Tuần:
Tiết:

Ngày soạn:
Ngày dạy:

BÀI 9. TÌNH HÌNH KINH TẾ, VĂN HOÁ, TÔN GIÁO TRONG CÁC THẾ
KỈ XVI – XVIII
(Số tiết dự kiến: 02 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Nêu được những nét chính về tình hình kinh tế.
- Mô tả và nhận xét được những nét chính về sự chuyển biến văn hoá và tôn giáo ở
Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII.
2. Năng lực
* Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực để thực hiện các nhiệm vụ được giao của cá
nhân/nhóm.
- Giao tiếp và hợp tác: Lắng nghe, phản hồi tích cực trong giao tiếp; nhận biết
được ngữ cảnh giao tiếp và đặc điểm, thái độ của đối tượng giao tiếp; Xác định
được nhiệm vụ của nhóm và tích cực thể hiện trách nhiệm, năng lực của cá nhân
đối với nhiệm vụ được giao.
* Năng lực chuyên biệt:
- Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử
Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử 1,2 và hình ảnh
trong SGK (9.1, 9.2, 9.3, 9.4) dưới sự hướng dẫn của GV đế nhận thức những vấn
đề cơ bản của bài học.
- Phát triển năng lực nhận thức và tư duy lịch sử
+ Trình bày được những nét chính về tình hình nông nghiệp ở Đàng Ngoài và
Đàng Trong trong các thế kỉ XVI – XVIII, sự phát triển của thủ công nghiệp Đại
Việt trong các thế kỉ XVI-XVIII, tình hình thương nghiệp của Đại Việt trong các
thế kỉ XVI-XVIII.
+ Trình bày và nhận xét được những nét chính về sự chuyển biến văn hoá, tôn giáo
ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI-XVII
- Phát triển năng lực Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:
+ Lập được bảng tóm tắt nét chính về tình hình kinh tế, văn hoá, tôn giáo ở Đại
Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII theo các tiêu chỉ sau: lĩnh vực, sự chuyển biến.
+ Liên hệ được các làng thủ công nào ở Việt Nam được hình thành từ các thế kỉ
XVI – XVIII và vẫn tồn tại, phát triển đến ngày nay và đưa ra các đề xuất giải
pháp để bảo tồn các làng nghề đó.
+ Kể được những con đường, ngôi trường, nào mang tên những danh nhân tiêu

2

biểu của Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ:
+ Luôn cố gắng vươn lên đạt kết quả tốt trong học tập. Có ý thức vận dụng kiến
thức, kỹ năng học được ở nhà trường, trong sách báo và các nguồn tin cậy khác
vào học tập và đời sống hàng ngày.
+ HS sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan phục vụ bài học.
- Trách nhiệm: HS có trách nhiệm trong quá trình học tập như đóng góp ý kiến khi
cùng làm việc nhóm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- SGK, SGV. Bài trình chiếu, hình ảnh, video liên quan đến bài học.
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm. Phiếu học tập.
2. Học sinh
SGK, bút,viết, vở ghi, giấy A4, bảng nhóm. Thiết bị truy cập internet, 4G.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Giúp khơi gợi tính tò mò của HS, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm
hiểu bài mới.
b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức
theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức về tình hình kinh tế, văn hóa Đại
Việt trong các thế ki XVI-XVIII.
d. Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
Ở các thế kỉ XVI – XVIII, trong dân gian phổ biến những câu sau:
Ước gì anh lấy được nàng
Để anh mua gạch Bát Tràng về xây,
Thứ nhất Kinh Kì
Thứ nhì Phố Hiến.
Những câu trên nhắc đến các địa danh nào và phản ánh nội dung gì? Từ đó, hãy
chia sẻ thêm những hiểu biết của em về tình hình kinh tế, văn hóa Đại Việt trong
các thế kỉ XVI-XVIII.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
- HS trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

3

- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thức
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, bổ sung, chuyển sang nội dung bài mới.
Dự kiến sản phẩm:
- Các địa danh được nhắc đến trong 2 câu thơ trên là: làng gốm Bát Tràng (Hà
Nội); Kinh Kì (Thăng Long - Hà Nội); Phố Hiến (Hưng Yên)….
- 2 câu thơ trên phản ánh về sự phát triển của lĩnh vực thủ công nghiệp và thương
nghiệp của Đại Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII.
- Chia sẻ hiểu biết: trong các thế kỉ XVI - XVIII, đất nước diễn ra nhiều biến động
chính trị lớn, tuy nhiên, nhân dân Đại Việt vẫn đạt được nhiều thành tựu trên các
lĩnh vực kinh tế, văn hóa và tôn giáo.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1. Tìm hiểu tình hình kinh tế trong các thế kỉ XVI - XVIII
a. Mục tiêu: Trình bày được tình hình kinh tế trong các thế kỉ XVI – XVIII.
b. Nội dung: Dựa thông tin trong SGK, thảo luận cặp đôi để hoàn thiện thông tin
phiếu học tập số 1.
c. Sản phẩm: Thông tin phản hồi phiếu học tập số 1
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến
1. Tình hình kinh tế trong
các thế kỉ XVI - XVIII
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
a) Nông nghiệp
+ GV cho HS thảo luận nhóm cặp đôi; Giao nhiệm vụ: các - Ở Đàng Ngoài:
thành viên nhóm thảo luận hoàn thành các câu hỏi có + Sản xuất nông nghiệp bị
trong phiếu học tập.
sa sút nghiêm trọng, ruộng
+ Thời gian làm việc: 5 phút.
công thành ruộng tư ngày
Tư liệu học tập: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
càng phổ biến.
Tình hình kinh tế trong các thế kỉ XVI + Người nông dân mất
XVIII
ruộng đất, buộc phải lĩnh
Lĩnh vực
Những nét chính
canh, nộp tô cho địa chủ,
Nông nghiệp
………………………
nộp thuế cho Nhà nước và
……………………….
thực hiện nhiều nghĩa vụ
Thủ công nghiệp ………………………
khác.
………………………
+ Tình trạng thiên tai, mất
Thương nghiệp ………………………
mùa, đói kém,... khiến nông

4

dân nghèo ở nhiều địa
phương phải bỏ làng đi
phiêu tán.
- Ở Đàng Trong:
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ Nông nghiệp phát triển rõ
+ HS dựa vào hình ảnh và thông tin trong SGK, (Tr.40- rệt, nhất là ở vùng đồng
41), thảo luận cặp đôi để hoàn thiện thông tin phiếu học bằng sông Cửu Long.
tập số 1.
+ Hình thành tầng lớp địa
+ GV quan sát, hỗ trợ các nhóm nếu có khó khăn.
chủ lớn.
Tư liệu học tập: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
+ Tình trạng nông dân bị
Tình hình kinh tế trong các thế kỉ XVI - XVIII
bần cùng hoá do mất ruộng
Lĩnh vực
Những nét chính
đất chưa nghiêm trọng như ở
- Ở Đàng ngoài: sản xuất sa sút, ruộng
Đàng Ngoài.
công biến thành ruộng tư; nông dân bị
b) Thủ công nghiệp
mất ruộng đất phải lĩnh canh, nộp tô cho
- Ở cả Đàng Trong và Đàng
địa chủ, thuế nhà nước; thiên tai, mất
Nông
Ngoài, các chính quyền vẫn
mùa,… nông dân nghèo bỏ làng đi phiêu
nghiệp tán.
duy trì hoạt động của các
quan xưởng để sản xuất vũ
- Ở Đàng Trong: nông nghiệp phát triển;
khí cho quân đội, may trang
hình thành tầng lớp địa chủ lớn; nông dân
phục, làm đồ trang sức cho
bị bần cùng hóa do bị mất ruộng đất chưa
quan lại và đúc tiền,...
nghiêm trọng như Đàng Ngoài
- Nghề thủ công trong nhân
- Ở cả Đàng Trong và Đàng Ngoài, các
chính quyền vẫn duy trì hoạt động của các
dân phát triển mạnh mẽ hơn
quan xưởng.
như: dệt vải lụa, đồ gốm, rèn
- Nghề thủ công trong nhân dân phát triển
Thủ
sắt, đúc đồng, dệt chiếu, làm
mạnh mẽ hơn: dẹt vải, đồ gốm, rèn sắt…
công
giấy,...
Xuất
hiện
nhiều
làng
nghề
nổi
tiếng:
nghiệp
- Nhiều làng nghề thủ công
Gốm Thổ Hà (B.Giang), Bát Tràng
nổi tiếng như: làng gốm Thổ
(H.Nội); Dệt La Khê (H.Nội), Rèn sắt
Hà (Bắc Giang), Bát Tràng
Nho Lâm (N.An); làm đường mía ở
(Hà Nội); làng dệt La Khê
Quảng Nam…
(Hà Nội); các làng rèn sắt ở
Thương - Buôn bán được mở rộng, mạng lưới chợ
Nho Lâm (Nghệ An), Hiền
nghiệp được hình thành ở cả vùng đồng bằng và
Lương, Phú Bài (Huế); làng
ven biển.
làm đường mía ở Quảng
- Nhiều đô thị xuất hiện ở những thời
Nam;...
điểm khác nhau và khởi sắc trong các Tk
c) Thương nghiệp
XVII-XVIII: Thăng Long (Kẻ Chợ) với
- Buôn bán mở rộng.
36 phố phường, Phố Hiến (Hưng Yên)
- Mạng lưới chợ được hình
Thanh Hà (Thừa Thiên Huế), Hội An
………………………

5

(Quảng Nam), Gia Định (Thành phố Hồ
Chí Minh),... đều gắn với hoạt động ngoại
thương.
- Nửa sau TK XVIII, các thành thị suy tàn
do chính quyền thi hành chính sách hạn
chế ngoại thương

Công cụ đánh giá: Phiếu học tập số 1
Thành
Lĩnh
Hoàn
tựu
Đúng Sai
vực
thành
chính
Nông
............
Hoàn
nghiệp
thành 2/3
Thủ
............
phiếu học
công
tập chính
nghiệp
xác trong
............
thời gian
quy định
Thương
là
Đạt
nghiệp
yêu cầu

Chưa
hoàn
thành
Hoàn
thành
dưới 1/2
phiếu học
tập trong
thời gian
quy định
là Chưa
Đạt yêu
cầu

thành ở cả vùng đồng bằng
và ven biển.
- Nhiều đô thị xuất hiện ở
những thời điểm khác nhau
và khởi sắc trong các thế kỉ
XVII – XVIII.
+ Ở Đàng Ngoài: Thăng
Long (Kẻ Chợ) với 36 phố
phường, Phố Hiến (Hưng
Yên)
+ Ở Đàng Trong: Thanh Hà
(Thừa Thiên Huế), Hội An
(Quảng Nam), Gia Định
(Thành phố Hồ Chí Minh),...
đều gắn với hoạt động ngoại
thương.
- Đến nửa sau thế kỉ XVIII,
các thành thị dần suy tàn do
các chính quyền Đàng Ngoài
và Đảng Trong thi hành
chính sách hạn chế ngoại
thương.

- Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ Hết thời gian 5 phút, GV cho đại diện các nhóm trình
bày sản phẩm của mình (đại diện 2-3 nhóm, các nhóm còn
lại nộp đại diện một phiếu học tập lại cho GV nhận xét)
+ Các HS khác có ý kiến nhận xét, bổ sung.
- Bước 4: Đánh giá và chốt kiến thức:
GV quan sát, đánh giá quá trình thực hiện của HS về thái
độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh
giá kết quả cuối cùng của HS.
* GV có thể mở rộng: Em hãy kể tên một số địa danh
gắn liền với các làng nghề thủ công có từ thời Lý. Địa
danh và làng nghề nào còn đến ngày nay?
2. Tình hình văn hoá trong các thế kỉ XVI – XVIII
a. Mục tiêu: Mô tả và nhận xét được những nét chính về sự chuyển biến văn hoá

6

và tôn giáo ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII.
b. Nội dung: Vẽ sơ đồ tư duy và trình bày sản phẩm (Phòng tranh)
c. Sản phẩm: Sản phẩm Sơ đồ tư duy của HS (trên giấy A0)
d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của thầy và trò
- Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS sử dụng thông tin trong SGK, thực
hiện nhiệm vụ sau:
1.Vẽ sơ đồ tư duy tình hình văn hoá trong các thế kỉ
XVI – XVIII.
2. Hãy nêu nhận xét về sự chuyển biến đó trong các
thế kỉ XVI - XVIII.
3. Em ấn tượng với thành tựu nào nhất? Vì sao?
- Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc SGK mục 2
GV chia lớp thành 4 – 6 nhóm, yêu cầu các nhóm
thực hiện nhiệm vụ
Các thông tin cần thể hiện trong sơ đồ dự kiến cơ
bản như sau: (GV khuyến khích sự sáng tạo của HS)
1. Sơ đồ tư duy tình hình văn hoá trong các thế kỉ
XVI – XVIII

Công cụ đánh giá: Thang đo
Các nhóm HS tự đánh giá: Khoanh tròn mức độ đạt được
của nhóm khi thực hiện các nhiệm vụ học tập

Tiêu chí
Mức độ đạt được
Lựa chọn
(1) (2) (3) (4)
đúng thông
tin trong việc
vẽ sơ đồ tư

(5)

Ghi chú
Mức 3
trở lên là
Đạt
GV có

Sản phẩm dự kiến
2. Tình hình văn hoá trong các
thế kỉ XVI – XVIII
a. Tư tưởng, tín ngưỡng, tôn
giáo:
- Tôn giáo:
+ Nho giáo: đề cao trong học tập,
thi cử và tuyển chọn quan lại.
+ Phật giáo và Đạo giáo được
phục hồi.
+ Công giáo: Năm 1533, được
truyền bá vào nước ta; TK XVIII
được lan truyền trong cả nước.
- Tín ngưỡng: thờ Thành hoàng,
thờ cúng tổ tiên, tổ chức lễ hội
hàng năm... thể hiện tinh thần
đoàn kết, yêu quê hương, đất
nước.
b. Chữ viết:
- Chữ Quốc ngữ theo mẫu tự La
tinh cũng được sáng tạo.
- Ban đầu, các giáo sĩ phương
Tây học tiếng Việt để truyền
đạo. Trong quá trình đó, họ dùng
chữ cái La-tinh để ghi âm tiếng
Việt, tạo ra chữ Quốc ngữ. Loại
chữ này dần dần được sử dụng
phổ biến vì rất tiện lợi và khoa
học.
c. Văn học:
- Văn học chữ Hán: vẫn chiếm
ưu thế.
- Văn học chữ Nôm: phát triển
mạnh hơn trước. Thơ Nôm và

7

duy
Tính
thẩm
mỹ của sơ đồ (1) (2)
tư duy

(3) (4)

(5)

thể quy
ra điểm
nếu cần.

2. Hãy nêu nhận xét về sự chuyển biến đó trong các
thế kỉ XVI – XVIII
GV tôn trọng ý kiến riêng của HS nhưng HS
phải thể hiện được thái độ tôn trọng sự đa dạng
về văn hóa của nước ta TK XVI-XVIII, đạt được
nhiều thành tựu trên nhiều lĩnh vực, tôn giáo đa
dạng, tín ngưỡng truyền thống vẫn được duy trì,
thêm chữ viết mới (chữ Quốc ngữ), sự phát triển của
văn học chữ Nôm và nghệ thuật đa dạng….
+ Trong các thế kỉ XVI - XVIII, nhân dân Đại Việt
đã đạt được nhiều thành tựu lớn trên các lĩnh vực
văn hóa, tôn giáo. Những thành tựu này là minh
chứng cho tài năng, tư duy sáng tạo và sự lao động
miệt mài của người dân. Nhiều thành tựu văn hóa ở
thời kì này vẫn được bảo tồn, gìn giữ và sử dụng cho
đến ngày nay.
+ Thế kỉ XVI - XVIII đã diễn ra sự tiếp xúc và giao
lưu giữa văn minh Đại Việt với văn minh phương
Tây: (Công giáo hay Thiên chúa giáo -> chữ Quốc
ngữ theo mẫu tự La – tinh được sáng tạo…), đưa đến
nhiều chuyển biến mới trong đời sống văn hóa, tinh
thần của nhân dân Đại Việt.
3. Em ấn tượng với thành tựu nào nhất? vì sao?
Ấn tượng chữ Quốc ngữ. Vì:
+ So với các loại chữ viết trước đó (là chữ Hán và
chữ Nôm), chữ Quốc ngữ có nhiều ưu điểm nổi bật,
như: số lượng chữ cái ít nhưng khả năng ghép chữ
linh hoạt; tiện lợi, dễ dàng ghi nhớ và có thể phổ
biến trên diện rộng,…
+ Chữ Quốc ngữ vẫn được người dân Việt Nam sử
dụng cho đến ngày nay.
- Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động

truyện Nôm xuất hiện ngày càng
nhiều hơn với một số tác giả
(Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phùng
Khắc Khoan, Đào Duy Từ,...) và
tác phẩm nổi tiếng (Bộ diễn ca
Thiên Nam; tập thơ Nôm Bạch
Văn)
- Văn học dân gian phát triển với
nhiều thể loại như: truyện tiếu
lâm, truyện Trạng Quỳnh, Trạng
Lợn,... Thể thơ lục bát và song
thất lục bát được sử dụng rộng
rãi.
d. Nghệ thuật dân gian:
- Nghệ thuật dân gian phát triển,
tiêu biểu là nghệ thuật điều khắc
trong các đình, chùa với nét
chạm khắc mềm mại, mô tả cảnh
sinh hoạt thường ngày và tượng
Phật rất đặc sắc.
- Nghệ thuật sân khấu đa dạng
với các loại hình như hát chèo,
hát ả đào, hát tuồng,... Ngoài ra
còn có các điệu múa như: múa
trên dây, múa đèn,…

8

GV mời HS trưng bày sản phẩm lên tường (phòng
tranh) và thuyết minh sản phẩm..
Các nhóm HS sẽ đi xem xét các sơ đồ tư duy của các
nhóm, bình chọn sơ đồ tư duy đủ thông tin và đẹp
nhất.
- Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV dựa vào các nội dung đã trình bày trong dự kiến
sản phẩm để nhận xét sản phẩm của HS.
GV bổ sung và chính xác hóa các kiến thức đã hình
thành cho học sinh.
GV hướng dẫn HS tự chốt lại kiến thức bằng sơ đồ sau:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về tình hình kinh tế, văn hoá, tôn
giáo ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS, cho HS làm việc theo nhóm, hoàn thành
vào phiếu học tập
c. Sản phẩm: Kết quả thảo luận nhóm và trả lời phiếu học tập của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
PHƯƠNG ÁN 1.
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS làm vào phiếu học tập: Hãy lập bảng tóm tắt nét chính về tình hình kinh tế,

9

văn hoá, tôn giáo ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII theo các tiêu chỉ sau: lĩnh vực, sự chuyển biến.

Lĩnh vực

Sự chuyển biến
..................................................................
Nông nghiệp
..................................................................
..................................................................
Kinh tế
Thủ công nghiệp
..................................................................
..................................................................
Thương nghiệp
..................................................................
Tư tưởng, tín ngưỡng, ..................................................................
tôn giáo
..................................................................
..................................................................
Chữ viết
..................................................................
Văn hóa
..................................................................
Văn học
..................................................................
..................................................................
Nghệ thuật dân gian
..................................................................
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện nhiệm vụ học tập theo nhóm
Gợi ý đáp án:
Lĩnh vực
Sự chuyển biến
- Ở Đàng ngoài: sản xuất sa sút; nông dân bị thiếu ruộng trầm
trọng, lâm vào cảnh đói khổ, bần cùng.
Nông
- Ở Đàng Trong: sản xuất phát triển; hình thành tầng lớp đại địa
nghiệp
chủ; tình trạng nông dân thiếu ruộng không trầm trọng như Đàng
Ngoài.
- Ở cả Đàng Trong và Đàng Ngoài, các chính quyền vẫn duy trì
Kinh
hoạt động của các quan xưởng.
Thủ công - Thủ công nghiệp trong nhân dân tiếp tục phát triển: đa dạng
tế
nghiệp
nhiều ngành, nghề; sản phẩm phong phú, tinh tế; xuất hiện nhiều
làng nghề nổi tiếng.
- Hoạt động buôn bán trong dân đã trở nên phổ biến.
Thương
- Ngoại thương phát triển mạnh, có quan hệ giao thương với
nhiều nước trên thế giới.
nghiệp
- Nhiều đô thị được hưng khởi.
Văn Tư tưởng, - Nho giáo vẫn giữ địa vị thống trị.
- Đạo giáo và Phật giáo được phục hồi.
hóa
tín
- Thiên Chúa giáo du nhập và dần gây được ảnh hưởng trong
ngưỡng,
nhân dân.
tôn giáo
- Tín ngưỡng: thờ Thành hoàng, thờ cúng tổ tiên, tổ chức lễ hội

10

hàng năm...
- Văn học chữ Hán vẫn chiếm ưu thế.
Chữ viết
- Văn học chữ Nôm đã phát triển mạnh hơn trước.
- Văn học dân gian phát triển với nhiều thế loại.
Văn học
- Chữ Quốc ngữ ra đời và dần được sử dụng phổ biến.
Nghệ thuật - Nghệ thuật điêu khắc rất phát triển với nét chạm khắc mềm
mại, tinh tế.
dân gian
- Nghệ thuật sân khấu đa dạng với các loại hình.
PHƯƠNG ÁN 2.
Ghi chú: GV có thể thiết kế các nội dung trên thành hệ thống các câu trắc nghiệm
để triển khai tại lớp. (Chia 2 nhóm và tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn” – HS làm
vào bảng nhóm - GV cho HS chấm chéo – Nhóm nào đúng nhiều câu được điểm
nhiều nhất thì nhóm đấy chiến thắng, GV có thể cộng điểm cho các thành viên
trong nhóm)

Gợi ý câu hỏi:
Câu 1: Tình hình nông nghiệp ở Đàng Ngoài trong các thế kỉ XVI - XVIII như
thế nào?
A. Sản xuất nông nghiệp bị sa sút nghiêm trọng do những cuộc xung đột kéo dài.
B. Tình trạng biến ruộng công thành ruộng tư ngày càng phổ biến.
C. Đời sống nông dân khổ cực, bị bần cùng hóa
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 2: Tình hình nông nghiệp ở Đàng Trong trong các thế kỉ XVI - XVIII
như thế nào?
A. Sản xuất nông nghiệp phát triển rõ rệt nhất là ở vùng đồng bằng sông Cửu
Long.
B. Sự phát triển của nông nghiệp dẫn đưa đến sự hình thành tầng lớp địa chủ lớn.

11

C. Đất khai hoang vẫn còn nhiều, tình trạng nông dân thiếu ruộng không trầm
trọng.
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 3: Sự phát triển của thủ công nghiệp Đại Việt được thể hiện qua?
A. Các chính quyền vẫn duy trì hoạt động của các quan xưởng để sản xuất vũ khí
cho quân đội, may trang phục, làm đồ trang sức cho quan lại và đúc tiền,....
B. Các nghề thủ công trong nhân dân phát triển mạnh mẽ hơn, như: dệt vải lụa, đồ
gốm, rèn sắt, đúc đồng, làm giấy,…
C. Nhiều làng nghề thủ công nổi tiếng như: làng gốm Thổ Hà (Bắc Giang), Bát
Tràng (Hà Nội); làng dệt La Khê (Hà Nội); các làng rèn sắt ở Nho Lâm (Nghệ An),
Hiền Lương, Phú Bài (Huế); làng làm đường mía ở Quảng Nam;...
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 4: Tình hình nội thương Đại Việt trong các thế kỉ XVI-XVIII là?
A. Hoạt động buôn bán trong dân đã trở nên phổ biến
B. Mạng lưới chợ được hình thành ở cả vùng đồng bằng và ven biển
C. Cả hai đáp án A,B đều đúng
D. Đáp án khác
Câu 5: Ngoại thương Đại Việt trong các thế kỉ XVI-XVIII phát triển mạnh
như thế nào?
A. Chính quyền Đàng Trong và Đàng Ngoài có quan hệ giao thương với thương
nhân nhiều nước trên thế giới, như: Bồ Đào Nha, Hà Lan, Nhật Bản,…
B. Trong quá trình giao thương: người Việt bán các sản phẩm: tơ lụa, đường trắng,
đồ gốm, lâm sản,... và mua về các mặt hàng như: len dạ, bạc, đồng, vũ khí...
C. Thương nhân nhiều nước đã xin lập phố xá, thương điếm để buôn bán lâu dài.
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 6: Trong các thế kỉ XVII - XVIII, Đại Việt có đô thị hưng khởi nào?
A. Kẻ Chợ (Thăng Long)
B. Thanh Hà (Thừa Thiên Huế)
C. Hội An (Quảng Nam)
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 7: Nửa sau thế kỉ XVII, tình hình ngoại thương của Đại Việt như thế
nào?
A. Các thành thị dần suy tàn
B. Các chính quyền Đàng Ngoài và Đàng Trong thi hành chính sách hạn chế ngoại
thương
C. Cả hai đáp án A, B đều đúng
D. Phát triển hưng thịnh
Câu 8: Sự chuyển biến tôn giáo ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII diễn

12

ra như thế nào?
A. Nho giáo vẫn được chính quyền phong kiến đề cao trong học tập, thi cử và
tuyển chọn quan lại.
B. Phật giáo và Đạo giáo được phục hồi.
C. Năm 1533, Công giáo được truyền bá vào nước ta và dần gây dựng được ảnh
hưởng trong quần chúng.
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 9: Sự chuyển biến về chữ viết ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII
diễn ra như thế nào?
A. Trong quá trình truyền Thiên Chúa giáo, các giáo sĩ phương Tây đã dùng chữ
cái La-tinh để ghi âm tiếng Việt, tạo ra chữ Quốc ngữ.
B. Chữ quốc ngữ dần được sử dụng phổ biến
C. Cả hai đáp án A,B đều đúng
D. Tiếp tục phát triển chữ Hán Nôm
Câu 10: Sự chuyển biến về văn học ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII
diễn ra như thế nào?
A. Văn học chữ Hán vẫn chiếm ưu thế.
B. Văn học chữ Nôm đã phát triển mạnh hơn trước.
C.Văn học dân gian tiếp tục phát triển với nhiều thế loại như: truyện tiếu lâm, thể
thơ lục bát và song thất lục bát,…
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 11: Nghệ thuật dân gian Đại Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII có gì nổi
bật?
A. Nghệ thuật điêu khắc rất phát triển với nét chạm khắc mềm mại, tinh tế.
B. Nghệ thuật sân khấu đa dạng với các loại hình như hát chèo, hát ả đào, hát
tuồng,...
C. Các điệu múa như: múa trên dây, múa đèn,...
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 12: Sự chuyển biến trên các lĩnh vực văn hóa tôn giáo đã cho thấy điều
gì?
A. Minh chứng cho tài năng, tư duy sáng tạo và sự lao động miệt mài của người
dân
B. Minh chứng cho sự giao lưu giữa văn minh Đại Việt với văn minh phương Tây
C. Minh chứng cho sự du nhập của các nước phương Tây
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 13: Tầng lớp nào được hình thành ở Đàng Trong Đại Việt trong các thế
kỉ XVI - XVIII ?
A. Đại địa chủ

13

B. Nô lệ
C. Công nhân
D. Nông dân
Câu 14: Tình hình văn học ở Đại Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII?
A. Văn học chữ Hán vẫn chiếm ưu thế.
B. Văn học chữ Nôm đã phát triển mạnh hơn trước.
C. Văn học dân gian phát triển với nhiều thể loại.
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 15: Một số làng nghề thủ công ở Việt Nam được hình thành từ các thế kỉ
XVI - XVIII là?
A. Làng nghề tranh Đông Hồ (Bắc Ninh); tranh Hàng Trống (Hà Nội); làng Sình
(Thừa Thiên Huế),…
B. Làng đá mĩ nghệ Non Nước (Đà Nẵng).
C. Làng làm đường mía Bảo An (Quảng Nam).
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 16: Những địa danh được nhắc đến trong các câu sau là?
Ước gì anh lấy được nàng,
Để anh mua gạch: Bát Trầng về xây;
Thứ nhất Kinh Kì,
Thứ nhì Phố Hiến.
A. Bát Tràng
B. Kinh Kì
C. Phố Hiến
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 17: Việc giao lưu, buôn bán với nước ngoài được đẩy mạnh đã tạo ra
thuận lợi gì?
A. Hình thành nên những trung tâm mua bán sầm uất.
B. Phát triển nông nghiệp
C. Tạo cơ hội truyền bá văn hóa phương Tây
D. Đáp án khác
Câu 18: Trong các thế kỉ XVI - XVIII, Xung đột kéo dài gây ra tình trạng gì?
A. Sản nông nghiệp sa sút nghiêm trọng
B. Tình trạng biến ruộng công thành ruộng tư ngày càng phổ biến
C. Vua quan không quan tâm đến ruộng đất
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 19: Văn học dân gian phát triển với những tác phẩm tiêu biểu nào?
A. Truyện tiếu lâm
B. Truyện Trạng Quỳnh

14

C. Trạng Lợn
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 20: Có những giải pháp nào để bảo tồn các làng nghề?
A. Duy trì và phát triển đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi; thúc đẩy công tác đào tạo,
truyền nghề.
B. Phát triển làng nghề gắn với du lịch, xây dựng nông thôn mới, đảm bảo các giái
trị văn hóa truyền thống, thân thiện với môi trường.
C. Tăng cường tuyên truyền cho thế hệ trẻ giá trị của các làng nghề và tầm quan
trọng của việc bảo tồn, phát triển làng nghề.
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 21: Một trong những tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của người Việt
được phát huy ở các thế kỉ XVI đến XVIII là
A. Ăn trầu.
B. Trò chơi dân gian.
C. Tổ chức lễ hội.
D. Thờ cúng tổ tiên.
Câu 22: Chữ viết nào được truyền bá vào nước ta thông qua quá trình truyền
bá của Thiên Chúa Giáo từ thế kỉ XVII?
A. Chữ Phạn.
B. Chữ Sancrit.
C.Chữ Quốc ngữ.
D. Chữ tượng ý.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
Các nhóm báo cáo kết quả hoạt động của nhóm mình
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét đánh giá kết quả hoạt động và sản phẩm của HS.
C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng vào
thực tế.
b. Nội dung: HS vận dụng hiểu biết và kiến thức đã học để tìm hiểu thông tin về
các làng thủ công hiện nay và đưa ra được giải pháp bảo tồn các làng nghề. Kể tên
được những con đường, ngôi trường, nào mang tên những danh nhân tiêu biểu của
Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII.
c. Sản phẩm: Hình ảnh, thông tin HS sưu tầm được.
d. Tổ chức thực hiện: (GV có thể giao về nhà cho HS làm vào vở BT)
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV giao nhiệm vụ cho HS và yêu cầu HS thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ sau::
1. Tìm hiểu thông tin từ sách, báo và internet, em hãy cho biết: Làng thủ công nào

15

ở Việt Nam được hình thành từ các thế kỉ XVI – XVIII và vẫn tồn tại, phát triển
đến ngày nay? Hãy đề xuất ít nhất một giải pháp để bảo tồn các làng nghề đó.
(Khuyến khích HS đưa hình ảnh và thông tin về làng nghề, trình bày sáng tạo)
2. Em biết những con đường, ngôi trường, nào mang tên những danh nhân tiêu
biểu của Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII? (Có hình ảnh càng tốt)
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV giới thiệu các trang thông tin tin cậy để HS có thể tìm hiểu.
- HS về nhà làm bài và sưu tầm các thông tin liên quan trên internet hoặc đọc sách
báo, tài liệu tham khảo. (nếu còn thời gian có thể thực hiện nhiệm vụ tại lớp)
Gợi ý sản phẩm:
1. Tìm hiểu thông tin từ sách, báo và internet, em hãy cho biết: Làng thủ công
nào ở Việt Nam được hình thành từ các thế kỉ XVI – XVIII và vẫn tồn tại, phát
triển đến ngày nay? Hãy đề xuất ít nhất một giải pháp để bảo tồn các làng nghề
đó.
- Một số làng nghề thủ công ở Việt Nam được hình thành từ các thế kỉ XVI XVIII:
+ Làng nghề tranh Đông Hồ (Bắc Ninh); tranh Hàng Trống (Hà Nội); làng Sình
(Thừa Thiên Huế),…
+ Làng đá mĩ nghệ Non Nước (Đà Nẵng).
+ Làng làm đường mía Bảo An (Quảng Nam).
- Đề xuất biện pháp bảo tồn:
+ Xây dựng quy hoạch tổng thể và vùng nguyên liệu ổn định cho các làng nghề.
+ Tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho sản phẩm của các làng nghề truyền thống.
+ Phát triển làng nghề truyền thống gắn với hoạt động du lịch trải nghiệm.
+ Tôn vinh các nghệ nhân; đẩy mạnh các hoạt động học hỏi, truyền nghề cho thế
hệ trẻ.
+ ….
?2. Em biết những con đường, ngôi trường, nào mang tên những danh nhân
tiêu biểu của Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII?
Trả lời:
- Một số con đường, ngôi trường.... mang tên những danh nhân tiêu biểu của Đại
Việt trong các thế kỉ XVI - XVIII:
+ Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (tổ 8, Khu đô thị Việt Hưng, Long Biên, Hà
Nội).
+ Trường THCS Phùng Khắc Khoan (số 85 Lương Đình Của, phường Phương
Mai, quận Đống Đa, Hà Nội).
+ Trường THCS Đào Duy Từ (số 101E1, Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân, Hà Nội).
+…
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động

16

- GV yêu cầu HS nộp bài vào thời điểm thích hợp ở buổi học tới hoặc nộp ngay tại
lớp nếu đã hoàn thành yêu cầu.
- HS trình bày trước lớp ở tiết học sau
- HS khác nhận xét bổ sung
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét vào phiếu nộp, trả lại và nhận xét cho HS vào thời điểm thích hợp.
Công cụ đánh giá hoạt động vận dụng:

Tiêu chí
Điểm tối đa
Điểm đạt được
Sản phẩm thể hiện đúng nội dung yêu cầu
4
Số lượng sản phẩm phong phú, đa dạng, hình
3
ảnh rõ nét
Cách thể hiện sáng tạo, nội dung có chọn lọc
2
Hoàn thành đúng thời gian GV yêu cầu
1
* HƯỚNG DẪN HỌC BÀI:
- Học bài, trả lời câu hỏi trong SGK, SBT
- Soạn bài 10: Sự hình thành của chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế
kỉ XIX – đầu thế kỉ XX)