào bộ truyền
với mắt xích của dây
động
xích.
Điều chỉnh độ căng của - Dây đai nằm đúng vị
dây xích hoặc dây đai
trí trên các bánh đai.
- Dây xích hoặc dây đai
Lắp líp vào bộ truyền xích.
có độ căng hợp lý.
II. TÍNH TỈ SỐ TRUYỀN CỦA BỘ TRUYỀN ĐỘNG
Bước 1. Đếm số răng
Đếm đúng số răng của
của bánh dẫn và bánh các bánh răng
bị dẫn
Bước 2. Tính tỉ số
Tính tỉ số truyền theo
truyền
công thức.
Giáo viên: Võ Lê Nguyên
Năm học: 2023-2024
Trường THCS Nguyễn Thế Bảo10
 








Các ý kiến mới nhất