A. Tác giả, tác phẩm
1. Tác giả: Lê Minh Khuê
- Tên thật là Lê Thị Minh Khuê sinh ngày 6 tháng 12 năm 1949
- Năm 1965, Lê Minh Khuê tham gia lực lượng Thanh niên xung
phong chống Mỹ. Năm 1967 bà có những bài báo đầu tiên và năm
1969 bắt đầu viết văn
- Đề tài chính của thời kỳ chiến tranh trong sáng tác của bà là đời
sống cuộc chiến, máu lửa nhưng con người được tinh thần lạc quan
liên kết, là cuộc sống chiến đấu của tuổi trẻ ở tuyến đường Trường
Sơn
- Lê Minh Khuê chuyên viết truyện ngắn và truyện vừa. Truyện của
bà được dịch và xuất bản tại các nước Hoa Kỳ, Đức , Thụy
Điển, Italia và Hàn Quốc.
- Một số tác phẩm chính: “Cao điểm mùa hạ”, “Màu xanh man trá”,
“Tôi đã không quên”.”Bi kịch nhỏ”, “Cuộc chơi”…
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác
• Những ngôi sao xa xôi được viết năm 1971, lúc cuộc
kháng chiến chống Mĩ diễn ra vô cùng ác liệt, lúc đó tác
giả từng là chiến sĩ thanh niên xung phong ở Trường
Sơn.
b. Ngôi kể
- Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi được kể theo ngôi kể thứ nhất được kể bởi nhân vật Phương Định
- Cách lựa chọn ngôi kể này có tác dụng:
• Tạo điểm nhìn phù hợp, dễ dàng tái hiện chân thực
hiện thực khốc liệt của chiến tranh. Để cho nhân vật là
người trong cuộc kể lại thì câu chuyện sẽ thật hơn, cụ
thể và sinh động hơn, tạo cho người đọc cảm giác tin
vào câu chuyện hơn.
• Khắc họa thế giới nội tâm, cảm xúc và suy nghĩ của
nhân vật một cách chân thực, giàu sức thuyết phục.
• Làm hiện lên vẻ đẹp của con người trong chiến tranh.
b. Thể loại
- Viết theo thể loại Truyện ngắn
B. Câu hỏi 1
1. Hoàn cảnh sống
- Hoàn cảnh sống của ba cô gái thanh niên xung phong:Họ sống và
chiến đấu trên 1 cao điểm, trọng điểm ( Ở trong 1 cái hang dưới
chân cao điểm, đường bị đánh lở loét...)
2. Công việc
- Chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình ra giữa vùng trọng
điểm đánh phá của máy bay địch (bị bom vùi luôn...)
- Sau mỗi trận bom: phải lên ngay trọng điểm để đo và ước tính khối
lượng đất đá bị địch đào xới, đếm, đánh dấu những quả bom chưa
nổ, rồi ngay sau đó là nhiệm vụ phá bom. (đất bốc khói, không khí
bàng hoàng, máy bay ì ầm, thần kinh căng như chão, tim đập bất
chấp cả nhịp điệu “thần chết là một tay không thích đùa”...

3. Suy nghĩ
- Ta có thể thấy dù luôn phải đối mặt với khó khăn, nguy hiểm nhưng
những cô gái thanh niên xung phong vẫn yêu đời, yêu cuộc sống.
Họ sống hết mình với sự hồn nhiên, trong sáng, vô tư của tuổi trẻ.
Chính những giờ phút trong hang đá tiếp cho họ sức mạnh, lòng
quyết tâm để họ bước vào chiến đấu, bình tĩnh đối mặt với cái chết
Qua đó, Lê Minh Khuê muốn cho người đọc thấy rằng:
• Cuộc chiến tranh tàn khốc và vô nhân đạo của đế quốc
Mỹ không thể nào hủy diệt được khát vọng sống mạnh
mẽ của con người Việt Nam.
• Càng trong hiểm nguy, gian khổ, lòng gan dạ, dũng
cảm, tinh thần chiến đấu của con người, sẵn sàng hy
sinh vì đất nước càng ngời sáng, càng đối mặt với cái
chết, con người Việt Nam càng lạc quan, khát vọng.
4. Tinh thần
▪ Nếu trên cao điểm các cô gái luôn trong trạng thái căng
thẳng thì ở đây, họ được nghỉ ngơi, thanh thản, thoải
mái, đắm chìm trong những mộng mơ:
➢ Từ mặt đường nóng bỏng, họ trở về hang để cảm nhận cái mát lạnh, yên tĩnh và
không khí trong trẻo vô ngần của hang đá
• Họ uống nước suối pha đường
• Họ nằm dài trên nền đất ẩm, lười biếng, nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài
bán dẫn nhỏ lúc nào cũng có pin đầy đủ.
• Họ chăm chút cho sắc đẹp của mình.
• Nếu trên cao điểm là những âm thanh chát chúa, ghê rợn của chiến tranh thì
trong hang đá không lúc nào thiếu tiếng hát, tiếng cười của cái đài, của ba
cô gái.
 Đây là lúc họ được sống trong tâm hồn tuổi trẻ hồn nhiên, vô tư,
trong sáng và luôn đầy ắp tình yêu cuộc sống.
5. Hiện thực chiến tranh
- Tàn khốc đầy bi thương
C. Câu hỏi 2: vẻ đẹp của 3TNXP
1. Chung
• Trách nhiệm trong công việc: bất cứ khi nào có bom rơi phải lập tức làm việc (sửa lại
đường và phá bom chưa nổ) để cho các đoàn xe đi qua.
• Lòng dũng cảm, gan gạ: làm việc trên cao điểm, bom đạn của địch có thể rơi bất cứ
lúc nào, luôn cận kề với cái chết trong những lần rà phá bom.
• Tình đồng chí, đồng đội sâu sắc: cả ba chị em đều rất yêu thương, gắn bó và chia sẻ
với nhau (nhất là khi Nho bị thương trong một lần phá bom).
• Tâm hồn trong sáng, giàu cảm xúc, mộng mơ: ở mỗi người luôn giữ lại nét con gái
với nhiều ước mơ (Phương Định thích hát, chị Thao thích chép bài hát còn Nho thích
thêu thùa).
2. Riêng
• Phương Định : cô gái Hà Nội, nhạy cảm và hồn nhiên, thích mơ mộng, hay sống với
những kỉ niệm của tuổi thiếu nữ vô tư về gia đình và thành phố.
• Nho : xinh xắn, hồn nhiên kiểu trẻ thơ, trong chiến đấu thì rất nhanh gọn, dù bị
thương nhưng không rên la, không muốn đồng đội lo lắng.
• Chị Thao : tổ trưởng, từng trải, mơ ước có phần thiết thực hơn; cương quyết, táo
bạo, bình tĩnh trong công việc, chị hát tệ nhưng thích chép lời bài hát
D. Câu hỏi 3: tìm. hiểu về nhân vật Phương Định

•
•

•
•

1. vẻ đẹp
Tinh thần dũng cảm, thái độ bình tĩnh, vượt lên mọi hiểm nguy:
Chạy trên cao điểm bị bom đạn cày nát, còn ẩn giấu những quả bom chưa nổ - cũng
có nghĩa là nó sẽ nổ bất cứ lúc nào, đồng nghĩa với việc đối mặt với thần chết nhưng
chị vẫn bình thản, thậm chí còn thấy thú vị, dù trên mình còn có vết thương chưa
lành miệng.
Tư thế đàng hoàng, thái độ bình tĩnh, thao tác thành thạo khi phá bom.
Có những lúc cũng nghĩ đến cái chết nhưng chỉ “mờ nhạt”, còn ý nghĩa cháy bỏng
là “liệu mìn có nổ, bom có nổ không? Không thì làm thế nào để châm mìn lần thứ
hai?”. Mục đích hoàn thành nhiệm vụ luôn được Phương Định đặt lên trên hết.
2. ngoại hình
- xinh đẹp
3. Phẩm chất
- Trong Phương Định luôn thường trực một tình cảm đồng chí, đồng
đội nồng ấm:
• Tấm lòng vị tha, luôn quan tâm đến đồng chí, đồng đội.
• Lo lắng, sốt ruột khi đồng đội lên cao điểm chưa về.
• Luôn trìu mến yêu thương bạn bè:
+ Cách Phương Định nhận xét về Nho, phát hiện ra vẻ dễ
thương:“nhẹ, mát như một que kem trắng” của bạn.
+ Chăm sóc tận tình khi Nho bị thương.
+ Rất hiểu các sở thích và tâm trạng của chị Thao
-

Ngược lại, chị cũng rất cần sự cổ vũ, động viên của đồng đội.
Thấy ấm lòng và tự tin hơn khi cảm thấy ánh mắt dõi theo, khích lệ
của các anh chiến sĩ pháo binh.
Rất yêu mến và cảm phục tất cả những người chiến sĩ mà chị gặp
hằng đêm trên trọng điểm của con đường vào mặt trận.
Tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, hồn nhiên như trẻ thơ:
• Phương Định là người con gái Hà Nội vào chiến
trường. Chị vừa qua tuổi học sinh vô tư lựu. Giữa
chiến trường khói lửa, chị vẫn hay nhớ lại những kỉ
niệm êm đềm bên mẹ trong căn gác nhỏ, nhớ về thành
phố tuổi thơ.
• Chị hay hát, hay cười một mình, hay ngắm mình trong
gương. Chị tự đánh giá mình là một “cô gái khá”,
có “hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao,
kiêu hãnh như đài hoa loa kèn”. Mắt “dài, màu nâu, hay
nheo lại như chói nắng”, và được các anh chiến sĩ
nhận xét là “có cái nhìn sao mà xa xăm”. Chị có cái
điệu đà của một cô gái Hà Nội, nhưng là cái điệu thật
đáng yêu vì nó hồn nhiên và vô cùng chân thực.