TUẦN 16-17
Ngày soạn: 20/12/2024
Ngày dạy: 24/12
Tiết : 16-17

Ký duyệt

CHỦ ĐỀ 3. QUÁ TRÌNH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC
CỦA CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á
BÀI 5. QUÁ TRÌNH XÂM LƯỢC VÀ CAI TRỊ
CỦA CHỦ NGHĨA THỰC DÂN Ở ĐÔNG NAM Á (2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Quá trình xâm lược và cai trị của chủ nghĩa thực dân phương Tây ở Đông Nam Á lục địa và
Đông Nam Á hải đảo.
- Bối cảnh, nội dung, ý nghĩa công cuộc cải cách ở Xiêm.
2. Năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề: Thông qua việc sưu tầm, khai thác và sử dụng tư liệu, tranh ảnh,
lược đồ,... để làm rõ quá trình thực dân phương Tây xâm lược, thống trị Đông Nam Á và cuộc
cải cách của Xiêm.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thông qua trao đổi, thảo luận nhóm để biết cách giải quyết nội
dung về quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á.
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: Thông qua việc trình bày được quá trình các nước thực dân phương
Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á và công cuộc cải cách ở Xiêm.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Thông qua việc giải thích vì sao Xiêm là nước duy nhất
ở Đông Nam Á không trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: tự giác, tích cực tham gia các hoạt động học tập để giải quyết vấn đề.
- Trách nhiệm: có trách nhiệm trong học tập được giao.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Kế hoạch bài dạy, SHS, SGV Lịch sử 11.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Phiếu học tập, giấy A0, bảng phụ,...
- Tư liệu, tranh ảnh, đoạn phim, video có liên quan đến bài học Quá trình xâm lược và cai trị của
chủ nghĩa thực dân ở Đông Nam Á.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1

MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo tình huống học tập, kết nối với nội dung để vào bài, tạo hứng thú cho giờ dạy.
b. Tổ chức thực hiện
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh, video về con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha, vị trí
eo biển Ma-lắc-ca và nêu vấn đề: Bảo tàng Hàng hải ở Ma-lắc-ca (Ma-lai-xi-a) mô phỏng con
tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca thu hút sự chú ý của đông đảo khách tham
quan. Phlo-đờ Ma là một trong số những con tàu thuộc hạm đội hùng mạnh của thực dân Bồ
Đào Nha tấn công xâm lược Vương quốc Ma-lắc-ca (thương cảng sầm uất ở Đông Nam Á năm
1511).

https://www.youtube.com/watch?v=AfbXm0xCOJo
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi:
+ Vì sao thực dân phương Tây (Bồ Đào Nha) lại tấn công xâm lược Vương quốc Ma-lắc-ca?
+ Sự kiện con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca thể hiện điều gì?
* Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS dựa vào kiến thức đã học ở THCS, khai thác hình ảnh, video và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày hiểu biết của bản thân về hoạt động kinh tế ở eo biển Malắc-ca và ý nghĩa của sự kiện con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án: Thực dân phương Tây (Bồ Đào Nha) tấn công xâm lược
Vương quốc Ma-lắc-ca vì:
+ Vị trí địa lí: Nằm giữa In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po, nối Ấn Độ Dương và Thái Bình
Dương.
+ Hoạt động kinh tế: Vào thế kỉ XV, Vương quốc Ma-lắc-ca là nơi duy nhất trên thế giới mà con
người mua được hàng hóa một cách dễ dàng của Trung Quốc (đồ sứ, tơ lụa, gương), Ấn Độ (ngọc

2

trai, vải bông mịn), Gia-và và Xu-ma-tra (thóc lúa, gia vị, vàng, trâu bò), Tây Á và châu Âu (hàng
len), Đông Nam Á lục địa (gỗ trầm, gỗ đàn hương, đá quý, hồ tiêu, hương liệu).
+ Sự kiện con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha bị đắm ở Ma-lắc-ca mở đầu cho quá trình xâm
lược và thống trị kéo dài nhiều thế kỉ của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á.
- GV dẫn dắt HS vào vào bài: Bài 5 - Quá trình xâm lược và cai trị của chủ nghĩa thực dân ở
Đông Nam Á.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu quá trình xâm lược và cai trị của chủ nghĩa thực dân phương Tây
ở Đông Nam Á
Hoạt động 1.1. Tìm hiểu về quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông
Nam Á hải đảo
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày khái quát được quá trình các nước thực dân
phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á hải đảo.
b. Tổ chức thực hiện
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS làm rõ bối cảnh của châu Âu và vùng Đông Nam Á hải đảo thế kỉ XVI:
+ Ở Châu Âu: tiếp theo các cuộc phát kiến địa lí và sự mở rộng thị trường thương mại quốc tế,
năm 1511, Bồ Đào Nha chiếm Ma-lắc-ca (Ma-lai-xi-a).
→ Mở đầu quá trình xâm lược chủ nghĩa thực dân phương Tây ở khu vực Đông Nam Á (thông
qua thương điếm, mở rộng giao thương, từng bước chuẩn bị quá trình xâm lược).
+ Ở Đông Nam Á: Bước vào thời kì suy thoái, khủng hoảng của chế độ phong kiến. Nhiều cuộc
nổi dậy chống lại chế độ phong kiến.
- Giáo viên trình chiếu clip: Vì sao các nước phương Tây chọn xâm lược Đông Nam Á:
https://www.youtube.com/watch?v=FQwwwSSXcD4
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Hình 2, đọc thông tin trong mục 1a SGK tr.30, 31
và trả lời câu hỏi: Trình bày quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết lập nền
thống trị ở Đông Nam Á hải đảo.

3

- GV hướng dẫn HS kết hợp sử dụng Lược đồ để miêu tả về vị trí, quá trình xâm lược, bối cảnh
và diễn biến, quá trình xác lập thuộc địa.

* Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác tư liệu, hình ảnh, thông tin trong mục, làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết
lập nền thống trị ở Đông Nam Á hải đảo.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
- Gợi ý sản phẩm:
1. Quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á
a. Đông Nam Á hải đảo
* Tại Phi-lip-pin: Từ thế kỉ XVI, Tây Ban Nha bắt đầu quá trình xâm lược và tổ chức bộ máy
cai trị:
- Áp đặt hệ thống hành chính mới.
- Mở rộng của Thiên Chúa giáo, văn hóa, giáo dục, chịu ảnh hưởng của Tây Ban Nha.
- Năm 1898, Mỹ cai trị, đàn áp các cuộc khởi nghĩa.
* Tại In-đô-nê-xi-a:
4

- Từ thế kỉ XVII: Hà Lan xâm lược các tiểu quốc Hồi giáo.
- Đầu thế kỉ XIX: phần lớn quần đảo nằm dưới ách đô hộ.
+ Trực tiếp cai trị, tiến hành khai thác thuộc địa quy mô lớn.
+ Thi hành chế độ thuế khóa, áp bức nặng nề đối với người dân thuộc địa.
* Tại Ma-lai-xi-a:
- Cuối thế kỉ XVIII đến đầu thế kỉ XIX: thực dân Anh xâm lược các tiểu quốc Hồi giáo, thành
lập Mã Lai thuộc Anh.
- Hoạt động khai thác kinh tế thuộc địa được đẩy mạnh.
* Tại Xin-ga-po:
- Năm 1819, thực dân Anh thiết lập cảng Xin-ga-po.
- Năm 1824, toàn bộ Xin-ga-po trở thành thuộc địa của Anh.
- Anh xác lập chế độ cai trị, biến nơi đây thành hải cảng giao thương giữa châu Âu và châu Á.
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Hoạt động 1.2. Tìm hiểu về quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông
Nam Á lục địa
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày khái quát được quá trình các nước thực dân
phương Tây xâm lược và thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á lục địa.
b. Tổ chức hoạt động
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, khai thác Hình 3, 4, đọc thông tin mục 1b SGK tr.31, 32 và
hoàn thành Phiếu học tập số 1: Trình bày quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và
thiết lập nền thống trị ở Đông Nam Á lục địa.

5

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nước
Nội
dung
Quá trình xâm
lược

Mi-an-ma

Việt Nam

Cam-pu-chia

Lào

Thiết lập nền
cai trị
* Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác tư liệu, hình ảnh, thông tin trong mục, làm việc theo cặp và hoàn thành Phiếu học
tập số 1.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày quá trình các nước thực dân phương Tây xâm lược và thiết
lập nền thống trị ở Đông Nam Á lục địa theo Phiếu học tập số 1.
- Gợi ý sản phẩm:
b. Đông Nam Á lục địa
Kết quả Phiếu học tập số 1 đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 2.
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nước
Nội dung

Quá trình
xâm lược

Mi-an-ma

Việt Nam

Cam-pu-chia

- Thực dân Anh
tiến hành ba
cuộc xâm lược
vào các năm
1824 - 1826,
1852, 1885.

- 1-9-1858, liên quân
Pháp - Tây Ban Nha
nổ súng tấn công Đà
Nẵng…
- Năm 1862, thực dân
Pháp chiếm ba tỉnh
miền Đông Nam Kì…

- Năm 1863,
thực dân Pháp
ép chính quyền
Cam-pu-chia kí
hiệp ước công
nhận sự bảo hộ

Lào

6

→
Mi-an-ma - Năm 1867 hoàn của Pháp đối với
thành thuộc địa. thành chiếm cả vùng Cam-pu-chia.
Nam Kì.
- Thực dân Anh - Năm 1884, với Hiệp
tổ chức hệ thống ước Pa-tơ-nốt, thực
cai trị trực tiếp... dân Pháp hoàn thành
quá trình xâm lược
Việt Nam.

- Năm 1884, Năm 1893,
TDP buộc chính Xiêm kí hiệp
Thiết lập
quyền Cam-pu- ước thừa nhận
nền cai trị
chia kí hiệp ước nền bảo hộ
mới, củng cố của Pháp ở
nền cai trị.
Lào.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và hoàn chỉnh Phiếu học tập số 1.
- GV kết luận chung:
+ Công cuộc xâm lược Đông Nam Á của thực dân phương Tây diễn ra trong khoảng gần 4 thế kỉ.
+ Bằng nhiều thủ đoạn khác nhau (xâm nhập thị trường, chiến tranh xâm lược, cạnh tranh quyết
liệt với nhau), đến đầu thế kỉ XX, các nước phương Tây đã hoàn thành quá trình thôn tính Đông
Nam Á.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 2. Tìm hiểu về công cuộc cải cách ở Xiêm
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu về bối cảnh, nội dung của cuộc cải cách ở Xiêm
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được bối cảnh và nội dung của cuộc cải cách ở
Xiêm.
b. Tổ chức hoạt động
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc thông tin mục 2a SGK tr.32 và trả lời câu hỏi: Trình
bày bối cảnh của cuộc cải cách ở Xiêm.
- GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận cặp đôi, khai thác Bảng 1, Hình 1, 5, mục Em có biết, thông
tin trong mục 1a SGK tr.32, 33 và trả lời câu hỏi: Trình bày nội dung của cuộc cải cách ở Xiêm.
- GV cung cấp thêm thông tin, hình ảnh cho HS tham khảo (Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1).

7

Vua Ra-ma IV

Vua Ra-ma V

Trường Đại học Chu-la-long-kon (Thái Lan)
thành lập năm 197
* Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 2 HS trình bày bối cảnh, nội dung của cuộc cải cách ở Xiêm.
- Gợi ý sản phẩm:
2. Công cuộc cải cách ở Xiêm
a. Bối cảnh, nội dung của cuộc cải cách ở Xiêm
* Bối cảnh
- Sức ép từ bên ngoài: Giữa thế kỉ XIX, thực dân Anh và Pháp mở rộng xâm lược ở Đông Nam
Á lục địa, Xiêm trở thành đối tượng bị dòm ngó.
- Vị trí địa lí nằm giữa hai vùng ảnh hưởng của Anh và Pháp: khi Anh chiếm Mi-an-ma và
Pháp xâm lược Đông Dương, Xiêm trở thành vùng đệm giữa hai thế lực thực dân.
→ Triều đình Xiêm (chủ yếu dưới thời trị vì của vua Ra-ma IV, Ra-ma V), tiến hành công cuộc
cải cách theo hướng hiện đại hóa, bảo vệ nền độc lập.
* Nội dung của công cuộc cải cách ở Xiêm:
- Chính trị, quân sự:
+ Xây dựng mô hình nhà nước thống nhất, tập trung theo hướng hiện đại.
+ Chính phủ tổ chức thành các bộ có quyền lực ngang nhau.
+ Tổ chức lại hệ thống chính quyền, xóa bỏ quyền lực của quý tộc địa phương.
+ Xây dựng hệ thống luật pháp hiện đại với sự cố vấn của các quan chức phương Tây.
- Kinh tế: sử dụng cố vấn ngoại quốc.
8

- Xã hội:
+ Xóa bỏ chế độ lao dịch, quan hệ nô lệ.
+ Ban hành Luật việc làm quy định tất cả người lao động phải được trả lương.
- Văn hóa:
+ Thành lập các trường đại học theo mô hình phương Tây.
+ Cải cách giáo dục, cử sinh viên sang các nước Âu - Mỹ du học.
- Ngoại giao:
+ Xóa bỏ hiệp ước bất bình đẳng đã kí với các cường quốc phương Tây.
+ Xây dựng quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia trên thế giới.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận.
- GV mở rộng: Với việc mở cửa nền kinh tế từ nửa sau thế kỉ XIX, Băng Cốc đã trở thành trung
tâm buôn bán của khu vực. Về nông nghiệp, năm 1874, khi bắt đầu xoá bỏ chế độ nô lệ, Chính
phủ Xiêm đã áp dụng biện pháp miễn trừ thuế nông nghiệp và giảm tỉ lệ thuế nông nghiệp, tạo
điều kiện cho việc khai khẩn đất mới và ban hành những quy định quản lí ruộng đất hiện đại vào
đầu thế kỉ XX. Về công nghiệp, Chính phủ thực hiện chính sách khuyến khích đầu tư vào các
ngành công nghiệp, đường sắt,... Từ năm 1892, vua Ra-ma V tiến hành cải cách hành chính theo
mô hình phương Tây. Công tác giáo dục được nhà vua đặc biệt chú trọng. Năm 1898, nhà vua
cho công bố Chương trình giáo dục đầu tiên ở Xiêm sau khi đi khảo sát nền giáo dục ở châu Âu.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu về ý nghĩa của cuộc cải cách ở Xiêm
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được ý nghĩa của cuộc cải cách ở Xiêm và lí
giải việc vì sao Xiêm là nước duy nhất ở Đông Nam Á không trở thành thuộc địa.
b. Tổ chức hoạt động
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia HS thành các nhóm nhỏ (4 - 6 HS/nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm thảo luận, khai thác thông tin mục 2b SGK tr.34 và trả lời câu hỏi:Trình
bày ý nghĩa của cuộc cải cách ở Xiêm.
+ GV hướng dẫn, định hướng cho HS chú ý vào một số từ khóa trong SGK: mở ra giai đoạn
mới, kinh tế phát triển, tinh thần độc lập.
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS tiếp tục thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi: Vì sao Xiêm
là nước duy nhất trong khu vực giữ được độc lập?
* Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác thông tin mục 2b, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
9

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày ý nghĩa của cuộc cải cách ở Xiêm.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi mở rộng:
Xiêm là nước duy nhất trong khu vực giữ được độc lập vì:
+ Triều đình Xiêm cải cách toàn diện theo hướng tư bản chủ nghĩa trên tất cả các lĩnh vực.
+ Trong đối ngoại vua Ra-ma V thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo, chủ động mở cửa với
các nước trên thế giới.
+ Lợi dụng vào sự kiềm chế lẫn nhau giữa các nước tư bản và vị trí vùng đệm giữa các đế quốc
Anh, Pháp.
- Gợi ý sản phẩm:
b. Ý nghĩa của cuộc cải cách ở Xiêm
- Mở ra giai đoạn mới cho lịch sử nước Xiêm: Đưa nền kinh tế phát triển theo con đường tư
bản chủ nghĩa, đạt nhiều thành tựu.
- Phản ánh tinh thần độc lập, tự chủ của người Thái, khả năng ngoại giao, sự linh hoạt trong
nhận thức, vận dụng các yếu tố thời đại phục vụ cho lợi ích quốc gia.
- Thoát khỏi nguy cơ trở thành nước thuộc địa, giữ vững chủ quyền đất nước.
→ GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Chính phủ Xiêm đã thực hiện công cuộc cải cách phát triển
kinh tế, ổn định chính trị, đường lối ngoại giao mềm dẻo, thực dụng để giữ nền độc lập và chủ
quyền đất nước. Công cuộc cải cách ở Xiêm là một trong những con đường ứng phó hiệu quả
với làn sóng xâm lược của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á.

LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức và liên hệ, vận dụng kiến thức đã học
vào cuộc sống.
b. Tổ chức thực hiện
Nhiệm vụ 1. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS làm Phiếu bài tập, trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài
học Quá trình câm lược và cai trị của chủ nghĩa thực dân ở Đông Nam Á.
- GV phát Phiếu bài tập cho HS cả lớp thực hiện trong thời gian 10 phút:
Trường THPT……………………….
Lớp:…………………………………..
Họ và tên:…………………………….
PHIẾU BÀI TẬP LỊCH SỬ 11 - CÁNH DIỀU
BÀI 5: QUÁ TRÌNH XÂM LƯỢC
10

VÀ CAI TRỊ CỦA CHỦ NGHĨA THỰC DÂN Ở ĐÔNG NAM Á
Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 1: Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây được tiến hành thông qua hoạt
động nào?
A. Truyền bá Phật giáo và Đạo giáo.
B. Mở rộng thị trường thương mại quốc tế.
C. Khai thác triệt để các sản phẩm nông nghiệp.
D. Đầu tư lâu dài trong lĩnh vực công nghiệp.
Câu 2: Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây diễn ra trong bối cảnh nào?
A. Các nước Đông Nam bước vào thời kì hưng thịnh, đời sống nhân dân sung túc, khai
khẩn đất hoang được đẩy mạnh.
B. Bước vào thời kì khủng hoảng của chế độ phong kiến, nhiều cuộc nổi dậy chống lại
chế độ phong kiến.
C. Ma-lắc-ca trở thành trung thâm buôn bán của ku vực và thế giới.
D. Chính phủ các nước Đông Nam Á tích cực gặp gỡ, đàm phán với Chính phủ Anh,
Pháp, Đức, Nga.
Câu 3: Ý nào dưới đây không đúng khi nói về quá trình xâm lược ở Đông Nam Á hải đảo?
A. Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á hải đảo
bắt đầu vào thế kỉ XIX, muộn hơn so với các nước Đông Nam Á lục địa.
B. Cuối thế kỉ XVI, thực dân Hà Lan bắt đầu quá trình xâm nhập In-đô-nê-xi-a.
C. Bằng những thủ đoạn như: buôn bán, xâm nhập thị trường, chiến tranh xâm lược, thực
dân phương Tây hoàn thành quá trình xâm lược Đông Nam Á hải đảo.
D. Quá trình xâm lược Đông Nam Á hải đảo của thực dân phương Tây trải qua gần bốn thế kỉ.
Câu 4: Thực dân Tây Ban Nha đã thiết lập nền cai trị tại Phi-lip-pin như thế nào?
A. Đàn áp đẫm máu các cuộc đấu tranh, khiến hàng trăm nghìn người thiệt mạng
B. Thi hành chế độ thuế khóa, áp bực nặng nề với người dân thuộc địa.
C. Áp đặt hệ thống mới hành chính mới, mở rộng Thiên Chúa giáo, nền văn hóa, giáo
dục chịu ảnh hưởng của Tây Ban Nha.
D. Biến Phi-lip-pin thành hải cảng giao thương giữa châu Âu và châu Á.
Câu 5: Sự kiện nào đã mở đầu cho quá trình xâm lược và thống trị kéo dài nhiều thế kỉ
của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á?
A. Thực dân Anh mở rộng ảnh hưởng ở Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và Bru-nây.
B. Thực dân Pháp tiến hành chiến tranh xâm lược ba nước Đông Dương.
C. Bồ Đào Nha đánh chiếm Ma-lắc-ca (nay thuộc Ma-lai-xi-a).
D. Thực dân Anh tiến hành 3 cuộc chiến tranh xâm lược Miến Điện.
Câu 6: Đất nước duy nhất ở Đông Nam Á giữ được nền độc lập là
A. Xiêm (Thái Lan ngày nay).
B. Phi-lip-pin.
11

C. Miến Điện.
D. Xin-ga-po.
Câu 7: Công cuộc cải cách của Xiêm được tiến hành chủ yếu dưới thời trị vì của vua:
A. Vua Ra-ma I và vua Ra-ma II.
B. Vua Ra-ma II và vua Ra-ma III.
C. Vua Ra-ma III và vua Ra-ma IV.
D. Vua Ra-ma IV và vua Ra-ma V.
Câu 8: Đâu là nội dung cải cách trong lĩnh vực xã hội ở Xiêm?
A. Từng bước xóa bỏ các hiệp ước bất bình đẳng đã kí với các cường quốc phương Tây,
xây dựng quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia trên thế giới.
B. Giải tán hội đồng quý tộc, xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại.
C. Xóa bỏ chế độ lao dịch và quan hệ nô lệ, ban hành Luật việc làm quy định tất cả người
lao động phải được trả lương.
D. Xây dựng mô hình nhà nước thống nhất và tập trung theo hướng hiện đại.
Câu 9: Vị vua tiến hành nhiều chuyến công du đến các thuộc địa phương Tây ở châu Á
và sang châu Âu học hỏi mô hình chính trị, tổ chức hành chính, quản trị xã hội là
A. Vua Ra-ma V.
B. Vua Ra-ma IV.
C. Vua Ra-ma III.
D. Vua Ra-ma II.
Câu 10: Cuộc cải cách tại Xiêm phản ánh điều gì?
A. Tinh thần độc lập, tự chủ của người Thái.
B. Khả năng ngoại giao chưa thật sự khéo léo.
C. Chưa biết cách vận dụng các yếu tố thời đại phục vụ cho lợi ích quốc gia.
D. Tính bị động trong nhận thức.
* Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành Phiếu bài tập.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS lần lượt đọc đáp án đúng.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:
Câu
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Đáp án
B
B
A
C
C
A
D
C
A
A
- GV chuyển sang nội dung mới.
Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi 1 - phần Luyện tập SGK tr.34
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, hoàn thành vào vở nhiệm vụ sau: Hoàn thành bảng về quá
trình xâm lược và xác lập sự cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á theo các nội dung
sau:

12

Nước

Thời gian bị
xâm lược

Thực dân
xâm lược

Nét chính về nền thống trị
của thực dân phương Tây

In-đô-nê-xi-a
Phi-lip-pin

?
?

?
?

?
?

Xin-ga-po
Ma-lai-xi-a

?
?

?
?

?
?

Mi-an-ma
Việt Nam

?
?

?
?

?
?

Cam-pu-chia

?

?

?

Lào

?

?

?

Khu vực
Đông
Nam Á
hải đảo
Đông
Nam Á
lục địa

* Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học, làm việc cá nhân và hoàn thành bài tập.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại điện 1 – 2 HS trình bày về quá trình xâm lược và xác lập sự cai trị của thực dân
phương Tây ở Đông Nam Á theo bảng mẫu.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

Khu vực

Nước

Thời gian
bị xâm
lược

Thế kỉ
In-đô-nê-xi-a XVI đến
thế kỉ XIX
Đông
Nam Á
hải đảo
Phi-lip-pin

Thực dân
xâm lược

Hà Lan

Thế kỉ
XVI

Tây Ban
Nha

1898

Mĩ

Nét chính về nền thống trị của
thực dân phương Tây
- Áp đặt chế độ cai trị trực tiếp.
- Tiến hành khai thác thuộc địa trên
quy mô lớn.
- Đàn áp các cuộc đấu tranh yêu
nước của nhân dân In-đô-nê-xi-a.
- Áp đặt hệ thống hành chính mới.
- Du nhập nhiều yếu tố của văn hóa
phương Tây vào Phi-lip-pin.
- Đàn áp các cuộc đấu tranh yêu
nước của nhân dân Phi-lip-pin.
Đàn áp các cuộc đấu tranh yêu nước
của nhân dân Phi-lip-pin.

13

Xin-ga-po

Ma-lai-xi-a

Mi-an-ma

Việt Nam

Đông
Nam Á
lục địa

Cam-pu-chia

Lào

1819 1824
Thế kỉ
XVIII đến
thế kỉ XIX

Thế kỉ
XIX

Cuối thế
kỉ XIX,
Pháp hoàn
thành xâm
lược ba
nước
Đông
Dương.
Cuối thế
kỉ XIX,
Pháp hoàn
thành xâm
lược ba
nước
Đông
Dương.
Cuối thế
kỉ XIX,
Pháp hoàn
thành xâm
lược ba
nước Đ D

Anh

Áp đặt chế độ cai trị trực tiếp.

Anh

- Cai trị gián tiếp qua các công sứ.
- Tiến hành khai thác thuộc địa trên
quy mô lớn.
- Đàn áp các cuộc đấu tranh yêu
nước của nhân dân.

Anh

- Áp đặt chế độ cai trị trực tiếp.
- Tiến hành khai thác thuộc địa trên
quy mô lớn.
- Đàn áp các cuộc đấu tranh yêu
nước của nhân dân.

Pháp

Pháp

Thực dân Pháp lập ra Liên bang
Đông Dương, xây dựng bộ máy cai
trị chặt chẽ, bao gồm cả hoạt động
cai trị trực tiếp và cai trị gián tiếp
thông qua quan chức bản xứ, đồng
thời tiến hành công cuộc khai thác
thuộc địa quy mô lớn trên toàn Đông
Dương.

Pháp

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

14

VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS liên hệ, vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống.
b. Tổ chức thực hiện
* Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS về nhà làm việc cá nhân và hoàn thành bài tập phần Vận dụng SGK tr.34: Sưu
tầm tư liệu về vua Ra-ma V - vị vua đã tiến hành cải cách ở Xiêm cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX.
Giới thiệu tư liệu đó với thầy cô và bạn học.
- GV hướng dẫn HS: Tư liệu có thể là tranh ảnh, câu chuyện lịch sử về cuộc cải cách, các chuyến
viếng thăm nước ngoài của Ra-ma V ở phương Tây.
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS về nhà hoàn thành bài tập vận dụng.
* Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
HS báo cáo sản phẩm vào tiết học sau.
* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
GV nhận xét, đánh giá, kết thúc tiết học.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại kiến thức đã học:
+ Quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á.
+ Công cuộc cải cách ở Xiêm.
- Làm bài tập Bài 5 - Sách bài tập Lịch sử 11.
- Đọc và tìm hiểu trước Bài 6: Hành trình đi đến độc lập dân tộc ở Đông Nam Á.

15

16