BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
PHÓ ĐỨC HOÀ – BÙI NGỌC DIỆP (ĐỒNG CHỦ BIÊN)
NGUYỄN HÀ MY – ĐẶNG THỊ THANH NHÀN – NGUYỄN HUYỀN TRANG

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

3

lớp

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

2

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

Danh mục chữ viết tắt
GV

Giáo viên

HS

Học sinh

SGK

Sách giáo khoa

SGV

Sách giáo viên

3

Lời nói đầu
Nhằm giúp cho các giáo viên tiểu học hiểu rõ những nội dung cơ bản của
Chương trình Giáo dục phổ thông ban hành theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT
ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và tổ chức hoạt động theo
sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm hiệu quả, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã
tổ chức biên soạn Tài liệu tập huấn giáo viên Hoạt động trải nghiệm 3 (Chân trời
sáng tạo).
Cuốn tài liệu được cấu trúc gồm 3 phần:
Phần I: Hướng dẫn chung. Nội dung phần này tập trung giới thiệu về sách giáo
khoa Hoạt động trải nghiệm 3; về cấu trúc sách và cấu trúc chủ đề trong sách giáo
khoa; về phương pháp tổ chức hoạt động; về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập;
về khai thác thiết bị và học liệu trong tổ chức hoạt động cũng như cách khai thác,
sử dụng nguồn tài nguyên sách và các học liệu điện tử của Nhà xuất bản Giáo dục
Việt Nam.
Phần II: Gợi ý, hướng dẫn tổ chức một số loại hình hoạt động. Nội dung phần
này chủ yếu gợi ý, hướng dẫn cho giáo viên cách tổ chức hoạt động trong sách giáo
khoa Hoạt động trải nghiệm 3, đó là: Sinh hoạt dưới cờ, Hoạt động giáo dục theo chủ đề,
Sinh hoạt lớp.
Phần III: Các nội dung khác. Nội dung phần này chú trọng giới thiệu và hướng
dẫn cho giáo viên cách sử dụng hiệu quả sách giáo viên Hoạt động trải nghiệm 3.
Tài liệu tập huấn giáo viên Hoạt động trải nghiệm 3 được biên soạn theo
Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và trên cơ sở kế thừa, phát triển những thành
tựu đổi mới về phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động theo định hướng phát
triển năng lực. Do đó, các tác giả hi vọng đây sẽ là tài liệu hữu ích, thiết thực cho các
giáo viên khi triển khai đồng bộ, đại trà chương trình và sách giáo khoa Hoạt động
trải nghiệm. Đồng thời, tài liệu cũng được biên soạn theo hướng mở nhằm giúp giáo
viên có thể chủ động, linh hoạt trong tổ chức các hoạt động phù hợp với điều kiện
của các địa phương và năng lực thực tế của học sinh trên mọi vùng miền đất nước.
Các tác giả rất mong nhận được ý kiến góp ý của quý thầy, cô giáo và độc giả để
tài liệu được hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn!
CÁC TÁC GIẢ

4

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

Mục lục
Danh mục chữ viết tắt .......................................................................................................................2
Lời nói đầu .............................................................................................................................................3
PHẦN I: HƯỚNG DẪN CHUNG
1. Giới thiệu sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm .............................................................5
2. Phân tích cấu trúc sách và cấu trúc chủ đề .........................................................................11
3. Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động .................................................................23
4. Hướng dẫn kiểm tra, đánh giá kết quả Hoạt động trải nghiệm .................................31
5. Hướng dẫn sử dụng nguồn tài nguyên sách và các học liệu điện tử
của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ....................................................................................35
6. Khai thác thiết bị và học liệu trong tổ chức Hoạt động trải nghiệm .........................41
7. Một số lưu ý lập kế hoạch tổ chức Hoạt động trải nghiệm ...............................................41
PHẦN II: GỢI Ý, HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC MỘT SỐ LOẠI HÌNH HOẠT ĐỘNG
1. Sinh hoạt dưới cờ ..........................................................................................................................48
2. Sinh hoạt lớp ..................................................................................................................................51
3. Hoạt động giáo dục theo chủ đề ............................................................................................53
PHẦN III: CÁC NỘI DUNG KHÁC
1. Hướng dẫn sử dụng sách giáo viên Hoạt động trải nghiệm 3 .......................................54
2. Giới thiệu và hướng dẫn sử dụng Vở bài tập Hoạt động trải nghiệm 3 ......................68

5

3+p1,

HƯỚNG DẪN CHUNG
1. GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
1.1. Căn cứ biên soạn
SGK Hoạt động trải nghiệm 3 được biên soạn dựa trên các căn cứ:
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Cộng sản Việt Nam về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng
yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế;
Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về Đổi mới
chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông;
Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể và Chương trình Hoạt động
trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được ban hành theo
Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo;
Luật Giáo dục (sửa đổi) 2019.
Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT ngày 22/12/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
ban hành quy định về tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa sách giáo khoa; tiêu
chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa; tổ chức và hoạt động của Hội đồng
quốc gia thẩm định sách giáo khoa.
Tư tưởng chủ đạo của bộ sách được biên soạn theo quan điểm tuân thủ các yêu
cầu của Đảng, Nhà nước về SGK đồng thời thực hiện tuyên ngôn sách Chuẩn mực –
Khoa học – Hiện đại của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Tư tưởng này được hiện thực hoá bằng các học liệu miễn phí, đăng tải trên website:
https://hanhtrangso.nxbgd.vn, https://chantroisangtao.vn, http://sachthietbigiaoduc.vn.
Tại đây, HS, GV có thể tải các dữ liệu về hình ảnh, âm thanh, clip, phiếu rèn luyện,
phiếu học tập,… liên quan đến chủ đề hoạt động. Những học liệu này hỗ trợ miễn
phí, GV, HS ở mọi vùng miền trong tổ quốc đều có thể sử dụng.
Với phương châm này, bộ sách đã định hướng cho các nhóm tác giả biên
soạn những nội dung và hoạt động trải nghiệm nhằm phát triển 5 phẩm chất (yêu
nước, nhân ái, nhăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và ba năng lực chung (tự chủ và

6

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo) được quy định trong
Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời hình thành và phát triển 3 năng
lực đặc thù của Hoạt động trải nghiệm là: thích ứng với cuộc sống, thiết kế và tổ chức
hoạt động và định hướng nghề nghiệp.

1.2. Những điểm mới của sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm
SGK Hoạt động trải nghiệm 3 có những điểm mới – nổi bật sau đây:

1.2.1. Sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm bao gồm sách dành cho
học sinh và sách dành cho giáo viên
SGK Hoạt động trải nghiệm bao gồm sách Hoạt động trải nghiệm dành cho HS và
sách Hoạt động trải nghiệm dành cho GV, đảm bảo giúp HS đạt được các yêu cầu của
Chương trình Hoạt động trải nghiệm đặt ra.
Đúng như tên gọi của nó, SGV Hoạt động trải nghiệm nhằm gợi ý, hướng dẫn GV
tiểu học tổ chức hoạt động cho 105 tiết, trong đó: 35 tiết Sinh hoạt dưới cờ, 35 tiết
Hoạt động giáo dục theo chủ đề và 35 tiết Sinh hoạt lớp.
SGK Hoạt động trải nghiệm là tài liệu giáo khoa để HS thực hiện 9 chủ đề hoạt
động trong một năm học (Nội dung sẽ được thuyết minh ở phần sau). Như vậy, sách
dành cho HS là cấu phần không thể thiếu trong SGK Hoạt động trải nghiệm và cũng
là điểm rất mới nhằm đáp ứng yêu cầu cần đạt Chương trình Hoạt động trải nghiệm
đặt ra.

1.2.2. Điểm mới về cấu trúc sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm 3
Các chủ đề trong SGK (9 chủ đề/9 tháng) được thiết kế bám sát 4 mạch nội dung
trong Chương trình Hoạt động trải nghiệm 2018 (hoạt động hướng vào bản thân,
hoạt động hướng đến xã hội, hoạt động hướng đến tự nhiên và hoạt động hướng
nghiệp), mỗi chủ đề đều nêu rõ định hướng phát triển năng lực, phẩm chất chung và
năng lực đặc thù. Các chủ đề được thiết kế giúp HS hình thành các năng lực, phẩm
chất… từ thấp đến cao. Tiến trình tổ chức hoạt động dựa theo các lí thuyết học tập
trải nghiệm, kích hoạt quá trình nhận thức tích cực, chủ động của HS dựa trên các
phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động đặc thù của Hoạt động trải nghiệm,
phù hợp với điều kiện tại các nhà trường tiểu học hiện nay.

1.2.3. Những điểm mới về mục tiêu
Mục tiêu cụ thể của Chương trình Hoạt động trải nghiệm cấp Tiểu học đã xác
định: hình thành cho HS thói quen sinh hoạt tích cực trong cuộc sống hằng ngày,
chăm chỉ lao động; thực hiện trách nhiệm của người HS ở nhà cũng như ở trường,
ở địa phương; có trách nhiệm tuân thủ các nội quy, quy định; biết tự đánh giá và
tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp ứng xử có văn hoá; có ý thức
hợp tác nhóm và hình thành năng lực giải quyết vấn đề.

7

Các tác giả biên soạn SGK Hoạt động trải nghiệm thiết kế và gợi ý các chủ đề hoạt
động đảm bảo bám sát mục tiêu cụ thể và những yêu cầu cần đạt của Chương trình
Hoạt động trải nghiệm cấp Tiểu học, nhằm bước đầu hình thành và phát triển cho HS
năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực
định hướng nghề nghiệp; đồng thời góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất
chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và năng lực chung
(tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo) được quy định
trong Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể.

1.2.4. Những điểm mới về nội dung
SGK Hoạt động trải nghiệm cấp Tiểu học được xây dựng theo các mạch nội dung
hoạt động dựa trên các mối quan hệ của HS với chính bản thân mình, quan hệ của
HS với môi trường (trong đó có môi trường tự nhiên và môi trường xã hội) và quan
hệ của HS với công việc (học tập và rèn luyện). Từ đó, nội dung trong SGK Hoạt động
trải nghiệm được phát triển theo 4 mạch hoạt động, ở mỗi mạch hoạt động lại được
tiếp tục phát triển thành các nhánh nhỏ, cụ thể:
– Hoạt động hướng vào bản thân gồm: Hoạt động khám phá bản thân;
Hoạt động rèn luyện bản thân;
– Hoạt động hướng đến xã hội gồm: Hoạt động chăm sóc gia đình; Hoạt động
xây dựng nhà trường; Hoạt động xây dựng cộng đồng;
– Hoạt động hướng đến tự nhiên gồm: Hoạt động tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan
thiên nhiên; Hoạt động tìm hiểu và bảo vệ môi trường;
– Hoạt động hướng nghiệp có hoạt động tìm hiểu về nghề nghiệp.
Bộ SGK Hoạt động trải nghiệm 3 (bao gồm SGK và SGV) đã bám sát những yêu
cầu cần đạt của Chương trình Hoạt động trải nghiệm 3 nên cũng đã thể hiện được rõ
những đổi mới về nội dung giáo dục như đã nêu trên.
Như vậy, so với các Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (hay còn gọi là Hoạt động
giáo dục ngoài giờ chính khoá) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2006, nội dung
của Hoạt động trải nghiệm được thiết kế và biên soạn đầy đủ hơn, toàn diện hơn,
đảm bảo bao phủ được toàn bộ những mối quan hệ của HS trong các hoạt động học tập
và rèn luyện cũng như sinh hoạt trong cuộc sống.

1.2.5. Những điểm mới về thiết kế và tổ chức hoạt động
Chương trình Hoạt động trải nghiệm đã xác định 4 loại hình hoạt động chủ yếu
là Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp, Hoạt động giáo dục theo chủ đề và Hoạt động
câu lạc bộ. Trong việc biên soạn SGK theo chương trình Hoạt động trải nghiệm,
bên cạnh những điểm mới về mục tiêu, nội dung thì khâu thiết kế và tổ chức
hoạt động cũng là một điểm mới đáng chú ý.

8

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

Sinh hoạt dưới cờ:
Tiết sinh hoạt này được tổ chức theo quy mô toàn trường. Nội dung hoạt động
của tiết Sinh hoạt dưới cờ gắn liền với nội dung hoạt động của chủ điểm giáo dục, có
tính định hướng, chuẩn bị cho các hoạt động của tuần và của tháng. Nhà trường cần
tạo cơ hội cho HS các lớp luân phiên đảm nhận việc tổ chức thực hiện tiết sinh hoạt
này dưới sự hướng dẫn của lãnh đạo nhà trường, Tổng phụ trách Đội và GV chủ nhiệm
lớp đó. Việc triển khai tiết Sinh hoạt dưới cờ thường được thực hiện với 2 phần:
– Phần đầu: nghi lễ và hành chính nhà trường.
– Phần sau: các lớp luân phiên đảm nhận việc tổ chức hoặc trình diễn các
hoạt động theo chủ đề giáo dục.
Sinh hoạt lớp:
Sinh hoạt lớp được tổ chức theo quy mô lớp học. Nội dung hoạt động của
tiết Sinh hoạt lớp gắn liền với nội dung hoạt động của chủ điểm giáo dục, sơ kết
hoạt động trong tuần, chuẩn bị cho các hoạt động của tuần và tháng tiếp theo. GV
chủ nhiệm tạo cơ hội cho tất cả HS trong lớp được tham gia các hoạt động. Đặc biệt,
GV chủ nhiệm cần tổ chức hoạt động sao cho tất cả HS trong lớp đều có cơ hội được
trải nghiệm các nhiệm vụ khác nhau, từ việc tổng kết kết quả thi đua của tổ, lớp đến
việc điều khiển hoạt động tập thể hoặc được thể hiện những khả năng, năng khiếu
của bản thân,… Việc triển khai tiết Sinh hoạt lớp có thể được tổ chức theo gợi ý sau:
– Phần đầu: hành chính lớp học (bao gồm sơ kết hoạt động trong tuần của lớp,
khen ngợi, nhắc nhở HS, chuẩn bị cho các hoạt động của tuần và tháng tiếp theo…).
– Phần sau: các nhóm, tổ luân phiên đảm nhận việc tổ chức hoặc trình diễn
các hoạt động theo chủ đề giáo dục. Chú ý tạo cơ hội để tất cả HS trong lớp được
tham gia hoạt động.
Hoạt động giáo dục theo chủ đề:
Hoạt động giáo dục theo chủ đề là điểm nhấn đặc biệt quan trọng của
chương trình mới lần này. Hoạt động giáo dục theo chủ đề bao gồm 2 dạng
hoạt động: Hoạt động trải nghiệm thường xuyên và Hoạt động trải nghiệm định kì.
Hoạt động trải nghiệm thường xuyên được thực hiện đều đặn từng tuần, được
xếp tiết trong thời khoá biểu và được từng HS thực hiện cả ở trường và ở nhà với
các nhiệm vụ được giao như nhau đến từng HS nhằm tạo cơ hội cho các em hình
thành, phát triển các phẩm chất và năng lực. Hoạt động trải nghiệm thường xuyên
đảm bảo quá trình hình thành năng lực và phẩm chất cho HS được diễn ra thực sự và
GV có thể kiểm soát hoạt động của tất cả HS trong lớp dựa trên các nhiệm vụ được
thiết kế trong SGK và các hoạt động được tổ chức trên lớp.
Hoạt động trải nghiệm định kì được thực hiện theo một khoảng thời gian nhất
định, ví dụ 2 hoạt động/học kì hay 2 hoạt động/năm học… và thường được tổ chức

9

theo quy mô khối lớp, trường (ví dụ: hoạt động tham quan, dã ngoại hay hoạt động
trải nghiệm ở làng nghề địa phương). Hoạt động trải nghiệm định kì thực hiện
nội dung mang tính tổng hợp hơn, mở ra các cơ hội không gian rộng hơn và
sân chơi lớn hơn để HS tăng cơ hội trải nghiệm cũng như thể hiện bản thân. Hoạt động
trải nghiệm định kì đòi hỏi sự chuẩn bị kĩ càng về nội dung hoạt động, phương tiện
điều kiện thực hiện, về sự hỗ trợ của cộng đồng,…
Hoạt động câu lạc bộ:
Hoạt động câu lạc bộ được thực hiện ngoài giờ học chính thức và là hình thức
tự chọn không bắt buộc. Hoạt động câu lạc bộ thường là các hoạt động theo nhu
cầu, sở thích, năng khiếu và hoạt động mang tính định hướng nghề nghiệp. Tuỳ
thuộc vào điều kiện của các nhà trường và địa phương khác nhau mà việc tổ chức các
hoạt động câu lạc bộ nhiều hay ít.

1.2.6. Những điểm mới về phương pháp và hình thức tổ chức
Với quan điểm hoạt động trải nghiệm là các hoạt động giáo dục (theo nghĩa hẹp)
phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm được sử dụng phối hợp
giữa phương pháp giáo dục và phương pháp tổ chức hoạt động.
Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động được thiết kế trong bộ SGK
Hoạt động trải nghiệm đa dạng, phong phú và linh hoạt. Nhóm tác giả cũng định
hướng tổ chức hoạt động tuỳ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị mà các
nhà trường, GV có thể lựa chọn các hình thức tổ chức khác nhau phù hợp với mục
tiêu và nội dung hoạt động. Chẳng hạn, GV sử dụng đa dạng các hình thức tổ chức
hoạt động như: diễn đàn, đóng kịch, giao lưu, hội thi, trò chơi, lao động công ích,
tuyên truyền, tham quan, cắm trại, thực địa, hoạt động khảo sát, sáng tạo nghệ thuật,...
Bên cạnh đó, khi tổ chức hoạt động trải nghiệm cho HS, SGV Hoạt động
trải nghiệm cũng lưu ý GV:
– Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân ở lớp và ở nhà.
– Tổ chức hoạt động nhóm gắn với giao nhiệm vụ cho cá nhân và nhóm rõ ràng.
– Hướng dẫn hành vi cụ thể để HS tạo được sản phẩm của cá nhân/nhóm.
– Tạo điều kiện cho HS trải nghiệm, sáng tạo thông qua các hoạt động tìm tòi,
vận dụng kiến thức và kinh nghiệm đã có vào đời sống; hình thành kĩ năng giải quyết
vấn đề.
– Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; làm cho mỗi HS đều sẵn sàng
tham gia trải nghiệm tích cực.
Ngoài các phương pháp thường phối hợp vận dụng được gợi ý trong sách, GV
có thể sử dụng thêm phương pháp nêu gương, phương pháp giáo dục bằng tập
thể, phương pháp thuyết phục, phương pháp tranh luận, phương pháp luyện tập,
phương pháp khích lệ động viên, phương pháp tạo sản phẩm,…

10

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

1.2.7. Những điểm mới về đánh giá
Điểm mới trong công tác đánh giá kết quả học tập của HS của Chương trình
Hoạt động trải nghiệm là đánh giá theo năng lực. Nếu như trước đây, việc đánh giá
các hoạt động giáo dục (ngoài môn học) chưa thực sự được chú trọng thì trong
Chương trình Hoạt động trải nghiệm khâu đánh giá cần được quan tâm đặc biệt.
Mục đích đánh giá là thu thập thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về mức độ
đáp ứng yêu cầu cần đạt so với Chương trình; sự tiến bộ của HS trong và sau các giai
đoạn trải nghiệm. Kết quả đánh giá là căn cứ để định hướng HS tiếp tục rèn luyện
hoàn thiện bản thân và cũng là căn cứ quan trọng để các cơ sở giáo dục, các nhà quản
lí và đội ngũ GV điều chỉnh chương trình và các hoạt động giáo dục trong nhà trường.
Nội dung đánh giá là các biểu hiện của phẩm chất và năng lực đã được xác định
trong Chương trình: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức
hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp. Các yêu cầu cần đạt về sự phát triển
phẩm chất và năng lực của mỗi HS chủ yếu được đánh giá thông qua hoạt động
giáo dục theo chủ đề, hoạt động hướng nghiệp, thông qua quá trình tham gia
hoạt động tập thể và các sản phẩm của HS trong mỗi hoạt động.
Kết hợp đánh giá của GV với tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của HS, đánh
giá của cha mẹ HS và đánh giá của cộng đồng; GV chủ nhiệm lớp chịu trách nhiệm
tổng hợp kết quả đánh giá.
Đặc biệt, kết quả đánh giá đối với mỗi HS là kết quả tổng hợp đánh giá thường
xuyên và định kì về phẩm chất và năng lực, và có thể phân ra làm một số mức để
xếp loại. Kết quả đánh giá Hoạt động trải nghiệm được ghi vào hồ sơ học tập của HS
(tương đương một môn học).
Bởi vậy, khi đánh giá HS trong Hoạt động trải nghiệm, SGV Hoạt động trải nghiệm
cũng lưu ý GV:
– Thực hiện đánh giá quá trình;
– Đánh giá trên sự tiến bộ của từng HS;
– Đánh giá trên sản phẩm, hồ sơ hoạt động;
– Đánh giá theo các tiêu chí cụ thể đặt ra về phẩm chất và về mức độ của năng lực;
– Đánh giá dựa trên các nguồn khác nhau: tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng,
đánh giá từ GV, cha mẹ HS và cộng đồng.

1.2.8. Điểm mới về sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng
trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm
Một trong những điểm mới, nổi bật của sách chính là tạo được sự tương tác với
HS và tương tác với gia đình, cộng đồng trong việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm

11

cho HS. Các hoạt động trong SGV định hướng cho HS thực hành, rèn luyện không chỉ
ở trên lớp mà còn ở gia đình, ở ngoài xã hội.
Trên đây là những điểm nổi bật – điểm mới cơ bản cần chú ý mà nhóm biên soạn
SGK Hoạt động trải nghiệm đã quán triệt và triển khai trong sách của mình.

2. PHÂN TÍCH CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC CHỦ ĐỀ
2.1. Phân tích nội dung sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm 3
Nội dung SGK Hoạt động trải nghiệm 3 được chia thành 9 chủ đề, thể hiện đầy đủ
các yêu cầu cần đạt của Chương trình Hoạt động trải nghiệm 3. Cụ thể như sau:

Mạch nội Tên chủ
dung
đề

Hoạt
động
hướng
vào
bản
thân

Chủ
đề 1:
Em và
trường
tiểu
học
thân
yêu

Yêu cầu cần đạt
trong Chương
Phẩm chất
trình Hoạt động
trải nghiệm

– Sắp xếp được – Trách
thứ tự các hoạt nhiệm
động, công
– Nhân ái
việc trong ngày
của bản thân và
bước đầu thực
hiện được thời
gian biểu đề ra.
– Thực hiện
được ý tưởng
về việc trang
trí, lao động vệ
sinh lớp học,
có ý thức giữ
an toàn trong
khi trang trí lớp
học.

Năng lực đặc thù

Mục tiêu chủ đề

– Năng lực thích
ứng với cuộc sống:
Thể hiện sự khéo
léo, cẩn thận khi
trang trí lớp học.

– Sắp xếp được thứ
tự các hoạt động,
công việc trong ngày
của bản thân.

– Năng lực thiết
kế và tổ chức
hoạt động: Tham
gia được các hoạt
động chung của
trường, lớp; Thực
hiện được ý tưởng
về việc trang trí,
lao động vệ sinh
lớp học.

– Thực hiện và theo
dõi được thời gian
biểu mà mình đã đề
ra.
– Thực hiện được ý
tưởng về việc trang
trí, lao động vệ sinh
lớp học.
– Có ý thức giữ an
toàn trong khi trang
trí lớp học.
– Tham gia được các
hoạt động chung của
trường, lớp.

12

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

Mạch nội Tên chủ
dung
đề

Hoạt
động
hướng
vào
bản
thân

Chủ đề
2: An
toàn
trong
cuộc
sống

Yêu cầu cần đạt
trong Chương
Phẩm chất
trình Hoạt động
trải nghiệm
– Nhận thức
Trách
được các nguy nhiệm
cơ nếu không
thực hiện vệ
sinh an toàn
thực phẩm và
thực hiện được
những việc làm
đảm bảo an
toàn trong ăn
uống.
– Biết giữ an
toàn trong lao
động

Hoạt
động
hướng
đến
cộng
đồng

Chủ đề
3: Kính
yêu
thầy cô
– Thân
thiện
với bạn
bè

Nhân ái
– Kể lại được
điều ấn tượng
nhất về thầy
giáo, cô giáo và
thể hiện tình
cảm với thầy cô
bằng sản phẩm
tự làm.
– Biết cách hoà
giải bất đồng
trong quan hệ
bạn bè

Năng lực đặc thù

Mục tiêu chủ đề

– Năng lực thích
ứng với cuộc
sống: Nhận biết
được những nguy
cơ khi không thực
hiện vệ sinh an
toàn thực phẩm
và thực hiện được
những việc làm
đảm bảo an toàn
trong ăn uống.

– Xác định được các
nguy cơ nếu không
thực hiện vệ sinh an
toàn thực phẩm.
– Thực hiện được
những việc làm đảm
bảo an toàn trong ăn
uống.
– Tham gia được
các hoạt động của
trường, lớp về an
toàn giao thông.

– Năng lực thiết
kế và tổ chức
hoạt động: Tuyên
truyền và xử lí tình – Biết giữ an toàn
huống về an toàn trong lao động.
thực phẩm
– Năng lực thích
ứng với cuộc sống:
Thực hiện được
những việc làm để
hòa giải bất đồng
với bạn bè; Thực
hiện được những
việc làm thể hiện sự
kính yêu thầy cô.
– Năng lực thiết
kế và tổ chức
hoạt động: Lập
được kế hoạch
thực hiện việc làm
thể hiện tình cảm
đối với thầy, cô
giáo; Phối hợp với
mọi người để tìm
hiểu thông tin làm
bảng thông tin
thầy cô, thực hiện
các hoạt động
nhóm.

– Kể lại được điều ấn
tượng nhất về thầy,
cô giáo.
– Thể hiện tình cảm
với thầy cô bằng sản
phẩm tự làm.
– Thực hiện được
những việc làm hoà
giải bất đồng trong
quan hệ bạn bè.

13

Mạch nội Tên chủ
dung
đề

Hoạt
động
hướng
đến
cộng
đồng

Chủ
đề 4:
Tự hào
truyền
thống
quê em

Yêu cầu cần đạt
trong Chương
Phẩm chất
trình Hoạt động
trải nghiệm

Năng lực đặc thù

Mục tiêu chủ đề

– Thực hiện
– Nhân ái
được một số
– Trách
việc làm phù
nhiệm
hợp với lứa
tuổi thể hiện sự
quan tâm đến
các thành viên
trong cộng
đồng.

– Năng lực thích
ứng với cuộc
sống: Xác định
được các hoạt
động tình nguyện,
nhân đạo và ra
quyết định tham
gia vào hoạt động
phù hợp.

– Thực hiện được
một số việc làm phù
hợp với lứa tuổi thể
hiện sự quan tâm
đến các thành viên
trong cộng đồng.

– Năng lực thích
ứng với cuộc
sống: Xác định
được những thứ
thực sự cần mua
để tránh lãng phí
trong một số tình
huống cụ thể.

– Tìm hiểu được thu
nhập của các thành
viên trong gia đình.

– Tham gia
một số hoạt
động tình
nguyện, nhân
đạo, giáo dục
truyền thống
do nhà trường,
địa phương tổ
chức.
Hoạt
động
hướng
vào
bản
thân

Chủ đề
5: Năm
mới và
việc
tiêu
dùng
thông
minh

– Tìm hiểu được – Trách
thu nhập của
nhiệm
các thành viên
– Chăm
trong gia đình.
chỉ
– Xác định
được những
thứ thực sự cần
mua để tránh
lãng phí trong
một số tình
huống cụ thể.
– Biết tiết kiệm
khi sử dụng
điện, nước
trong gia đình.

– Tham gia được
một số hoạt động
tình nguyện, nhân
– Năng lực thiết
đạo, giáo dục truyền
kế và tổ chức
thống do nhà
hoạt động: Lập kế trường, địa phương
hoạch và tham gia
tổ chức.
tích cực vào một
số hoạt động tình
nguyện, nhân đạo.

– Năng lực thiết
kế và tổ chức
hoạt động: Tìm
hiểu được thu
nhập của các
thành viên trong
gia đình; Biết tiết
kiệm khi sử dụng
điện, nước trong
gia đình.

– Xác định được
những thứ thực sự
cần mua để tránh
lãng phí trong một
số tình huống cụ thể.
– Biết tiết kiệm khi
sử dụng điện, nước
trong gia đình.
– Tham gia được các
hoạt động chào đón
năm mới của trường,
lớp và gia đình.

14

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

Mạch nội Tên chủ
dung
đề
Hoạt
động
hướng
vào
bản
thân

Chủ
đề 6:
Chăm
sóc và
phát
triển
bản
thân

Yêu cầu cần đạt
trong Chương
Phẩm chất
trình Hoạt động
trải nghiệm
– Nhận ra được – Nhân ái
những nét
– Chăm
riêng của bản
chỉ
thân.
– Giới thiệu
được các sở
thích của bản
thân và sản
phẩm được làm
theo sở thích.

Năng lực đặc thù

Mục tiêu chủ đề

– Năng lực thích
ứng với cuộc
sống: Nhận biết
được sở thích, khả
năng và những
nét riêng của bản
thân; Xây dựng
được kế hoạch rèn
luyện và phát triển
bản thân.

– Nhận ra được
những nét riêng của
bản thân.
– Giới thiệu được
các sở thích của bản
thân.
– Làm được một số
sản phẩm theo sở
thích.

– Năng lực thiết
– Thực hiện được
kế và tổ chức
một số hoạt động để
hoạt động: Xây
phát triển bản thân.
dựng được kế
hoạch phát triển
bản thân phù hợp,
vừa sức.
Hoạt
động
hướng
đến
cộng
đồng

Chủ đề
7:
Yêu
thương
gia
đình
– Quý
trọng
phụ nữ

– Thể hiện được – Nhân ái
lòng biết ơn,
– Chăm
sự quan tâm,
chỉ
chăm sóc đến
bố mẹ, người
thân bằng lời
nói, thái độ và
việc làm cụ thể.
– Có thói quen
giữ gìn nhà cửa
gọn gàng, ngăn
nắp, sạch sẽ.
– Tham gia vào
các hoạt động
trang trí nhà
cửa.

– Năng lực thích
ứng với cuộc
sống: Thực hiện
được những việc
làm thể hiện lòng
biết ơn, sự quan
tâm, chăm sóc
người thân và
quý trọng phụ nữ
phù hợp với hoàn
cảnh, lứa tuổi.
– Năng lực thiết
kế và tổ chức hoạt
động: Lập được kế
hoạch thực hiện
những việc làm
thể hiện lòng biết
ơn, sự quan tâm,
chăm sóc với người
thân trong gia đình;
Thực hiện trang
trí nhà cửa cùng
người thân vào
những dịp đặc biệt.

– Thể hiện được lòng
biết ơn, sự quan tâm,
chăm sóc đến bố mẹ,
người thân bằng lời
nói, thái độ và việc
làm cụ thể.
– Có thói quen giữ
gìn nhà cửa gọn
gàng, ngăn nắp, sạch
sẽ.
– Tham gia vào các
hoạt động trang trí
nhà cửa.
– Thực hiện được
những việc làm thể
hiện sự quý trọng
phụ nữ.

15

Mạch nội Tên chủ
dung
đề

Yêu cầu cần đạt
trong Chương
Phẩm chất
trình Hoạt động
trải nghiệm

Hoạt
động
hướng
đến tự
nhiên

– Nhận diện
được vẻ đẹp
của cảnh quan
thiên nhiên ở
địa phương.

Chủ đề
8: Cuộc
sống
xanh

– Nhận biết
được những
biểu hiện của
ô nhiễm môi
trường.

– Trách
nhiệm
– Yêu
nước
– Trung
thực

– Tham gia tích
cực vào các
hoạt động phù
hợp với lứa tuổi
trong phòng,
chống ô nhiễm
môi trường.

Chủ
đề 9:
Những
người
sống
quanh
em và
nghề
em yêu
thích

– Kể tên được
một số đức
tính cần có của
người lao động
trong nghề
nghiệp mà mình
yêu thích.
– Nhận ra được
một số đức tính
của bản thân
liên quan đến
nghề yêu thích.

Mục tiêu chủ đề

– Năng lực thiết
kế và tổ chức
hoạt động: Tổ
chức được các
hoạt động hội chợ,
tuyên truyền để
bảo vệ môi trường
và cảnh quan
thiên nhiên của
địa phương.

– Nhận biết được vẻ
đẹp của cảnh quan
thiên nhiên ở địa
phương.

– Năng lực thích
ứng với cuộc
sống: Nhận biết
được sự thay đổi
của môi trường
và thực hiện các
việc làm để phòng
chống ô nhiễm
môi trường.

– Tuyên truyền
tới bạn bè,
người thân về
việc bảo vệ vẻ
đẹp của cảnh
quan thiên
nhiên ở địa
phương.
Hoạt
động
hướng
nghiệp

Năng lực đặc thù

– Chăm
chỉ
– Trách
nhiệm

Năng lực định
hướng nghề
nghiệp: Tìm hiểu
được về nghề em
yêu thích và xác
định những đức
tính của bản thân
liên quan đến
nghề mình yêu
thích.

– Tuyên truyền tới
bạn bè, người thân
về việc bảo vệ vẻ đẹp
của cảnh quan thiên
nhiên địa phương.
– Nhận biết được
những biểu hiện của
ô nhiễm môi trường.
– Xác định được các
nguyên nhân và tác
hại của ô nhiễm môi
trường.
– Thực hiện được các
hoạt động để phòng
chống ô nhiễm môi
trường phù hợp với
lứa tuổi.

– Kể tên được một số
đức tính cần có của
người lao động trong
nghề nghiệp mà
mình yêu thích.
– Nhận ra được một
số đức tính của bản
thân liên quan đến
nghề yêu thích.
– Thực hiện được
việc làm tốt với
những người xung
quanh.

16

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm lớp 3

2.2. Phân tích kết cấu chủ đề hoạt động trải nghiệm
2.2.1. Đặc điểm của cấu trúc chủ đề hoạt động trong sách giáo khoa
Hoạt động trải nghiệm 3
Mỗi chủ đề trong SGK Hoạt động trải nghiệm 3 bao gồm các loại hình hoạt động:
Sinh hoạt dưới cờ, Hoạt động giáo dục theo chủ đề, Sinh hoạt lớp và được phân chia
theo tuần.
Các Hoạt động giáo dục theo chủ đề trong SGK được thiết kế, xây dựng dựa trên
cơ sở yêu cầu về cấu trúc hoạt động của một số thông tư và lí thuyết sau:
– Theo Thông tư số 33 cấu trúc bài học trong SGK bao gồm 4 thành phần cơ bản:
Mở đầu, Kiến thức mới, Luyện tập, Vận dụng.
– Theo Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể, hướng tới các loại hoạt động
học tập: Khám phá, Thực hành, Vận dụng.
– Theo lí thuyết học tập qua trải nghiệm của một số nhà giáo dục trên thế giới:
John Dewey, David Kolb,…
Các tác giả đã xây dựng cấu trúc của hoạt động trải nghiệm theo chủ đề
tương ứng với yêu cầu của Thông tư 33 như sau:

Thông tư 33

Cấu trúc chủ đề hoạt động
của SGK Hoạt động trải nghiệm 3

Mở đầu

Nhận diện – Khám phá

Kiến thức mới

Tìm hiểu – Mở rộng

Luyện tập
Thực hành – Vận dụng
Vận dụng
Đánh giá – Phát triển
Để tạo điều kiện thuận lợi cho GV khi tổ chức hoạt động cũng như tăng cường
tính trải nghiệm của HS trong các chủ đề giáo dục, nhóm biên soạn SGK Hoạt động
trải nghiệm 3 đã đưa ra cấu trúc thống nhất gồm 4 giai đoạn:

17

Nhận diện – Khám phá
Đây là giai đoạn giúp HS chuẩn bị tâm thế, sẵn sàng tham gia hoạt động, bước
đầu được tiếp xúc và xác định nhiệm vụ hoạt động gắn với kinh nghiệm thực tiễn
của bản thân. Lúc này, các em bắt đầu tạo mối liên hệ giữa kinh nghiệm đã có và
những nhiệm vụ hiện tại, kết nối kinh nghiệm đã có với nhiệm vụ hoạt động, đồng
thời kích thích sự tham gia của HS vào các hoạt động tiếp nối của chủ đề. Ở giai đoạn
này, GV thường tổ chức các trò chơi, đặt ra các câu hỏi, đưa ra sự kiện để HS chia sẻ kinh
nghiệm, nêu ra vấn đề cho HS suy nghĩ, kết nối với bản thân để tạo sự chú ý và
hướng HS vào đúng nhiệm vụ trọng tâm của chủ đề.
Tìm hi...