Bài 12. Nhật Bản giữa thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Xa Thị Thủy
Ngày gửi: 21h:59' 29-08-2023
Dung lượng: 191.5 KB
Số lượt tải: 18
Nguồn:
Người gửi: Xa Thị Thủy
Ngày gửi: 21h:59' 29-08-2023
Dung lượng: 191.5 KB
Số lượt tải: 18
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 12. CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 – 1918)
VÀ CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Nêu được nguyên nhân bùng nổ chiến tranh thế giới thứ nhất
- Phân tích, đánh giá được hậu quả và tác động của chiến tranh thế giới thứ nhất
(1914 – 1918) đối với lịch sử nhân loại
- Nêu được một số nét chính (nguyên nhân, diễn biến, tác động và ý nghĩa lịch
sử) của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
2. Năng lực
* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng
lực phát hiện và giải quyết vấn đề.
* Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử:
+ Phân biệt đựơc phái niệm"chiến tranh đế quốc" "chiến tranh cách
mạng","chiến tranh chính nghĩa", "chiến tranh phi nghĩa".
+ Biết trình bày diễn biến cơ bản của Chiến tranh thế giới I trên bản đồ thế giới.
+ Biết sử dụng bản đồ thế giới để xác định nước Nga trên bản đồ và cuộc đấu
tranh bảo vệ nước Nga.
- Nhận thức và tư duy lịch sử:
+ Giải thích được chiến tranh thế giới thứ nhất là cách giải quyết mâu thuẫn
giữa các nước đế quốc, vì bản chất của các nước đế quốc là gây chiến tranh xâm
lược.
+ Giải thích vì sao nước Nga Năm 1917 có hai cuộc cách mạng song song tồn
tại.
3. Phẩm chất
+ Chăm chỉ: HS sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan phục vụ bài học.
+ Trách nhiệm: HS có trách nhiệm trong quá trình học tập như đóng góp ý kiến
khi cùng làm việc nhóm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Lược đồ Chiến tranh thế giới thứ nhất 1914-1918.
- Bảng niên biểu về sự kiện chính của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất 19141918, giai đoạn 1.
- Tranh ảnh, lược đồ nước Nga trước chiến tranh thế giới thứ nhất.
- Các tư liệu về nước Nga và cách mạng tháng Mười Nga.
2. Học sinh
- Đọc trước Sgk, sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt
được đó là tìm hiểu về chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng
tháng mười Nga năm 1917. Sau đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học,
tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Nội dung: GV cho học sinh xem hình 12.1 và 12.2
c. Sản phẩm: Sự kiện chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng
tháng mười Nga năm 1917
d. Tổ chức thực hiện:
GV cho HS xem hình
Quan sát và cho biết những hình ảnh trên liên quan đến các sự kiện lịch sử nào
của thế giới? Hãy chia sẻ những điều em biết về các sự kiện đó.
Từ câu trả lời của HS, GV vào bài mới: Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc
chiến tranh đế quốc phi nghĩa ở cả hai bên tham chiến. Chiến tranh đã gây ra
những hậu quả hết sức nặng nề cho nhân loại, như: lôi cuốn hàng chục quốc gia
vào vòng khói lửa; khiến hơn 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương;
hàng triệu làng mạc, thành phố bị phá hủy,…Cách mạng tháng Mười là cuộc
cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới giành được thắng lợi. Không chỉ có ý
nghĩa lớn đối với nước Nga, cách mạng tháng Mười còn có những tác động sâu
sắc đến tiến trình lịch sử và cục diện thế giới. Vậy nguyên nhân, Kết quả, tính
chất, đặc điểm chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng
mười Nga năm 1917 ra sao? Bài học hôm nay sẽ giúp các em trả lời những câu
hỏi trên.
B. Hoạt động hình thành kiến thức
a. Mục tiêu: Tìm hiểu chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng
tháng mười Nga năm 1917
b. Nội dung: Nguyên nhân, hậu quả và tác động chiến tranh thế giới thứ nhất
(1914 - 1918) và nguyên nhân, diễn biến chính, ý nghĩa lịch sử và tác động của
Cách mạng tháng mười Nga năm 1917
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
1. Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)
Hoạt động của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Hoạt động 1: Chiến tranh thế giới thứ nhất 1. Chiến tranh thế giới thứ
(1914 - 1918)
nhất (1914 - 1918)
* Mục tiêu: Nguyên nhân, hậu quả và tác động
chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)
* Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS đọc phần 1, GV tổ chức hoạt động nhóm trả a. Nguyên nhân
lời các câu hỏi
* Nguyên nhân sâu xa:
Nhóm 1: Trình bày nguyên nhân sâu xa và - Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ
nguyên nhân trực tiếp dẫn tới Chiến tranh thế XX, sự phát triển không đều
giới thứ nhất?
về kinh tế đã làm thay đổi sâu
Nhóm 2: Trình bày nguyên nhân trực tiếp dẫn sắc so sánh lực lượng giữa
tới Chiến tranh thế giới thứ nhất?
các
nước
đế
quốc.
Nhóm 3: Quan sát hình 12.4 trình bày diễn biến - Mâu thuẫn giữa các nước đế
hai giai đoạn của cuộc Chiến tranh thế giới lần quốc “già” và đế quốc “trẻ”
thứ nhất (1914 – 1918)?
về vẫn đề thuộc địa ngày
? Hãy phân tích hậu quả và tác động của Chiến càng gay gắt.
tranh thế giới thứ nhất đối với lịch sử nhân loại? - Hình thành hai khối quân sự
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
đối đầu nhau: Khối Liên
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến minh và khối Hiệp ước.
Nhóm 1. Trình bày nguyên nhân sâu xa dẫn tới => Cả hai khối quân sự này
Chiến tranh thế giới thứ nhất?
đều ra sức kích động chủ
- Sự phát triển không đều về kinh tế đã làm nghĩa dân tộc cực đoan, chạy
thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các đua vũ trang, tìm cớ gây
nước đế quốc.
chiến tranh để phân chia lại
- Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề thị trường, thuộc địa.
thị trường và thuộc địa ngày càng gay gắt, dẫn
đến sự hình thành hai khối quân sự đối đầu
* Nguyên nhân trực tiếp
nhau ở châu Âu:
+ Các nước ít thuộc địa là Đức, Áo - Hung và - Ngày 28-6-1914 Thái tử Áo
I-ta-li-a, hình thành nên khối Liên minh vào – Hung bị ám sát tại Xéc-bi.
- Ngày 1-8-1914, Áo-Hung
năm 1882
+ Các nước có nhiều thuộc địa là Anh, Pháp và
Nga hình thành nên khối Hiệp ước vào năm
1907.
=> Cả hai khối quân sự này đều ra sức kích
động chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chạy đua vũ
trang, tìm cớ gây chiến tranh để phân chia lại
thị trường, thuộc địa.
Nhóm 2. Trình bày nguyên nhân trực tiếp dẫn
tới Chiến tranh thế giới thứ nhất?
* Nguyên nhân trực tiếp
- Tình hình căng thẳng ở Ban-căng trong những
năm 1912 - 1913 đã châm ngòi cho Chiến tranh
thế giới thứ nhất.
- Lợi dụng sự kiện: ngày 28/6/1914, Thái tử Áo
- Hung bị ám sát tại Xéc-bi, giới cầm Áo Hung đã tuyên chiến với Xéc-bi; Đức tuyên
chiến với Nga (1/8/1914),..
=> Đầu tháng 8/1914, Chiến tranh bùng nổ và
nhanh chóng lan rộng thành chiến tranh thế
giới.
Nhóm 3. Quan sát hình 12.4 trình bày diễn biến
hai giai đoạn của cuộc Chiến tranh thế giới lần
thứ nhất (1914 – 1918)?
- Giai đoạn thứ nhất (1914-1916):
+ Đức tuyên chiến với Nga, sau đó là Pháp
+ Diễn ra chủ yếu ở châu Âu
- Giai đoạn thứ hai (1916 – 11/1918):
+ Mĩ tham chiến cùng phe Hiệp ước
+ Nga rút khỏi chiến tranh
- Tháng 11/1918 Đức đầu hàng, chiến tranh kết
thúc
? Hãy phân tích hậu quả và tác động của Chiến
tranh thế giới thứ nhất đối với lịch sử nhân loại?
* Hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ
nhất:
- Lôi cuốn 70 quốc gia (trong đó có 38 nước
trực tiếp tham chiến) và hàng triệu dân thường
vào vòng khói lửa.
- Khiến 10 triệu người chết và khoảng 20 triệu
tuyên chiến với Xéc-bi, Đức
tuyên chiến với Nga. Chiến
tranh bùng nổ và lan rộng
thành chiến tranh thế giới.
=> Đầu tháng 8/1914, Chiến
tranh bùng nổ và nhanh
chóng lan rộng thành chiến
tranh thế giới.
b. Hậu quả và tác động
* Hậu quả:
- Chiến tranh thế giới thứ
nhất, là cuộc chiến tranh đế
quốc phi nghĩa đối với cả hai
bên tham chiến.
- Chiến tranh gây ra hậu quả
hết sức nặng nề đối với nhân
loại:
+ Nhiều thành phố, làng
mạc, cầu cống, nhà máy bị
phá
hủy.
+ Các nước Châu Âu trở
thành con nợ của Mỹ.
+ Vị thế các nước có sự thay
người bị thương
- Nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, nhà
máy bị phá huỷ...
- Thiệt hại về vật chất ước tính khoảng 85 tỉ
USD.
* Tác động của Chiến tranh thế giới thứ
nhất:
- Bản đồ chính trị thế giới có sự thay đổi
(các đế quốc: Đức, Nga, Áo - Hung, Ốt-tôman tan rã, hàng loạt các quốc gia mới ra đời ở
châu Âu;…)
- Làm thay đổi so sánh lực lượng giữa các nước
tư bản:
+ Mỹ trở thành quốc gia giàu mạnh nhất trong
thế giới tư bản
+ Nhật Bản được nâng cao vị thế ở khu vực
châu Á - Thái Bình Dương.
+ Đức bị mất hết thuộc địa và một phần diện
tích lãnh thổ; đồng thời phải gánh chịu những
khoản bồi thường chiến phí khổng lồ,…
+ Các nước châu Âu khác (Anh, Pháp,…) bị
tàn phá nặng nề, kinh tế kiệt quệ, nhiều nước
trở thành con nợ của Mỹ.
- Một trật tự thế giới mới được thiết lập,
thường gọi là “hệ thống Vécxai - Oasinhtơn”
- Sự suy yếu của các nước tư bản (trừ Mĩ) sau
Chiến tranh thế giới thứ nhất đã tạo những điều
kiện khách quan thuận lợi thúc đẩy sự phát
triển của cao trào cách mạng ở các nước tư bản
(1918 - 1923) và phong trào giải phóng dân tộc
ở các nước thuộc địa, phụ thuộc.
- Trong quá trình chiến tranh, thành công của
Cách mạng tháng Mười Nga và việc thành lập
nhà nước Xô viết đã đánh dấu bước chuyển lớn
trong cục diện chính trị thế giới.
đổi
lớn.
* Tác động
- Bản đồ chính trị thế giới có
sự
thay
đổi
(các đế
quốc: Đức, Nga, Áo - Hung,
Ốt-tô-man tan rã, hàng loạt
các quốc gia mới ra đời ở
châu Âu;…)
- Trong quá trình chiến tranh,
thành công của Cách mạng
tháng Mười Nga và việc
thành lập nhà nước Xô viết
đã đánh dấu bước chuyển lớn
trong cục diện chính trị thế
giới.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của
học sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh.
2. Cách mạng tháng mười Nga năm 1917
Hoạt động của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách mạng tháng 2. Cách mạng tháng mười
mười Nga năm 1917
Nga năm 1917
*Mục tiêu: Nguyên nhân, diễn biến chính, ý a. Nguyên nhân và diễn biến
nghĩa lịch sử và tác động của Cách mạng chính
tháng mười Nga năm 1917
* Nguyên nhân:
*Tổ chức thực hiện:
- Sau cách mạng tháng Hai,
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
chế độ quân chủ chuyên chế ở
HS đọc phần 2 và trả lời các câu hỏi theo cấu Nga đã bị lật đổ, nhưng những
trúc:
vấn đề về “hoà bình, ruộng
1. Trình bày nguyên nhân dẫn tới sự bùng nổ đất, bánh mì, tự do” của nhân
Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917?
dân Nga vẫn không được đáp
2. Nêu diễn biến chính của Cách mạng tháng ứng.
Mười Nga năm 1917?
- Mặt khác, sau Cách mạng
3. Hãy trình bày ý nghĩa lịch sử và tác động tháng Hai, hai chính quyền đại
của Cách mạng tháng Mười Nga đối với lịch diện cho lợi ích của các giai
sử nhân loại?
cấp khác nhau được thành lập
4. GV dùng kĩ thuật khăn trải bàn để yêu cầu và tồn tại song song ở Nga, đó
HS thảo luận câu hỏi:
là: Chính phủ lâm thời của giai
cấp tư sản và Xô viết của đại
biểu công nhân và binh lính
- Trước tình hình đó, Lê-nin và
đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị
kế hoạch tiếp tục làm cách
mạng nhằm lật đổ Chính phủ
tư sản lâm thời, giành chính
quyền về tay người lao động.
* Diễn biến:
+ Tháng 7/1917, khi Chính
phủ tư sản lâm thời công khai
đàn áp các phong trào quần
chúng, khủng bố các xô viết,
Đảng Bôn-sê-vích đã lãnh đạo
giai cấp công nhân, nông dân,
binh lính chuẩn bị đấu tranh vũ
Khai thác tư liệu 2 và cho biết Hồ Chí Minh
trang giành chính quyền.
đã đánh giá thế nào về vai trò của Cách mạng
+ Tháng 10/1917, các đội Cận
tháng Mười Nga?
vệ đỏ được thành lập.
+ Đêm 24/10/1917 (tức ngày
6/11), dưới sự chỉ huy trực tiếp
của Lê-nin, quân khởi nghĩa đã
chiếm được nhiều vị trí then
chốt ở thủ đô Pê-tơ-rô-grát
+ Đêm 25/10/1917 (tức ngày
7/11), Cung điện Mùa Đông bị
chiếm, Chính phủ tư sản lâm
thời sụp đổ. Ngay trong đêm
25/10/1917 , Đại hội Xô viết
toàn Nga lần thứ hai khai mạc.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
Chính quyền Xô viết thành lập
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV
tại Pê-tơ-rô-grát.
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm
+ Đầu năm 1918, cách mạng
cặp/ bàn) khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học
giành thắng lợi hoàn toàn trên
tập.
toàn nước Nga.
1. Trình bày nguyên nhân dẫn tới sự bùng nổ
Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917?
- Sau cách mạng tháng Hai, chế độ quân chủ
chuyên chế ở Nga đã bị lật đổ, nhưng những
vấn đề về “hoà bình, ruộng đất, bánh mì, tự
do” của nhân dân Nga vẫn không được đáp
ứng.
b. Ý nghĩa lịch sử và tác
- Mặt khác, sau Cách mạng tháng Hai, hai
động
chính quyền đại diện cho lợi ích của các giai
* Ý nghĩa lịch sử
cấp khác nhau được thành lập và tồn tại song
song ở Nga, đó là: Chính phủ lâm thời của
giai cấp tư sản và Xô viết của đại biểu công
nhân và binh lính => Vấn đề cấp bách đặt ra
cho nước Nga lúc này là:
+ Chấm dứt tình trạng hai chính quyền song
song tồn tại.
+ Đưa đất nước ra khỏi cuộc chiến tranh đế
quốc và tiến hành cách mạng xã hội chủ
nghĩa.
- Trước tình hình đó, Lê-nin và đảng Bôn-sêvích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cách
mạng nhằm lật đổ Chính phủ tư sản lâm thời,
giành chính quyền về tay người lao động.
2. Nêu diễn biến chính của Cách mạng tháng
Mười Nga năm 1917?
- Diễn biến chính của Cách mạng tháng
Mười:
+ Tháng 7/1917, khi Chính phủ tư sản lâm
thời công khai đàn áp các phong trào quần
chúng, khủng bố các xô viết, Đảng Bôn-sêvích đã lãnh đạo giai cấp công nhân, nông
dân, binh lính chuẩn bị đấu tranh vũ trang
giành chính quyền.
+ Tháng 10/1917, các đội Cận vệ đỏ được
thành lập.
+ Đêm 24/10/1917 (tức ngày 6/11), dưới sự
chỉ huy trực tiếp của Lê-nin, quân khởi nghĩa
đã chiếm được nhiều vị trí then chốt ở thủ đô
Pê-tơ-rô-grát
+ Đêm 25/10/1917 (tức ngày 7/11), Cung
điện Mùa Đông bị chiếm, Chính phủ tư sản
lâm thời sụp đổ. Ngay trong đêm
25/10/1917 , Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ
hai khai mạc. Chính quyền Xô viết thành lập
tại Pê-tơ-rô-grát.
+ Đầu năm 1918, cách mạng giành thắng lợi
hoàn toàn trên toàn nước Nga.
3. Hãy trình bày ý nghĩa lịch sử và tác động
- Đối với nước Nga:
+ Lật đổ sự thống trị của giai
cấp tư sản và địa chủ.
+ Thiết lập nền chuyên chính
vô sản, đưa nhân dân lao động
Nga lên nắm chính quyền.
- Đối với thế giới:
+ Cổ vũ mạnh mẽ phong trào
cách mạng của giai cấp công
nhân quốc tế.
+ Mở ra một con đường giải
phóng dân tộc cho nhân dân
các nước thuộc địa và phụ
thuộc ở châu Á, châu Phi và
Mỹ La-tinh (con đường cách
mạng vô sản).
* Tác động: Cách mạng tháng
Mười Nga đã tác động sâu sắc
đến tiến trình lịch sử và cục
diện thế giới:
+ Chặt đứt một khâu yếu nhất
trong hệ thống đế quốc chủ
nghĩa.
+ Tạo ra chế độ xã hội đối lập
với xã hội tư bản chủ nghĩa.
của Cách mạng tháng Mười Nga đối với lịch
sử nhân loại?
* Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười:
- Đối với nước Nga:
+ Lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản và
địa chủ.
+ Thiết lập nền chuyên chính vô sản, đưa
nhân dân lao động Nga lên nắm chính quyền.
- Đối với thế giới:
+ Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng của
giai cấp công nhân quốc tế.
+ Mở ra một con đường giải phóng dân tộc
cho nhân dân các nước thuộc địa và phụ
thuộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh (con
đường cách mạng vô sản).
* Tác động: Cách mạng tháng Mười Nga đã
tác động sâu sắc đến tiến trình lịch sử và cục
diện thế giới:
+ Chặt đứt một khâu yếu nhất trong hệ thống
đế quốc chủ nghĩa.
+ Tạo ra chế độ xã hội đối lập với xã hội tư
bản chủ nghĩa.
4. Khai thác tư liệu 2 và cho biết Hồ Chí Minh
đã đánh giá thế nào về vai trò của Cách mạng
tháng Mười Nga?
- Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá:
+ Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười đã
làm thức tỉnh và cổ vũ hàng triệu người bị áp
bức, bóc lột trên Trái Đất đứng lên đấu tranh
để giành tự do, hòa bình và tiến bộ xã hội.
+ Cách mạng tháng Mười là cuộc cách mạng
có ý nghĩa to lớn đối với tiến trình phát triển
của lịch sử loài người.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của
học sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh.
C. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về chiến tranh thế giới thứ nhất
(1914 - 1918) và cách mạng tháng mười Nga năm 1917.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời
các câu hỏi trắc nghiệm. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn
hoặc thầy, cô giáo.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
Câu 1. Vì sao nói Chiến tranh thế giới thứ nhất là chiến tranh đế quốc phi nghĩa?
Trả lời:
- Chiến tranh thế giới thứ nhất là chiến tranh đế quốc phi nghĩa, vì:
+ Lực lượng tham gia cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất đều là các nước đế
quốc (tập hợp trong hai khối quân sự là Liên minh và Hiệp ước).
+ Mục đích tiến hành chiến tranh của các nước đế quốc là nhằm giải quyết mâu
thuẫn về thị trường, thuộc địa. Bên cạnh đó, các nước đế quốc còn muốn lợi
dụng chiến tranh để đàn áp phong trào cách mạng của giai cấp vô sản trong
nước và phong trào giải phóng dân tộc đang phát triển mạnh mẽ ở các nước
thuộc địa.
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất đã để lại những hậu quả nặng nề cho nhân loại.
Quần chúng lao động ở chính quốc cũng như nhân dân các nước thuộc địa, phụ
thuộc là những người phải gánh chịu mọi tai họa do cuộc chiến tranh gây ra.
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc đã mang lại nhiều nguồn lợi về kinh tế,
thị trường và thuộc địa cho các nước đế quốc thắng trận (qua hai hội nghị hòa
bình ở Vécxai và Oasinhtơn), nhân dân lao động ở các nước hoàn toàn không
được hưởng thành quả từ chiến thắng.
Câu 2. Hãy lập và hoàn thành bảng về diễn biến, ý nghĩa và tác động của Cách
mạng tháng Mười Nga năm 1917.
Trả lời
Bảng thông tin về cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
Nguyên nhân - Sau Cách mạng tháng Hai: những vấn đề về “hoà bình, ruộng đất,
bánh mì, tự do” của nhân dân Nga vẫn không được đáp ứng. Mặt
khác, xuất hiện cục diện hai chính quyền song song tồn tại, là:
Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và Xô viết của đại biểu công
nhân và binh lính.
=> Vấn đề cấp bách đặt ra cho nước Nga lúc này:
+ Chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song tồn tại.
+ Đưa đất nước ra khỏi cuộc chiến tranh và tiến hành cách mạng xã
hội chủ nghĩa.
- Trước tình hình đó, Lê-nin và đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị kế
hoạch tiếp tục làm cách mạng.
Diễn biến
- Tháng 7/1917, Đảng Bôn-sê-vích đã lãnh đạo nhân dân chuẩn bị
đấu tranh vũ trang giành chính quyền.
- Tháng 10/1917, các đội Cận vệ đỏ được thành lập.
- Đêm 24/10/1917 (tức ngày 6/11), quân khởi nghĩa đã chiếm được
nhiều vị trí then chốt ở thủ đô Pê-tơ-rô-grát
- Đêm 25/10/1917 (tức ngày 7/11), Chính phủ tư sản lâm thời sụp
đổ; Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai khai mạc.
- Đầu năm 1918, cách mạng thắng lợi hoàn toàn trên toàn nước Nga.
Ý nghĩa
- Đối với nước Nga:
+ Lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản và địa chủ.
+ Thiết lập nền chuyên chính vô sản, đưa nhân dân lao động Nga
lên nắm chính quyền.
- Đối với thế giới:
+ Cổ vũ phong trào cách mạng của giai cấp công nhân quốc tế.
+ Mở ra một con đường giải phóng dân tộc cho nhân dân các nước
thuộc địa và phụ thuộc (con đường cách mạng vô sản).
Tác động
- Chặt đứt một khâu yếu nhất trong hệ thống đế quốc chủ nghĩa.
- Tạo ra chế độ xã hội đối lập với xã hội tư bản chủ nghĩa.
D. Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng.
b. Nội dung: Tìm hiểu từ sách, báo, internet và cho biết Cách mạng tháng Mười
Nga năm 1917 có ảnh hưởng như thế nào đối với cách mạng Việt Nam?
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện: GV giao về nhà cho HS làm vào vở BT
* Hướng dân học bài
- Học bài, trả lời câu hỏi ở phần vận dụng
- Soạn bài 13. Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học,nghệ thuật trong các
thế kỉ XVIII - XIX
+ Nêu những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật trong thế kỉ XIX. Phân tích tác động
của những thành tựu đó đối với xã hội loài người?
+ Phân tích tác động của những thành tựu văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ
XVIII - XIX đối với xã hội loài người?
Ngày dạy:
Bài 12. CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 – 1918)
VÀ CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Nêu được nguyên nhân bùng nổ chiến tranh thế giới thứ nhất
- Phân tích, đánh giá được hậu quả và tác động của chiến tranh thế giới thứ nhất
(1914 – 1918) đối với lịch sử nhân loại
- Nêu được một số nét chính (nguyên nhân, diễn biến, tác động và ý nghĩa lịch
sử) của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
2. Năng lực
* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng
lực phát hiện và giải quyết vấn đề.
* Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử:
+ Phân biệt đựơc phái niệm"chiến tranh đế quốc" "chiến tranh cách
mạng","chiến tranh chính nghĩa", "chiến tranh phi nghĩa".
+ Biết trình bày diễn biến cơ bản của Chiến tranh thế giới I trên bản đồ thế giới.
+ Biết sử dụng bản đồ thế giới để xác định nước Nga trên bản đồ và cuộc đấu
tranh bảo vệ nước Nga.
- Nhận thức và tư duy lịch sử:
+ Giải thích được chiến tranh thế giới thứ nhất là cách giải quyết mâu thuẫn
giữa các nước đế quốc, vì bản chất của các nước đế quốc là gây chiến tranh xâm
lược.
+ Giải thích vì sao nước Nga Năm 1917 có hai cuộc cách mạng song song tồn
tại.
3. Phẩm chất
+ Chăm chỉ: HS sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan phục vụ bài học.
+ Trách nhiệm: HS có trách nhiệm trong quá trình học tập như đóng góp ý kiến
khi cùng làm việc nhóm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Lược đồ Chiến tranh thế giới thứ nhất 1914-1918.
- Bảng niên biểu về sự kiện chính của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất 19141918, giai đoạn 1.
- Tranh ảnh, lược đồ nước Nga trước chiến tranh thế giới thứ nhất.
- Các tư liệu về nước Nga và cách mạng tháng Mười Nga.
2. Học sinh
- Đọc trước Sgk, sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt
được đó là tìm hiểu về chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng
tháng mười Nga năm 1917. Sau đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học,
tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Nội dung: GV cho học sinh xem hình 12.1 và 12.2
c. Sản phẩm: Sự kiện chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng
tháng mười Nga năm 1917
d. Tổ chức thực hiện:
GV cho HS xem hình
Quan sát và cho biết những hình ảnh trên liên quan đến các sự kiện lịch sử nào
của thế giới? Hãy chia sẻ những điều em biết về các sự kiện đó.
Từ câu trả lời của HS, GV vào bài mới: Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc
chiến tranh đế quốc phi nghĩa ở cả hai bên tham chiến. Chiến tranh đã gây ra
những hậu quả hết sức nặng nề cho nhân loại, như: lôi cuốn hàng chục quốc gia
vào vòng khói lửa; khiến hơn 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương;
hàng triệu làng mạc, thành phố bị phá hủy,…Cách mạng tháng Mười là cuộc
cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới giành được thắng lợi. Không chỉ có ý
nghĩa lớn đối với nước Nga, cách mạng tháng Mười còn có những tác động sâu
sắc đến tiến trình lịch sử và cục diện thế giới. Vậy nguyên nhân, Kết quả, tính
chất, đặc điểm chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng
mười Nga năm 1917 ra sao? Bài học hôm nay sẽ giúp các em trả lời những câu
hỏi trên.
B. Hoạt động hình thành kiến thức
a. Mục tiêu: Tìm hiểu chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng
tháng mười Nga năm 1917
b. Nội dung: Nguyên nhân, hậu quả và tác động chiến tranh thế giới thứ nhất
(1914 - 1918) và nguyên nhân, diễn biến chính, ý nghĩa lịch sử và tác động của
Cách mạng tháng mười Nga năm 1917
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
1. Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)
Hoạt động của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Hoạt động 1: Chiến tranh thế giới thứ nhất 1. Chiến tranh thế giới thứ
(1914 - 1918)
nhất (1914 - 1918)
* Mục tiêu: Nguyên nhân, hậu quả và tác động
chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)
* Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS đọc phần 1, GV tổ chức hoạt động nhóm trả a. Nguyên nhân
lời các câu hỏi
* Nguyên nhân sâu xa:
Nhóm 1: Trình bày nguyên nhân sâu xa và - Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ
nguyên nhân trực tiếp dẫn tới Chiến tranh thế XX, sự phát triển không đều
giới thứ nhất?
về kinh tế đã làm thay đổi sâu
Nhóm 2: Trình bày nguyên nhân trực tiếp dẫn sắc so sánh lực lượng giữa
tới Chiến tranh thế giới thứ nhất?
các
nước
đế
quốc.
Nhóm 3: Quan sát hình 12.4 trình bày diễn biến - Mâu thuẫn giữa các nước đế
hai giai đoạn của cuộc Chiến tranh thế giới lần quốc “già” và đế quốc “trẻ”
thứ nhất (1914 – 1918)?
về vẫn đề thuộc địa ngày
? Hãy phân tích hậu quả và tác động của Chiến càng gay gắt.
tranh thế giới thứ nhất đối với lịch sử nhân loại? - Hình thành hai khối quân sự
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
đối đầu nhau: Khối Liên
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến minh và khối Hiệp ước.
Nhóm 1. Trình bày nguyên nhân sâu xa dẫn tới => Cả hai khối quân sự này
Chiến tranh thế giới thứ nhất?
đều ra sức kích động chủ
- Sự phát triển không đều về kinh tế đã làm nghĩa dân tộc cực đoan, chạy
thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các đua vũ trang, tìm cớ gây
nước đế quốc.
chiến tranh để phân chia lại
- Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề thị trường, thuộc địa.
thị trường và thuộc địa ngày càng gay gắt, dẫn
đến sự hình thành hai khối quân sự đối đầu
* Nguyên nhân trực tiếp
nhau ở châu Âu:
+ Các nước ít thuộc địa là Đức, Áo - Hung và - Ngày 28-6-1914 Thái tử Áo
I-ta-li-a, hình thành nên khối Liên minh vào – Hung bị ám sát tại Xéc-bi.
- Ngày 1-8-1914, Áo-Hung
năm 1882
+ Các nước có nhiều thuộc địa là Anh, Pháp và
Nga hình thành nên khối Hiệp ước vào năm
1907.
=> Cả hai khối quân sự này đều ra sức kích
động chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chạy đua vũ
trang, tìm cớ gây chiến tranh để phân chia lại
thị trường, thuộc địa.
Nhóm 2. Trình bày nguyên nhân trực tiếp dẫn
tới Chiến tranh thế giới thứ nhất?
* Nguyên nhân trực tiếp
- Tình hình căng thẳng ở Ban-căng trong những
năm 1912 - 1913 đã châm ngòi cho Chiến tranh
thế giới thứ nhất.
- Lợi dụng sự kiện: ngày 28/6/1914, Thái tử Áo
- Hung bị ám sát tại Xéc-bi, giới cầm Áo Hung đã tuyên chiến với Xéc-bi; Đức tuyên
chiến với Nga (1/8/1914),..
=> Đầu tháng 8/1914, Chiến tranh bùng nổ và
nhanh chóng lan rộng thành chiến tranh thế
giới.
Nhóm 3. Quan sát hình 12.4 trình bày diễn biến
hai giai đoạn của cuộc Chiến tranh thế giới lần
thứ nhất (1914 – 1918)?
- Giai đoạn thứ nhất (1914-1916):
+ Đức tuyên chiến với Nga, sau đó là Pháp
+ Diễn ra chủ yếu ở châu Âu
- Giai đoạn thứ hai (1916 – 11/1918):
+ Mĩ tham chiến cùng phe Hiệp ước
+ Nga rút khỏi chiến tranh
- Tháng 11/1918 Đức đầu hàng, chiến tranh kết
thúc
? Hãy phân tích hậu quả và tác động của Chiến
tranh thế giới thứ nhất đối với lịch sử nhân loại?
* Hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ
nhất:
- Lôi cuốn 70 quốc gia (trong đó có 38 nước
trực tiếp tham chiến) và hàng triệu dân thường
vào vòng khói lửa.
- Khiến 10 triệu người chết và khoảng 20 triệu
tuyên chiến với Xéc-bi, Đức
tuyên chiến với Nga. Chiến
tranh bùng nổ và lan rộng
thành chiến tranh thế giới.
=> Đầu tháng 8/1914, Chiến
tranh bùng nổ và nhanh
chóng lan rộng thành chiến
tranh thế giới.
b. Hậu quả và tác động
* Hậu quả:
- Chiến tranh thế giới thứ
nhất, là cuộc chiến tranh đế
quốc phi nghĩa đối với cả hai
bên tham chiến.
- Chiến tranh gây ra hậu quả
hết sức nặng nề đối với nhân
loại:
+ Nhiều thành phố, làng
mạc, cầu cống, nhà máy bị
phá
hủy.
+ Các nước Châu Âu trở
thành con nợ của Mỹ.
+ Vị thế các nước có sự thay
người bị thương
- Nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, nhà
máy bị phá huỷ...
- Thiệt hại về vật chất ước tính khoảng 85 tỉ
USD.
* Tác động của Chiến tranh thế giới thứ
nhất:
- Bản đồ chính trị thế giới có sự thay đổi
(các đế quốc: Đức, Nga, Áo - Hung, Ốt-tôman tan rã, hàng loạt các quốc gia mới ra đời ở
châu Âu;…)
- Làm thay đổi so sánh lực lượng giữa các nước
tư bản:
+ Mỹ trở thành quốc gia giàu mạnh nhất trong
thế giới tư bản
+ Nhật Bản được nâng cao vị thế ở khu vực
châu Á - Thái Bình Dương.
+ Đức bị mất hết thuộc địa và một phần diện
tích lãnh thổ; đồng thời phải gánh chịu những
khoản bồi thường chiến phí khổng lồ,…
+ Các nước châu Âu khác (Anh, Pháp,…) bị
tàn phá nặng nề, kinh tế kiệt quệ, nhiều nước
trở thành con nợ của Mỹ.
- Một trật tự thế giới mới được thiết lập,
thường gọi là “hệ thống Vécxai - Oasinhtơn”
- Sự suy yếu của các nước tư bản (trừ Mĩ) sau
Chiến tranh thế giới thứ nhất đã tạo những điều
kiện khách quan thuận lợi thúc đẩy sự phát
triển của cao trào cách mạng ở các nước tư bản
(1918 - 1923) và phong trào giải phóng dân tộc
ở các nước thuộc địa, phụ thuộc.
- Trong quá trình chiến tranh, thành công của
Cách mạng tháng Mười Nga và việc thành lập
nhà nước Xô viết đã đánh dấu bước chuyển lớn
trong cục diện chính trị thế giới.
đổi
lớn.
* Tác động
- Bản đồ chính trị thế giới có
sự
thay
đổi
(các đế
quốc: Đức, Nga, Áo - Hung,
Ốt-tô-man tan rã, hàng loạt
các quốc gia mới ra đời ở
châu Âu;…)
- Trong quá trình chiến tranh,
thành công của Cách mạng
tháng Mười Nga và việc
thành lập nhà nước Xô viết
đã đánh dấu bước chuyển lớn
trong cục diện chính trị thế
giới.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của
học sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh.
2. Cách mạng tháng mười Nga năm 1917
Hoạt động của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách mạng tháng 2. Cách mạng tháng mười
mười Nga năm 1917
Nga năm 1917
*Mục tiêu: Nguyên nhân, diễn biến chính, ý a. Nguyên nhân và diễn biến
nghĩa lịch sử và tác động của Cách mạng chính
tháng mười Nga năm 1917
* Nguyên nhân:
*Tổ chức thực hiện:
- Sau cách mạng tháng Hai,
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
chế độ quân chủ chuyên chế ở
HS đọc phần 2 và trả lời các câu hỏi theo cấu Nga đã bị lật đổ, nhưng những
trúc:
vấn đề về “hoà bình, ruộng
1. Trình bày nguyên nhân dẫn tới sự bùng nổ đất, bánh mì, tự do” của nhân
Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917?
dân Nga vẫn không được đáp
2. Nêu diễn biến chính của Cách mạng tháng ứng.
Mười Nga năm 1917?
- Mặt khác, sau Cách mạng
3. Hãy trình bày ý nghĩa lịch sử và tác động tháng Hai, hai chính quyền đại
của Cách mạng tháng Mười Nga đối với lịch diện cho lợi ích của các giai
sử nhân loại?
cấp khác nhau được thành lập
4. GV dùng kĩ thuật khăn trải bàn để yêu cầu và tồn tại song song ở Nga, đó
HS thảo luận câu hỏi:
là: Chính phủ lâm thời của giai
cấp tư sản và Xô viết của đại
biểu công nhân và binh lính
- Trước tình hình đó, Lê-nin và
đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị
kế hoạch tiếp tục làm cách
mạng nhằm lật đổ Chính phủ
tư sản lâm thời, giành chính
quyền về tay người lao động.
* Diễn biến:
+ Tháng 7/1917, khi Chính
phủ tư sản lâm thời công khai
đàn áp các phong trào quần
chúng, khủng bố các xô viết,
Đảng Bôn-sê-vích đã lãnh đạo
giai cấp công nhân, nông dân,
binh lính chuẩn bị đấu tranh vũ
Khai thác tư liệu 2 và cho biết Hồ Chí Minh
trang giành chính quyền.
đã đánh giá thế nào về vai trò của Cách mạng
+ Tháng 10/1917, các đội Cận
tháng Mười Nga?
vệ đỏ được thành lập.
+ Đêm 24/10/1917 (tức ngày
6/11), dưới sự chỉ huy trực tiếp
của Lê-nin, quân khởi nghĩa đã
chiếm được nhiều vị trí then
chốt ở thủ đô Pê-tơ-rô-grát
+ Đêm 25/10/1917 (tức ngày
7/11), Cung điện Mùa Đông bị
chiếm, Chính phủ tư sản lâm
thời sụp đổ. Ngay trong đêm
25/10/1917 , Đại hội Xô viết
toàn Nga lần thứ hai khai mạc.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
Chính quyền Xô viết thành lập
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV
tại Pê-tơ-rô-grát.
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm
+ Đầu năm 1918, cách mạng
cặp/ bàn) khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học
giành thắng lợi hoàn toàn trên
tập.
toàn nước Nga.
1. Trình bày nguyên nhân dẫn tới sự bùng nổ
Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917?
- Sau cách mạng tháng Hai, chế độ quân chủ
chuyên chế ở Nga đã bị lật đổ, nhưng những
vấn đề về “hoà bình, ruộng đất, bánh mì, tự
do” của nhân dân Nga vẫn không được đáp
ứng.
b. Ý nghĩa lịch sử và tác
- Mặt khác, sau Cách mạng tháng Hai, hai
động
chính quyền đại diện cho lợi ích của các giai
* Ý nghĩa lịch sử
cấp khác nhau được thành lập và tồn tại song
song ở Nga, đó là: Chính phủ lâm thời của
giai cấp tư sản và Xô viết của đại biểu công
nhân và binh lính => Vấn đề cấp bách đặt ra
cho nước Nga lúc này là:
+ Chấm dứt tình trạng hai chính quyền song
song tồn tại.
+ Đưa đất nước ra khỏi cuộc chiến tranh đế
quốc và tiến hành cách mạng xã hội chủ
nghĩa.
- Trước tình hình đó, Lê-nin và đảng Bôn-sêvích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cách
mạng nhằm lật đổ Chính phủ tư sản lâm thời,
giành chính quyền về tay người lao động.
2. Nêu diễn biến chính của Cách mạng tháng
Mười Nga năm 1917?
- Diễn biến chính của Cách mạng tháng
Mười:
+ Tháng 7/1917, khi Chính phủ tư sản lâm
thời công khai đàn áp các phong trào quần
chúng, khủng bố các xô viết, Đảng Bôn-sêvích đã lãnh đạo giai cấp công nhân, nông
dân, binh lính chuẩn bị đấu tranh vũ trang
giành chính quyền.
+ Tháng 10/1917, các đội Cận vệ đỏ được
thành lập.
+ Đêm 24/10/1917 (tức ngày 6/11), dưới sự
chỉ huy trực tiếp của Lê-nin, quân khởi nghĩa
đã chiếm được nhiều vị trí then chốt ở thủ đô
Pê-tơ-rô-grát
+ Đêm 25/10/1917 (tức ngày 7/11), Cung
điện Mùa Đông bị chiếm, Chính phủ tư sản
lâm thời sụp đổ. Ngay trong đêm
25/10/1917 , Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ
hai khai mạc. Chính quyền Xô viết thành lập
tại Pê-tơ-rô-grát.
+ Đầu năm 1918, cách mạng giành thắng lợi
hoàn toàn trên toàn nước Nga.
3. Hãy trình bày ý nghĩa lịch sử và tác động
- Đối với nước Nga:
+ Lật đổ sự thống trị của giai
cấp tư sản và địa chủ.
+ Thiết lập nền chuyên chính
vô sản, đưa nhân dân lao động
Nga lên nắm chính quyền.
- Đối với thế giới:
+ Cổ vũ mạnh mẽ phong trào
cách mạng của giai cấp công
nhân quốc tế.
+ Mở ra một con đường giải
phóng dân tộc cho nhân dân
các nước thuộc địa và phụ
thuộc ở châu Á, châu Phi và
Mỹ La-tinh (con đường cách
mạng vô sản).
* Tác động: Cách mạng tháng
Mười Nga đã tác động sâu sắc
đến tiến trình lịch sử và cục
diện thế giới:
+ Chặt đứt một khâu yếu nhất
trong hệ thống đế quốc chủ
nghĩa.
+ Tạo ra chế độ xã hội đối lập
với xã hội tư bản chủ nghĩa.
của Cách mạng tháng Mười Nga đối với lịch
sử nhân loại?
* Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười:
- Đối với nước Nga:
+ Lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản và
địa chủ.
+ Thiết lập nền chuyên chính vô sản, đưa
nhân dân lao động Nga lên nắm chính quyền.
- Đối với thế giới:
+ Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng của
giai cấp công nhân quốc tế.
+ Mở ra một con đường giải phóng dân tộc
cho nhân dân các nước thuộc địa và phụ
thuộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh (con
đường cách mạng vô sản).
* Tác động: Cách mạng tháng Mười Nga đã
tác động sâu sắc đến tiến trình lịch sử và cục
diện thế giới:
+ Chặt đứt một khâu yếu nhất trong hệ thống
đế quốc chủ nghĩa.
+ Tạo ra chế độ xã hội đối lập với xã hội tư
bản chủ nghĩa.
4. Khai thác tư liệu 2 và cho biết Hồ Chí Minh
đã đánh giá thế nào về vai trò của Cách mạng
tháng Mười Nga?
- Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá:
+ Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười đã
làm thức tỉnh và cổ vũ hàng triệu người bị áp
bức, bóc lột trên Trái Đất đứng lên đấu tranh
để giành tự do, hòa bình và tiến bộ xã hội.
+ Cách mạng tháng Mười là cuộc cách mạng
có ý nghĩa to lớn đối với tiến trình phát triển
của lịch sử loài người.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của
học sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh.
C. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về chiến tranh thế giới thứ nhất
(1914 - 1918) và cách mạng tháng mười Nga năm 1917.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời
các câu hỏi trắc nghiệm. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn
hoặc thầy, cô giáo.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
Câu 1. Vì sao nói Chiến tranh thế giới thứ nhất là chiến tranh đế quốc phi nghĩa?
Trả lời:
- Chiến tranh thế giới thứ nhất là chiến tranh đế quốc phi nghĩa, vì:
+ Lực lượng tham gia cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất đều là các nước đế
quốc (tập hợp trong hai khối quân sự là Liên minh và Hiệp ước).
+ Mục đích tiến hành chiến tranh của các nước đế quốc là nhằm giải quyết mâu
thuẫn về thị trường, thuộc địa. Bên cạnh đó, các nước đế quốc còn muốn lợi
dụng chiến tranh để đàn áp phong trào cách mạng của giai cấp vô sản trong
nước và phong trào giải phóng dân tộc đang phát triển mạnh mẽ ở các nước
thuộc địa.
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất đã để lại những hậu quả nặng nề cho nhân loại.
Quần chúng lao động ở chính quốc cũng như nhân dân các nước thuộc địa, phụ
thuộc là những người phải gánh chịu mọi tai họa do cuộc chiến tranh gây ra.
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc đã mang lại nhiều nguồn lợi về kinh tế,
thị trường và thuộc địa cho các nước đế quốc thắng trận (qua hai hội nghị hòa
bình ở Vécxai và Oasinhtơn), nhân dân lao động ở các nước hoàn toàn không
được hưởng thành quả từ chiến thắng.
Câu 2. Hãy lập và hoàn thành bảng về diễn biến, ý nghĩa và tác động của Cách
mạng tháng Mười Nga năm 1917.
Trả lời
Bảng thông tin về cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
Nguyên nhân - Sau Cách mạng tháng Hai: những vấn đề về “hoà bình, ruộng đất,
bánh mì, tự do” của nhân dân Nga vẫn không được đáp ứng. Mặt
khác, xuất hiện cục diện hai chính quyền song song tồn tại, là:
Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và Xô viết của đại biểu công
nhân và binh lính.
=> Vấn đề cấp bách đặt ra cho nước Nga lúc này:
+ Chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song tồn tại.
+ Đưa đất nước ra khỏi cuộc chiến tranh và tiến hành cách mạng xã
hội chủ nghĩa.
- Trước tình hình đó, Lê-nin và đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị kế
hoạch tiếp tục làm cách mạng.
Diễn biến
- Tháng 7/1917, Đảng Bôn-sê-vích đã lãnh đạo nhân dân chuẩn bị
đấu tranh vũ trang giành chính quyền.
- Tháng 10/1917, các đội Cận vệ đỏ được thành lập.
- Đêm 24/10/1917 (tức ngày 6/11), quân khởi nghĩa đã chiếm được
nhiều vị trí then chốt ở thủ đô Pê-tơ-rô-grát
- Đêm 25/10/1917 (tức ngày 7/11), Chính phủ tư sản lâm thời sụp
đổ; Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai khai mạc.
- Đầu năm 1918, cách mạng thắng lợi hoàn toàn trên toàn nước Nga.
Ý nghĩa
- Đối với nước Nga:
+ Lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản và địa chủ.
+ Thiết lập nền chuyên chính vô sản, đưa nhân dân lao động Nga
lên nắm chính quyền.
- Đối với thế giới:
+ Cổ vũ phong trào cách mạng của giai cấp công nhân quốc tế.
+ Mở ra một con đường giải phóng dân tộc cho nhân dân các nước
thuộc địa và phụ thuộc (con đường cách mạng vô sản).
Tác động
- Chặt đứt một khâu yếu nhất trong hệ thống đế quốc chủ nghĩa.
- Tạo ra chế độ xã hội đối lập với xã hội tư bản chủ nghĩa.
D. Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng.
b. Nội dung: Tìm hiểu từ sách, báo, internet và cho biết Cách mạng tháng Mười
Nga năm 1917 có ảnh hưởng như thế nào đối với cách mạng Việt Nam?
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện: GV giao về nhà cho HS làm vào vở BT
* Hướng dân học bài
- Học bài, trả lời câu hỏi ở phần vận dụng
- Soạn bài 13. Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học,nghệ thuật trong các
thế kỉ XVIII - XIX
+ Nêu những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật trong thế kỉ XIX. Phân tích tác động
của những thành tựu đó đối với xã hội loài người?
+ Phân tích tác động của những thành tựu văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ
XVIII - XIX đối với xã hội loài người?
 








Các ý kiến mới nhất