HAMLET
Nỗi băn khoăn, trăn trở, day dứt về sự tồn tại của con người:
Chúng ta là những con người bằng da bằng thịt đang hiện hữu ngay đây nhưng
có thực sự là mỗi chúng ta đều đang sống hay chỉ là đang tồn tại. Thực tế trong
cuộc sống này, thử hỏi đã bao lần bạn cảm thấy thật chán ngán, giữa cuộc đời
mênh mông này, ta không biết mình sống để làm gì, ý nghĩa cuộc sống ở đâu,
sống thì sống như thế nào cho xứng đáng chưa ? Rồi giả dụ như là khi mà rơi
vào một tình huống ta biết rằng mọi thứ đang trái với những điều đúng đắn thì
có thực sự ta đủ dũng cảm để làm sáng tỏ hay không ? Hay là chọn im lặng, vờ
không biết để cuộc sống của mình được bình yên. Vậy thì vậy mặc dù đang còn
sống nhưng khác chi đã chết đâu, người ta tồn tại trên đời này được sinh ra là
một người hoàn thiện có đầy đủ tri giác và tri thức thì cũng nên có trách nhiệm
với cuộc đời của mình.
"Tồn tại hay không tồn tại" là câu nói vô cùng nổi tiếng trong tác phẩm
Hamlet .Shakespeare nhà văn vĩ đại của chúng ta đã đặt ra một câu hỏi
lớn về nhân sinh quan, sống hay không sống ở đây không chỉ đơn thuần
là sống hay chết của một cơ thể sinh vật mà đó là sống sao cho có ý
nghĩa, cho xứng đáng với danh hiệu con người cao quý kia.
"Tồn tại hay không tồn tại" một trong những câu nói hay nhất của Hamlet đã
mô tả tính hợp pháp của việc tự sát trong thế giới nội tâm đau đớn. Đây là khởi
đầu của những điều kỳ diệu của Hamlet về cuộc sống. Sống hay không. Trích
dẫn này đạt kỷ lục trong văn học Anh. Câu nói đã thể hiện sự giằng xé nội tâm
của chàng hoàng nước Đan Mạch đau khổ, bi quan, hoài nghi, do dự, oán hận
với lẽ sống của đời mình. Ai đã từng đọc qua Hamlet thì có lẽ luôn có ấn tượng
cho câu nói này. Bởi nó mang tính triết lí sâu sắc, tuy ngắn gọn nhưng nó làm
người ta phải ngẫm lại cuộc đời mình, có thực sự ta đang sống hay không hay

chỉ là đang tồn tại, mỗi ngày luôn lặp lại một cách máy móc, không có sự cố
gắng, đấu tranh, không có sự nhìn nhận, đứng trước thiện ác có chăng ta dám
đương đầu hay chỉ vờ như mình không biết, không có trách nhiệm mà mặc kệ số
phận, tới đâu thì tới mặc ai làm gì. Hamlet thì không thể nào chấp nhận sự giả
dối. Vì sự giả dối thường vay mượn cái hình thức bề ngoài để che giấu cái bản
chất đích thực bên trong, Hamlet đã nhận thức được vấn đề về cách sống như
thế nào cho xứng đáng với giá trị con người.
Khi được hồn ma người cha về báo tin thì ban đầu anh có sự nghi ngờ vì vậy
mà trong thời gian điều tra tìm hiểu mọi chuyện một cách thật cẩn thận đó đã
gây ra trong tâm hồn Hamlet những phút đau đớn, bi quan, hoài nghi, do dự,
những phút trăn trở "tồn tại hay không tồn tại" (to be or not to be), những phút
"chịu đựng hay vùng lên chống lại". Có lần, một mình trên sân khấu, Hamlet
nói lên sự thất vọng của mình về sự thiếu quyết đoán của chính mình, sự đấu
tranh với chính bản thân diễn ra từng ngày, từng giờ, từng phút trong thâm tâm
anh trong quá trình chờ đợi cơ hội để trả thù. Sự vằn vặt đau khổ ấy anh cũng
chẳng thể tỏ bày cùng ai, chỉ có thể dựa vào chính mình, hoang mang, đau đớn
trước sự tan vỡ, luôn luôn muốn nhận thức và đánh giá mọi vấn đề xã hội, cố
gắng tìm một thái độ, hành động phù hợp trong cuộc đấu tranh vì một xã hội
công bằng, tốt đẹp. Hamlet là hình mẫu lí tưởng của thời đại, dù có bị ném bên
lề cuộc đời, một thế giới của những kết cánh, ác độc, lọc lừa, thủ đoạn không
phải là thế giới của Hamlet, thì anh vẫn muốn tìm, muốn trông thấy một thế giới
khác, không vì sống trong môi trường như thế mà có sự nhu nhược để bản thân
bị nhiễm bẩn bởi những sự ích kỷ và sợ hãi trước quyền lực. Ở cảnh II hồi 2
HAMLET đã nói rằng : “Trời hỡi, ta có thể bị giam hãm trong chiếc vỏ hạt dẻ
mà vẫn tự coi mình là một ông vua của bầu trời bao la vô tận, nếu nằm trong
đó ta không bị những cơn ác mộng ám ảnh!” Một con người luôn đề cao sự
thanh cao trong tâm hồn, anh xem Đan Mạch là một ngục thất thật đáng ghê
tởm bởi vì nơi đây anh chứng kiến sự giả dối, thấy được bộ mặt thật của xã hội
những tội ác đã diễn ra nhưng lại được nguy trang bởi lớp áo quyền lực.

Và nhà văn đã đưa ra phương châm tồn tại qua sự lựa chọn của
Hamlet: sống là phải hành động, làm cho cái “thời đại đảo điên, tan
tác” kia trở nên “ngay ngắn, vững vàng”, chịu đựng hoặc vùng lên đấu
tranh để diệt hết khổ đau. Và anh đã chọn sống là chiến đấu để tiêu diệt
khổ đau, điều ác, khôi phục lại trật tự. Từ hoài nghi, chán nản Hamlet
dần tìm lại nghị lực sống, quyết tâm đứng lên chống lại cái ác “ Từ đây
ý nghĩ ta phải đẫm máu”. Hamlet biết tự đấu tranh với bản thân để
chiến thắng cái hèn nhát, yếu đuối của mình. Hamlet biết tự mổ xẻ,
phanh phui chính mình để tìm kiếm một hướng đi đúng đắn. Hamlet
tiêu biểu cho một con người đúng nghĩa với trái tim và trí óc, sự thanh
cao trong tâm hồn, là một điều quý giá và không phải ai cũng có thể
làm được điều này, dù là ở thời đại nào thì ý nghĩa này vẫn luôn rất
đúng đắn. Chỉ một câu mà đau đáu trong tâm thức nhân loại bao đời
“Sống hay không sống, đó là vấn đề.”