ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN VỤ BẢN
TRƯỜNG MẦM NON LIÊN BẢO

HỒ SƠ SÁNG KIẾN
Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
hình thành và phát triển biểu tượng toán

Tác giả: Phạm Thị Xen
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non
Chức vụ: Giáo viên
Nơi công tác: Trường mầm non Liên Bảo

Vụ Bản, tháng 10 năm 2023

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi : - UBND huyện Vụ Bản
- Trường mầm non Liên Bảo
Tôi ghi tên dưới đây:
Tỷ

Số Họ và tên

Ngày,tháng, Nơi công tác

Chức

Trình độ

TT

năm sinh

danh

chuyên

(hoặc nơi
thường trú)

môn

lệ(%) đóng
góp tạo ra
sáng
kiến(ghi rõ
đối với từng
đồng tác giả
nếu có)

1 Phạm Thị Xen

10/06/1982

Trường mầm Giáo
non Liên

Đại học

100%

viên

Bảo
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Một số biện pháp giúp trẻ
mẫu giáo 5- 6 tuổi hình thành và phát triển biểu tượng toán.
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Phạm Thị Xen
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (03)/ mầm non
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng 9 năm
2022
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm,
trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người phát

triển toàn diện. Hình thành và phát triển biểu tượng toán cho trẻ mầm non nói
chung và trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi nói riêng là một nội dung quan trọng góp phần
thực hiện mục tiêu của giáo dục mầm non.
Toán học có vai trò quan trọng trong cuộc sống của con người nói chung
và trẻ em nói riêng. Để làm quen với thế giới xung quanh, giải quyết những vấn
đề phát sinh trong cuộc sống, trẻ cần phải có các kĩ năng toán học như: Xếp
tương ứng 1-1, đếm, so sánh số lượng, phân loại, sắp xếp theo quy tắc, đo lường,
định hướng trong không gian, thời gian cũng như tư duy toán học. Vì vậy việc
đưa các hoạt động toán vào chương trình học của trẻ ngay từ đầu là cần thiết.
Đây là bước đầu tiên để phát triển thái độ tích cực đối với toán trong cuộc sống
sau này của trẻ, tất cả điều đó có tác dụng phát triển trí tuệ của trẻ. Đó cũng là
hành trang chuẩn bị cho trẻ vào lớp1.
Hình thành và phát triển biểu tượng toán giúp trẻ nắm được các thuật ngữ
toán .Trong quá trình hình thành và phát triển biểu tượng toán đồng thời sẽ hình
thành các mối quan hệ giữa giáo viên với tập thể trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với
môi trường xung quanh. Qua thực tế tổ chức hoạt động dạy trẻ hình thành biểu
tượng toán tôi thấy đây là một môn học khô khan, cứng nhắc. Giáo viên chưa
biết sử dung các hoạt động thí nhiệm, sách tranh, hoạt động lao động vào dạy
toán cho trẻ, chưa biết đặt ra các tình huống hấp dẫn trẻ, đặc biệt là các tình
huống trong cuộc sống gắn các nội dung dạy trẻ với thực tiễn, chưa tận dụng
được đồ dùng, học liệu đa dạng vào việc luyện tập củng cố các biểu tượng toán.
Từ đó dẫn đến kết quả học tập của trẻ chưa cao, việc xác định vị trí trong không
gian, thời gian, kỹ năng đo độ dài của các đối tượng chưa đạt yêu cầu. Là một
giáo viên mầm non tôi nhận thấy mình phải tích cực chủ động, sáng tạo trong
phát hiện và tận dụng mọi cơ hội hình thành và phát triển biểu tượng toán cho
trẻ mầm non, nâng cao tình yêu đối với toán và việc dạy toán cho trẻ nhỏ, đi sâu
tìm hiểu nghiên cứu làm thế nào để trẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách tự
nhiên không bị gò ép, áp đặt, phù hợp với nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của
trẻ “Học mà chơi, chơi mà học”. Cho nên tôi đã chọn đề tài "Một số biện pháp

giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hình thành và phát triển biểu tượng toán”. Xuất phát
từ những thực tế trên tôi đã đề ra một số biện pháp sau:
Biện pháp 1: Giúp trẻ hình thành biểu tượng toán.
Biện pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ.
Biện pháp 3: Linh hoạt thay đổi nhằm hình thành các biểu tượng toán cho
trẻ theo hướng trải nghiệm.
Biện pháp 4: Hình thành biểu tượng toán thông qua các trò chơi.
Biện pháp 5: Làm đồ dùng đồ chơi bằng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa
phương.
Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh hình thành và phát triển biểu
tượng toán cho trẻ.
- Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Một số biện pháp giúp trẻ 5- 6 tuổi hình thành biểu tượng toán học sơ
đẳng đang được áp dụng tại trường mầm non Liên Bảo. Tôi nhận thấy sau khi áp
dụng các biện pháp trên đã giúp trẻ chủ động, linh hoạt, tích cực hơn trong hoạt
đông. Trẻ nắm được một số kỹ năng như: Kỹ năng đếm, kỹ năng đo lường, kỹ
năng tính toán và kỹ năng của hoạt động học tập. Trẻ biết thiết lập mối quan hệ
số lượng giữa các sự vật, hiện tượng xung quanh, đồng thời phát triển ở trẻ khả
năng ước lượng kích thước các vật... Với kết quả và ý nghĩa đạt được sáng kiến
có thể nhân rộng ra toàn khối 5 tuổi và các khối khác trong trường.
- Những thông tin cần được bảo mật: không có
- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến
+ Cơ sở vật chất khang trang sạch sẽ, đồ dùng đồ chơi theo thông tư 02
được cấp đầy đủ, bàn ghế đủ và đúng kích cỡ theo quy định.
+ Đồ dùng phục vụ cho môn toán được cấp phát đủ số lượng trẻ trên lớp.
+ Có sự quan tâm, chỉ đạo, hướng dẫn của ban giám hiệu, tổ chuyên môn
về việc tổ chức hoạt động hình thành và phát triển biểu tượng toán cho trẻ.

+ Phụ huynh quan tâm đến việc học của con em mình tham gia tích cực
vào việc tạo môi trường, tìm kiếm nguyên vật liệu phục vụ cho việc hình thành
và phát triển toán của các con.
+ Giáo viên nắm chắc phương pháp tổ chức các hoạt động hình thành biểu
tượng toán cho trẻ.
+ Trẻ hứng thú, mạnh dạn tự tin tham gia vào hoạt động.
- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng
kiến theo ý kiến của tác giả
+ Về phía cô: Phải nắm chắc nội dung chương trình và phương pháp bộ
môn, thường xuyên học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.Tạo
môi trường toán học phong phú cho trẻ được thực hành, trải nghiệm.
+ Về phía trẻ: Trẻ trở nên linh hoạt, mạnh dạn, thông minh, hứng thú
tham gia vào hoạt động hình thành biểu tượng toán. Hiểu biết của về các biểu
tượng toán học. Hình thành cho trẻ những hành vi, thói quen trong giao tiếp,
những hành vi chuẩn mực xã hội.Trẻ sử dụng đúng các thuật ngữ toán học như
tên gọi các con số, các hình học phẳng (hình tròn, vuông, tam giác, chữ nhật) và
các khối (Khối trụ, khối vuông, khối tam giác, khối chữ nhật) và các thành phần
của chúng (góc, cạnh, các mặt của khối hình).
+ Về phía phụ huynh: Được tham gia vào quá trình chuẩn bị đồ dùng, tìm

kiếm nguyên vật liệu phục vụ cho bài học của con. Dành thời gian quan tâm đến
con nhiều hơn, tạo sự gắn kết của các thành viên trong gia đình.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật
và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
 

Liên Bảo, ngày 10 tháng 5 năm 2023
Người nộp đơn

Phạm Thị Xen

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
THÔNG TIN CHUNG
1.Tên sáng kiến
Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi hình thành và phát triển biểu tượng
toán.
2. Lĩnh vực (mã)/cấp học: Giáo dục (03)/Mầm non.
3. Thời gian áp dụng sáng kiến
Từ ngày 12 tháng 9 năm 2022 đến ngày 10 tháng 5 năm 2023
4. Tác giả
Họ và tên: Phạm Thị Xen
Năm sinh: 10/06/1982
Nơi thường trú: Xã Liên Bảo, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường mầm non Liên Bảo
Điện thoại: 0383206913
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến
Tên đơn vị: Trường mầm non Liên Bảo
Địa chỉ: Xã Liên Bảo, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. Điều kiện tạo ra sáng kiến
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm,
trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người phát
triển toàn diện. Hình thành và phát triển biểu tượng toán cho trẻ mầm non nói
chung và trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi nói riêng là một nội dung quan trọng góp phần
thực hiện mục tiêu của giáo dục mầm non. Hình thành biểu tượng toán cho trẻ
mầm non nó là quá trình hình thành ở trẻ những kiến thức sơ đẳng về tập hợp,
con số, phép đếm, kích thước, hình dạng của các vật, về khả năng định hướng
không gian, thời gian và mối quan hệ giữa các đại lượng dưới sự hướng dẫn của
giáo viên. Từ đó trẻ giúp trẻ lĩnh hội các tri thức, kỹ năng và hình thành cho trẻ
thái độ tích cực đối với các sự vật xung quanh.
Trong cuộc sống hiện nay việc hình thành và phát triển biểu tượng toán
cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi có một vai trò to lớn, điều này xuất phát từ sự phát
triển mạnh mẽ của khoa học toán học và sự sâm nhập của nó vào mọi lĩnh vực
kiến thức khác nhau. Toán học có vai trò quan trọng trong cuộc sống của con
người nói chung và trẻ em nói riêng. Để làm quen với thế giới xung quanh, giải
quyết những vấn đề phát sinh trong cuộc sống, trẻ cần phải có các kĩ năng toán
học như: Xếp tương ứng 1-1, đếm, so sánh số lượng, phân loại, sắp xếp theo quy
tắc, đo lường, định hướng trong không gian, thời gian cũng như tư duy toán học.
Vì vậy việc đưa các hoạt động toán vào chương trình học của trẻ ngay từ đầu là
cần thiết. Đây là bước đầu tiên để phát triển thái độ tích cực đối với toán trong
cuộc sống sau này của trẻ. Hình thành và phát triển biểu tượng toán cho trẻ
nhằm trang bị cho trẻ những kiến thức về tập hợp, con số, kích thước, hình dạng,
không gian và thời gian. Hình thành về mối quan hệ số lượng, không gian và
thời gian có trong hiện thực xung quanh trẻ. Thông qua đó trẻ biết thiết lập mối
quan hệ số lượng giữa các sự vật, hiện tượng xung quanh, đồng thời phát triển ở

trẻ khả năng ước lượng kích thước các vật... tất cả điều đó có tác dụng phát triển
trí tuệ của trẻ. Đó cũng là hành trang chuẩn bị cho trẻ vào lớp1.
Hình thành và phát triển biểu tượng toán giúp trẻ nắm được các thuật ngữ
toán học như tên gọi các con số, các hình học phẳng (hình tròn, vuông, tam giác,
chữ nhật) và các khối (Khối trụ, khối vuông, khối tam giác, khối chữ nhật) và
các thành phần của chúng (góc, cạnh, các mặt của khối hình). Phát triển hứng
thú và năng lực nhận biết, phát triển tư duy logic và ngôn ngữ cho trẻ.
Khi tổ chức các hoạt động hình thành và phát triển các biểu tượng toán
phải mang tính thiết thực, phù hợp với khả năng, vốn kinh nghiệm khác nhau
của từng trẻ, được trẻ quan tâm, ưa thích. Các hoạt động mang tính phát triển từ
dễ đến khó, có sự liên kết giữa các hoạt động, hoạt động trước là tiền đề của
hoạt động sau.
Trong quá trình hình thành và phát triển biểu tượng toán đồng thời sẽ hình
thành các mối quan hệ giữa giáo viên với tập thể trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với
môi trường xung quanh. Vì vậy việc dạy học những kiến thức toán không chỉ
góp phần phát triển các năng lực nhận biết , nằng lực học tập cho trẻ, mà còn
góp phần giáo dục toàn diện nhân cách trẻ.
Bản thân tôi qua thực tế tổ chức hoạt động dạy trẻ hình thành biểu tượng
toán tôi thấy đây là một môn học khô khan, cứng nhắc. Giáo viên chưa biết sử
dung các hoạt động thí nhiệm, sách tranh, hoạt động lao động vào dạy toán cho
trẻ, chưa biết đặt ra các tình huống hấp dẫn trẻ, đặc biệt là các tình huống trong
cuộc sống gắn các nội dung dạy trẻ với thực tiễn, chưa tận dụng được đồ dùng,
học liệu đa dạng vào việc luyện tập củng cố các biểu tượng toán. Từ đó dẫn đến
kết quả học tập của trẻ chưa cao, việc xác định vị trí trong không gian, thời gian,
kỹ năng đo độ dài của các đối tượng chưa đạt yêu cầu. Là một giáo viên mầm
non tôi nhận thấy mình phải tích cực chủ động, sáng tạo trong phát hiện và tận
dụng mọi cơ hội hình thành và phát triển biểu tượng toán cho trẻ mầm non, nâng
cao tình yêu đối với toán và việc dạy toán cho trẻ nhỏ, đi sâu tìm hiểu nghiên
cứu làm thế nào để trẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò

ép, phù hợp với nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ “Học mà chơi, chơi
mà học”. Cho nên tôi đã chọn đề tài "Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6
tuổi hình thành và phát triển biểu tượng toán”.
II. Mô tả giải pháp
1.Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
1.1. Đặc điểm tình hình của lớp
1.1.1. Thuận lợi
- Cơ sở vật chất: Trường lớp khang trang sạch sẽ, thoáng mát nằm ở khu
trung tâm có đủ diện tích cho trẻ hoạt động. Đồ dùng đồ chơi theo thông tư 02
được cấp đầy đủ, bàn ghế đủ và đúng kích cỡ theo quy định.
- Đồ dùng phục vụ cho môn toán được cấp phát đủ số lượng trẻ trên lớp.
- Có sự quan tâm, chỉ đạo, hướng dẫn của ban giám hiệu, tổ chuyên môn
về việc tổ chức hoạt động hình thành và phát triển biểu tượng toán cho trẻ.
- Luôn nhận được sự giúp đỡ, những sáng kiến của đồng nghiệp.
- Phụ huynh quan tâm đến việc học của con em mình, thường xuyên đưa
đón và trao đổi với giáo viên về tình hình học tập, sức khỏe của các cháu, tham
gia tích cực vào việc tạo môi trường, tìm kiếm nguyên vật liệu phục vụ cho việc
hình thành và phát triển toán của các con .
- Bản thân tôi nhiều năm liền dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi và tổ chức các
hoạt động hình thành biểu tượng toán cho trẻ nên đã đúc rút được một số biện
pháp từ việc dạy trẻ hình thành biểu tượng toán học.
1.1.2. Khó khăn
- Học sinh đông, thiếu giáo viên, các hình thức tổ chức hoạt động hình
thành và phát triển các biểu tượng toán cho trẻ được giáo viên sử dụng chưa đa
dang và linh hoạt.

- Giáo viên chưa tận dụng được đồ dùng, học liệu đa dạng vào việc luyện
tập, củng cố các biểu tượng toán.
- Trẻ còn nhút nhát chưa tự tin, vốn kinh nghiệm của trẻ ít.
- Thiếu tài liệu hướng dẫn về việc tổ chức các hoạt động hình thành và
phát triển các biểu tượng toán cho trẻ.
1.2. Kết quả khảo sát chất lượng học sinh lớp mẫu giáo 5 tuổi A3
Tôi đã tiến hành khảo sát cho thấy kết quả như sau:
Nội dung khảo sát
- Trẻ hứng thú tham gia HĐLQVT
- Đếm nhận biết số lượng trong phạm vi 10, sắp
xếp theo quy tắc
- Xác định ví trí không gian, thời gian
- Thao tác đo độ dài, chiều cao, dung tích của
các đối tượng.
- Nhận biết, phân biệt hình dạng

Số trẻ

Tỷ lệ %

21/30

70%

18/30

60%

14/30

46%

15/30

50%

29/30

96%

Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao, đây là
điều tôi cần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt hiệu quả và tạo cho trẻ tâm
lý học một cách thoải mái, tự tin, không gò bó, trẻ luôn tích cực hứng thú trong
giờ học. Xuất phát từ những thực tế trên tôi đã đề ra một số biện pháp thực hiện.
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
2.1. Biện pháp 1: Giúp trẻ hình thành biểu tượng toán
Trẻ em có sở thích khám phá và học hỏi một cách tự nhiên. Vai trò của
giáo viên và gia đình là hỗ trợ các kỹ năng và sở thích của trẻ, nhằm thiết lập
cho trẻ có những trải nghiệm học tập ý nghĩa. Trong quá trình này giáo viên giữ

vai trò chủ đạo, là người tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động có mục đích
học tập của trẻ, trẻ giữ vai trò chủ động, tích cực, chếm lĩnh tri thức. Giáo viên
đặt ra các mục tiêu trẻ phải biết sắp xếp các trình tự theo yêu cầu, bết đếm xuôi
đếm ngược, biết sử dụng các dụng cụ đong, đo và so sánh nói kết quả. Trẻ biết
gọi tên chỉ ra sự giống nhau của các khối cầu, khối trụ, khối vuông, khối chữ
nhật. Biết dùng lời nói để chỉ ra vị trí của các đồ vật. Biết gọi đúng các thứ trong
tuần, các ngày trong tháng, tháng trong năm, giờ chẵn trên đồng hồ.
Muốn trẻ đạt được những mục tiêu đặt ra giáo viên và người lớn có nhiệm
vụ tạo ra những điều kiện tốt nhất để trẻ được thỏa mãn nhu cầu nhận thức, tìm
hiểu thế giới xung quanh, lĩnh hội các kinh nghiệm qua đôi mắt, đôi tai, đôi tay,
đôi chân và đặc biệt là tư duy. Sự tương tác của trẻ với các đồ vật giúp trẻ lĩnh
hội các kỹ năng và hình thành thái độ tích cực, hứng thú, yêu thích của trẻ với
hoạt động hình thành và phát triển biểu tượng toán của trẻ.
Tổ chức các hoạt động phải dựa vào nhận thức, ngôn ngữ, kinh nghiệm
của mỗi cá nhân trẻ, đảm bảo thoải mái không gò bó, áp đặt sao cho trẻ đến với
hoạt động hoàn toàn tự nguyện, tạo cơ hội cho mọi trẻ được tham gia hoạt động
thực sự.
Ví dụ 1: Cho trẻ tham gia vào trò chơi mình cùng chuyển động.
Trẻ đứng thành 2 hàng mỗi hàng 5 trẻ, đặt phía trước mỗi hàng 5 cái
vòng. Cô cho trẻ quan sát video trên tivi và vận động theo đúng nhịp điệu mẫu
trên video. Cô trao đổi với trẻ cùng một bản nhạc này các con có cách vận động
nào khác không? Trẻ cùng nhau thảo luận và tìm ra hình thức vận động khác
như: Đặt vòng thành hình tròn hoặc đặt các vòng cách nhau để vận động.
Sau khi trẻ vận động cô cùng trẻ trao đổi xem các con thấy qua hoạt động
này dạy các con những kiến thức gì? Trẻ suy nghĩ và nói ra những kiến thức mà
trẻ đã thực hiện: Sắp xếp theo quy tắc, nhận biết hình, nhận biết số lượng, xác
định vị trí trong không gian.
Ví dụ 2: Cho trẻ làm quen với biểu tượng về kích thước.

So sánh chiều cao của 3 đối tượng chủ đề bản thân phần gây hứng thú tổ
chức cho trẻ cùng đi hái quả. Tôi treo những quả táo nhựa ở vị trí cao thấp khác
nhau (cao - thấp) cho trẻ đi đến chỗ treo quả trò chuyện sau đó cho trẻ đi hái
quả. Có trẻ không hái được quả, có trẻ hái được quả xanh còn cô hái được quả
đỏ. Tôi hỏi trẻ vì sao bạn An con hái không hái được quả? Bạn Huy hái được
quả xanh vì sao? Vì sao cô hái được quả chín?
Với những hoạt động đơn giản, gần gũi giúp trẻ lĩnh hội, hình thành kỹ
năng toán học một cách tự nhiên từ đó phát huy tính tích cực của trẻ trong việc
hình thành và phát triển biểu tượng toán.
2.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ
Môi trường hoạt động tạo cơ hội cho trẻ tương tác của đối với các sự vật,
hiện tượng xung quanh, qua đó giúp trẻ lĩnh hội các tri thức, kỹ năng hình thành
kinh nghiệm thông qua hoạt động trải nghiệm của chính bản thân trẻ.
2.2.1. Môi trường trong lớp
Chúng ta biết rằng trẻ luôn luôn yêu thích cái đẹp, một môi trường học tập
tốt là môi trường phát huy được tính tích cực của trẻ. Trí tưởng tượng của trẻ vô
cùng phong phú do vậy môi trường học tập xung quanh trẻ là một yếu tố vô
cùng quan trọng kích thích trẻ tư duy và sáng tạo. Tạo môi trường lớp học giàu
toán học , nơi trẻ có thể nhận biết và áp dụng kiến thức, kỹ năng toán học một
cách có ý nghĩa , tạo cho trẻ một tâm lý thoải mái, trẻ coi lớp học như ngôi nhà
thân yêu của mình, ở ngôi nhà đó trẻ được dọn dẹp, trang trí, sáng tạo theo ý
thích. Chính vì vậy các góc chơi được lựa chọn những hình ảnh đẹp trang, trí
theo hướng mở và cho trẻ tham gia vào hoạt động trang trí cùng cô. Chuẩn bị
các loại đồ dùng đồ chơi đơn giản, gần gũi, dễ kiếm dễ tìm, sẵn có ở địa phương
đáp ứng được mục tiêu hình thành kiến thức, kỹ năng toán. Khuyến khích trẻ
tìm kiếm làm đồ dùng dùng đơn giản phục vụ cho môn học. Các góc chơi, đồ
dùng đồ chơi được sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, dễ lấy, các đồ chơi xếp theo

nhóm có cùng chủng loại. Ở các góc gắn các chữ số cho trẻ làm quen và trẻ
được trải nghiệm tại các góc chơi.
Ví dụ: Góc bé đến lớp tôi dán mảng lớn là thuyền buồm trên cánh buồm
tôi dán ống cắm hoa cho trẻ tự dán các số 1- 30 vào phía dưới của các ống cắm
hoa. Trẻ cắt ảnh của mình dán vào những bông hoa được dán cán, khi trẻ đến
lớp trẻ lấy bông hoa có hình ảnh của mình ở lọ hoa của tổ cắm vào ống trên cánh
buồm, Trẻ đến lớp đầu tiên sẽ cắm bông hoa có hình ảnh của mình vào ống số 1
cho đến trẻ cuối cùng. Thông qua góc bé đến lớp trẻ nhận biết được các chữ số
từ 1- 30. Khi vào lớp tôi hỏi trẻ hôm nay bạn nào đi học đúng giờ và sớm nhất,
con đi học lúc mấy giờ? Bạn nào đến cuối cùng? Vì sao hôm nay con đi muộn
hơn các bạn? Hôm nay bạn nào nghỉ học? Qua hoạt động như vậy trẻ biết được
thời gian khi trẻ đến lớp, tạo không khí thi đua giữa trẻ để trẻ đi học đúng giờ,
giúp trẻ có sự quan tâm đến bạn trong nhóm lớpđồng thời còn là còn rèn cho trẻ
một thói quen điểm danh hàng ngày.
Ở các góc chơi luôn tạo môi trường mở cho trẻ được tham gia hoạt động
Ví dụ: Khi dạy chủ đề giao thông tôi tạo môi trường mở ở góc chủ đề cụ
thể với nội dung “Đếm đến 8, nhận biết số lượng trong phạm vi 8”. Tôi cho trẻ
sưu tầm hình ảnh các phương tiện giao thông từ sách báo, tạp chí, vẽ các phương
tiện giao thông trên bìa cattong sau đó cắt dán vào góc chủ đề theo số lượng cô
yêu cầu. Hoặc với nội dung phân biệt phía phải, phía trái cho trẻ dán các phương
tiện giao thông to hơn ở phía bên phải, phương tiện giao thông nhỏ hơn ở phía
bên trái.
Trong quá trình chơi cô trò chuyện cùng trẻ các con đi học được bố mẹ
chở đi bằng phương tiện gì? Các con ngồi ở đâu?phương tiện nào chạy nhanh
hơn? Khi đi trên đường các con đi ở bên nào? Để giúp trẻ hiểu biết về các
phương tiện giao thông, so sánh to - nhỏ, dài - ngắn giữa các phương tiện giao
thông.

Với các góc khác tôi bố trí các góc hoạt động phù hợp theo chủ đề và cho
phép trẻ tự lựa chon góc chơi của mình: Góc học tập, góc phân vai, góc sách
truyện, góc xây dựng...
+ Góc tạo hình tôi chuẩn bị các nguyên vật liệu từ thiên nhiên, nguyên vật
liệu sẵn: Lá cây, vỏ lạc, hạt đậu... để tạo ra sản phẩm mà trẻ yêu thích. Khi tạo ra
sản phẩm trẻ biết được hình dạng, kích thước của sản sản phẩm.
Ví dụ: Trẻ lấy vỏ hến xấp thành hình bông hoa. Trẻ sử dụng vỏ củ lạc để
dán con gà theo số lượng cô yêu cầu, dán con cá bằng lá cây... Qua hoạt động
như vậy trẻ biết được mỗi bông hoa được xếp bằng mấy vỏ hến, có bao nhiêu
con gà, bao nhiêu con cá, so sánh kích thước của các lá cây tạo ra con cá.
+ Góc toán cho trẻ sử dụng các hình học vuông, tròn, chữ nhật, tam giác
dán tạo thành các nhóm các phương tiện giao thông, sắp xếp các phương tiện
giao thông, phân loại các phương tiện giao thông.
Để nâng cao nhận thức của trẻ về số đếm tôi thiết kế bánh xe quay là 2
hình tròn bằng bìa cattong đối nhau. Mỗi hình tròn chia thành 10 phần mỗi phần
gắn một chữ số (1-10) và các phép toán. Vòng tròn bên phải dán các phép toán,
vòng tròn bên trái gắn các chữ số. Khi trẻ quay vòng tròn bên phải dừng ở chữ
số nào thì trẻ tìm phép tính tương ứng ở vòng tròn bên trái quay đến đối diện với
chữ số ở vòng tròn bên phải.
Ví dụ: Trẻ quay vòng tròn bên phải là số 8. Trẻ tìm phép tính 7+1 hoặc 91 quay đến đối diện với số 8.
+ Góc sách chủ đề phương tiện giao thông cho trẻ làm sách về các
phương tiện giao thông bằng cách cho trẻ sưu tâm hình ảnh các phương tiện giao
thông có kích cỡ khác nhau dán vào sách theo thứ tự từ nhỏ đến to hoặc dán
thành nhóm các phương tiện giao thông.
+ Góc xây dựng cô tạo cho trẻ các khối vuông, chữ nhật bằng bìa cattong
sau đó dán các hình vuông, chữ nhật vào và ghép chúng lại với nhau tạo thành

phương tiện giao thông. Trẻ so sánh về kích thước to - nhỏ, độ dài - ngắn, cao thấp của các phương tiện giao thông.
2.2.2. Môi trường ngoài lớp học
Không chỉ tạo môi trường trong lớp học mà còn tạo môi trường ngoài lớp
học để trẻ thấy được toán học không khô khan, cứng nhắc mà toán học nó là
những cái gần gũi xung quanh trẻ.
+ Ở hành lang cô dán những hình ảnh con bọ rùa, mỗi con bọ rùa có một
số tương ứng. Khi trẻ đi vào lớp trẻ có thể bước chân vào từng con bọ rùa, khi
bước vào con bọ rùa nào thì trẻ đọc số đước dán trên con bọ rùa đó.
+ Trên sân trường vẽ những ô vuông, hình tròn liền nhau và có viết các số
tương ứng trẻ bật nhảy vào các ô vuông, hình tròn và đọc các số được viết trong
các ô vuông, hình tròn đó.
+ Trên các thân cây vẽ hoa, ở các cột cô dắn những bông hoa to có nhiều
cánh khi trẻ cùng nhau chơi trên sân trẻ có thể đếm những bông hoa cô giáo vẽ
trên thân cấy, đếm những cánh hoa cô dán trên cột.
+ Ngoài ra cô còn tạo các góc chơi: Góc dân gian, góc thư viện xanh, góc
chơi với cát nước, sỏi đá, góc chơi vận động... Thông qua các trò chơi ở những
góc này trẻ nhận biết được số đếm, hình dạng, kích thước, hình dạng.
Vi dụ: Khi chơi với sỏi đá trẻ đếm số lượng những viên sỏi mình nhặt
được. Chơi với cát, nước trẻ đếm số lượng ca nước, cát mình đong được.
+ Khi trẻ dạo chơi trên sân trường cô hỏi trẻ trên sân trường có mấy hàng
cây, mỗi hàng có mấy cây, cây nào cao hơn, cây nào thấp hơn. Cây nào phía bên
phải con, cây nào phía bên trái con, cây nào phía trước, cây nào phía sau. Thân
cây nào to, thân cây nào nhỏ cô cho trẻ kiểm chứng bằng cách đến ôm vào gốc
cây để xác định lại phán đoán của trẻ. Trẻ dạo chơi vườn hoa cô thấy những con
bướm cho trẻ đếm xem có bao nhiêu con bướm trong vườn hoa. Cho trẻ nói hình
dạng của cánh hoa, nhị hoa, đếm số cánh hoa.

Qua những hoạt động như vậy đã hình thành cho trẻ những biểu tượng về
toán học một cách đơn giản, trẻ tiếp nhận những biểu tượng đó một cách thoải
mái, vui vẻ. Ta thấy môi trường toán học xung quanh trẻ rất phong phú, đa dạng
tạo cho trẻ “Học mà chơi, chơi mà học”.
Có được môi trường phong phú đa dạng như vậy cho trẻ hoạt động đã có
sự đóng góp những ngày công lao động của các bậc phụ huynh để tạo môi
trường hoạt động cho trẻ.
2.3. Biện pháp 3: Linh hoạt thay đổi nhằm hình thành các biểu tượng
toán cho trẻ theo hướng trải nghiệm
Toán học không phải là kiến thức bẩm sinh của trẻ mà là kết quả của
những trải nghiệm không chính thức trong các hoạt động thường ngày. Trẻ mầm
non không học toán học bằng các khái niệm, học vẹt hay bằng các quy tắc, mà
trẻ sinh ra và lớn lên giữa thế giới của những sự vật hiện tượng đa dạng. Ngay từ
nhỏ trẻ đã tiếp xúc và làm quen với nhóm vật có màu sắc, kích thước và số
lượng phong phú . Với trẻ 5 -6 tuổi các biểu tượng về số lượng, kích thước, hình
dạng vật thể, không gian thời gian đã được hình thành và phát triển. Nếu chúng
ta chỉ dạy trẻ đơn thuần xác định vị trí trong không gian, biết được sự khác nhau
về kích thước hình dạng của các vật và một số tiết học có nội dung số đếm lặp đi
lặp lại dẫn đến tiết học nhàm chán, đơn diệu, cứng nhắc. Không phát huy được
tính tích cực của trẻ. Vì vậy cần có sự linh hoạt, thay đổi các hình thức để tiết
học không bị nhàm chán, gò bó, áp đạt đối với trẻ.
- Cho trẻ trải nghiệm cụ thể trong quá trình này giáo viên là người xây
dựng môi trường, tổ chức hướng dẫn trẻ trải nghiệm, còn trẻ tích cực tham gia
vào quá trình trải nghiệm bằng các giác quan khác nhau. Hoạt động có thể tổ
chức ở các địa điểm khác nhau như trong lớp, ngoài sân, ở vườn trường thông
qua các hình thức như: Hoạt động học, ngoài trời, hoạt động góc, giờ ăn, hoạt
động chiều, hoạt động vệ sinh, hoạt động lễ hội... nhằm hình thành củng cố các
kỹ năng, phát huy được tính tích cực cho trẻ.

Ví dụ1 : Xác định phía trên, phía dưới, phía trước, phía sau của bản thân
cho trẻ trải nghiệm khám phá khu vườn vui vẻ do giáo viên tạo ra
Đầu tiên tôi tạo tình huống cho trẻ quan sát, tìm kiếm, khám phá các con
vật trong khu vườn. Tôi dắt trẻ cùng vào vườn vừa đi vừa hát bài “Điều kỳ diệu
quanh ta” Đầu tiên 1 chú ếch nhảy ra cô hỏi trẻ đó là bạn gì? Bạn ở phía nào của
các con? (phía dưới). Trẻ đi tiếp cho trẻ lắng nghe các con nghe thấy tiếng gì
thế? Các con thấy tiếng chim từ đâu vong lại? Từ trên cây(phía trên). Con gì
nhìn thấy con gì kia? Con thỏ (phía trước). Có tiếng gì đang kêu? (tiếng mèo).
Nó phát ra từ đâu? Đằng sau (phía sau)
Ví dụ 2: Dạy bài chia nhóm đối tượng có số lượng 8 thành 2 phần bằng
nhau chủ đề tết và mùa xuân. Tôi cho trẻ chia thành 3 nhóm Cô tặng cho mỗi
nhóm 1 chữ số (Số 8) cho trẻ đi siêu thị mua hoa tương ứng với số cô giáo tặng
cho nhóm về chuẩn bị đón tết. Khi trẻ mua được hoa cô hỏi các nhóm mua được
mấy bông hoa (8 bông hoa) tặng cho mỗi nhóm 2 cái lọ và nhiệm vụ của các con
là phải cắm số hoa vừa mua được vào 2 lọ theo ý của các con.
- Quan sát có phản ánh, đánh giá tạo diễn đàn cho trẻ được chia sẻ, trao
đổi những gì mình đã được khám phá tìm hiểu được, việc chia sẻ trao đổi diễn ra
ngay trong quá trình trải nghiệm hoặc sau quá trình trải nghiệm.
Ví dụ1: Khi trẻ trải nghiệm khu vườn vui vẻ ngay trong quá trình trẻ tham
gia tôi đặt câu hỏi giúp trẻ xác định các phía của bản thân.
+ Con nhìn, nghe tiếng kêu của con vật gì? Những con vật đó ở phía nào
của con? Phía trước, phía sau, phía trên, phía dưới.
Ví dụ 2: Sau khi trẻ được trải nghiệm cắm hoa vào 2 lọ cô hỏi trẻ mỗi lọ
các con cắm được mấy bông hoa? Các con có mấy cách để chia 8 bông hoa
thành 2 lọ?
- Khái quát hóa thành khái niệm hình thành biểu tượng toán. Kinh nghiệm
được đúc kết qua trải nghiệm gắn liền với nội dung hoạt động của trẻ. Dựa vào

nội dung các thông tin trẻ phản hồi để hệ thống lại những kiến thức, ký năng,
thái độ về đối tượng mà trẻ đã tiếp xúc tương tác qua trải nghiệm.
Ví dụ: Hệ thống hóa/ khái quát hóa dấu hiệu về các buổi trong ngày để
hình thành biểu tượng ngày cho trẻ. Bắt đầu giờ học bằng các câu hỏi thăm dò
vốn kinh nghiệm của trẻ “Bây giờ là buổi gì? Vì sao con biết? Buổi sáng, trưa,
chiều, tối con và mọi người xung quanh con làm những việc gì?”.
Khi đàm thoại với chỉ cô không chỉ hướng tới các thời điểm diễn ra các
buổi mà cần mở rộng những dấu hiệu đặc điểm của thiên nhiên như màu sắc,
không gian, nhiệt độ, mặt trời mọc và lặn, sự xuất hiện của trăng sao.
Ví dụ: Cô đưa tranh mặt trời mọc hỏi trẻ đây là bức tranh mặt trời như thế
nào? Dựa vào đâu con biết mặt trời moc? Vậy khi mặt trời mọc gọi là bình minh
hay hoàng hôn? Vì sao? Khi bình minh gọi là buổi nào trong ngày? Buổi sáng.
Như vậy đây là giai đoạn hình thành ở trẻ những biểu tượng toán học một
cách có hệ thống, nhờ các hoạt động ở giai đoan này mà biểu tượng toán của trẻ
được tích lũy, khắc sâu, tạo điều kiện củng cố, phát triển tích cực cho trẻ.
- Tạo cơ hội cho trẻ áp dụng kiến thức, kỹ năng đã có trong hoạt động
sinh hoạt hàng ngày.
Ví dụ: Để củng cố về biểu tượng các buổi trong ngày tôi cho trẻ chơi chọn
tranh theo dấu hiệu cô yêu cầu; làm sách tranh một ngày của bé.
Củng cố về số lượng cho trẻ chơi tìm đúng số nhà, ôm phao lao ra biển.
Ngoài việc tổ chức hoạt động toán cho cả lớp cô cho trẻ hoạt động theo
nhóm để trẻ được giao lưu học hỏi các kỹ năng từ bạn. Cần chú ý đến những trẻ
nhút nhát phát triển chậm để có những biện pháp tác động đến trẻ, giúp trẻ tự
tin, phát huy tính tích cực trọng hoạt động.
2.4. Biện pháp 4: Hình thành biểu tượng toán thông qua các trò chơi
Chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ, thông qua trò chơi rèn luyện tính độc
lập, sáng tạo của trẻ, đồng thời trò chơi mang tính củng cố lại cho trẻ những kiến

thức, kỹ năng trẻ đã tiếp thu trong bài học. Thông qua trò chơi trẻ thể hiện lại
những kiến thức kỹ năng đó. Trò chơi toán học là một dạng trò chơi học tập, trẻ
phải giải quyết nhệm vụ học tập dưới hình thức chơi nhẹ nhàng, thoải mái giúp
trẻ vượt qua những khó khăn trở ngại nhất định, do đó tính tích cực của nhận
thức trong lúc chơi được nâng cao.
- Trò chơi ôn luyện số 
Trò chơi 1: Ôm phao lao ra biển
Mục đích: Giúp trẻ tạo nhóm số lượng theo yêu cầu
Luật chơi: Trẻ tạo thành nhóm theo yêu cầu. Nếu sai ...